Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/2003 K.2022/329

Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığı'nın 2018/2. ve 3. çeyrek destekleme tutarlarının bildirilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı, ...tarih ve ...sayılı işlemleri ile söz konusu işlemlerin dayanağı olan ve 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının (b) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 22/12/2020 tarih ve E:2018/3926, K:2020/3779 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule yönelik itirazları ile davacının bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin talebi yerinde görülmemiş;

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (i) ve (ee) bentleri, 10. maddesinin beşinci fıkrası, 17. maddesinin altıncı fıkrasının (f) bendi, uyuşmazlık tarihi itibarıyla yürürlükte olan Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in 17. maddesinin birinci fıkrası ve 18. maddesine yer verilerek;

Uyuşmazlığın, görevli tedarik şirketlerinin enerji alım maliyetlerine yönelik öngörülerinde meydana gelen sapma oranının ülke ortalamasının üzerinde olması hâlinde K katsayısı uygulamasına tâbi tutulmalarının hukuka aykırı olup olmadığına ilişkin olduğu;

K katsayısının, enerji alım maliyetinin bir unsuru olan Omega-4'ün (iki çeyrek öncesine ait düzeltme bileşeni) değerine göre belirlendiği; Omega-4 düzeltme bileşeninin, TETAŞ fiyat ve miktarlarına, dengeleme ve uzlaştırma piyasası kaynaklı fiyat ve miktarlara, ikili anlaşmalar kaynaklı fiyat ve miktarlara, abone grupları ve zamanlara göre öngörülen tüketimlerden hareketle oluşturulan dört zamanlı enerji bilançosundaki değişimlere bağlı olduğu; bu parametrelerin görevli tedarik şirketleri tarafından ilgili tarife dönemi öncesinde (d perakende satış tarife dönemi) öngörüldüğü, tarife döneminden iki çeyrek önceki (d-2 perakende satış tarife dönemi) gerçekleşmeler esas alınarak K1 ve K2 katsayılarının uygulandığı Omega-4 bileşeni ile düzeltildiği;

Elektrik perakende satış tarifelerinin ise üç ayda bir Kurul kararı ile tarife döneminden iki çeyrek önceki döneme ait veriler ile belirlendiği; bu noktada, Omega-4 düzeltme bileşeni vasıtasıyla tarife hesabında geçmiş dönem gerçekleşmelerinin dikkate alındığı.

K1 ve K2 katsayılarının uygulanıp uygulanmayacağına, uygulanacak ise hangi oranda uygulanacağına ancak gerçekleşme verileri elde edildikten sonra karar verilebileceği; bu kapsamda, dava konusu Kurul kararının (b) bendi ile 01/04/2018 tarihinden itibaren uygulanacak olan tarifelere ilişkin hesaplamalarda Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in 17. maddesinde yer alan K1 ve K2 düzeltme katsayılarının, enerji alım maliyetlerine yönelik öngörülerinde meydana gelen sapma oranı ülke ortalamasının üzerinde olan görevli tedarik şirketleri için 0,05 olarak uygulanmasının devamının kararlaştırıldığı;

dolayısıyla görevli tedarik şirketlerinin enerji alım maliyeti öngörülerindeki sapma oranının negatif veya pozitif olduğu durumlarda K katsayısının uygulanacağının anlaşıldığı;

Aksi bir durumun kabulü hâlinde, görevli tedarik şirketlerinin gerçek dışı tahminlerle tarifeden elde etmeleri gerekenin de üzerinde gelir elde etmeleri ve tarifenin yanlış tahminlerle bir finansman kaynağı olarak kullanılmasının mümkün olabileceği;

zira borçlanma maliyetinin tarifelerde dikkate alınan faiz oranlarının üzerinde olması durumunda görevli tedarik şirketlerinin kısa vadede yüksek gelir getiren tahminlerde bulunup iki çeyrek sonraki dönem için bu tutarın faiz oranı ile güncellenmesi sonucunda bulunan tutarı geri vermeyi tercih edebildikleri, böylece brüt kâr marjı tavanı içerisinde yönetmek yerine finansman giderlerini tüketiciye mükerrer olarak yansıtmalarının imkân dâhilinde olduğu.

21 görevli tedarik şirketinin de aynı yöntemi uygulamaları sonucunda ise ulusal tarifeyi dâhi etkileyebilecek tarife dönemleri arasında ciddi fiyat farklılıkları meydana gelebileceği;

Öte yandan, davacı tarafından 2017/4. ve 2018/1. çeyrek dönemlerinde şirketin görev bölgesindeki büyük tüketicilerin portföy değişikliklerinin Perakende Enerji Satış Fiyatı Teklif Formu öngörülerinin değişmesine neden olduğu ileri sürülmüş ise de, 21 görevli tedarik şirketinin görev bölgelerinde farklı özelliklere sahip tüketicilerin bulunduğu ve K katsayısının ülke ortalaması dikkate alınarak uygulandığı anlaşıldığından, davacının bu iddiasının yerinde görülmediği;

Bu itibarla, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının oluşturulması ile tüketicilere daha uygun maliyet koşullarında elektrik enerjisi temini arasında mâkul denge kurulmasını teminen tesis edildiği anlaşılan, dava konusu 2018/2. ve 3. çeyrek destekleme tutarlarının bildirilmesine ilişkin işlemler ile söz konusu işlemlerin dayanağı olan 7773 sayılı Kurul kararının (b) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu Kurul kararının uygulanması sonrası şirketlerinin ciddi oranda mali kayba uğradığı, düzenlemenin üst hukuk normlarına, idarenin güvenilirliği ile eşitlik ve istikrar ilkelerine de aykırı olduğu, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.