Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/3383 K.2022/1658

Dava konusu istem: 04/07/2019 tarih ve 30821 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinde yer alan "... yolda geçen süreler ve benzeri durumlar..." ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2019/10131, K:2021/1936 sayılı kararıyla;

Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren yasaların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceklerinin hükme bağlandığı; buna göre, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin Anayasa'nın 124. maddesinden kaynaklanan düzenleme yetkilerinin, görev alanlarını ilgilendiren yasalar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile sınırlı olduğu,

Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinin dava konusu edilen kısmında, biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işlerinde çalışanların, çalışma sürelerini ilgilendiren bir düzenleme yapıldığının görüldüğü,

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işlerinde çalışanların, çalışma sürelerine ilişkin olarak Sağlık Bakanlığının düzenleme yapma yetkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinin gerektiği,

Dava konusu Yönetmeliğin 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 361. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ve 508. maddesine dayanılarak hazırlandığı,

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 361. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, biyosidal ürünlerle ilgili olarak Sağlık Bakanlığına verilen yetkinin, "biyosidal ürünler gibi görev alanına giren konularda tüketici güvenliği ile ilgili tedbirleri almak ve buna yönelik her türlü iş ve işlemi tesis etmek" olduğu,

Buna göre, biyosidal ürünlere ilişkin olarak Sağlık Bakanlığına verilen yetkinin, tüketici güvenliği ile ilgili tedbirleri almak ve buna yönelik her türlü iş ve işlemi tesis etmek ile sınırlı olduğu, Sağlık Bakanlığının biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işlerinde çalışanların, çalışma sürelerini ilgilendiren bir konuda düzenleme yapma yetkisinin bulunmadığı,

Diğer taraftan, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 30. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla, çalışma ortam ve şartları, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler gibi özel düzenleme gerektirebilecek konular ile bunlara ilişkin usul ve esasların, ilgili bakanlıkların görüşünün alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak Yönetmeliklerle düzenleneceğinin belirtildiği;

yine 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde çalışma hayatını düzenleyici ve çalışanları koruyucu tedbirler almak, çalışma mevzuatı hazırlamak, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak gibi konuların Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayıldığı, 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılan yeni düzenleme ile bu görev ve yetkinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verildiğinin görüldüğü,

Açıklanan nedenlerle, biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işlerinde çalışanların çalışma sürelerini ilgilendiren bir konuda Sağlık Bakanlığınca yapılan düzenlemenin dava konusu edilen kısmında, konusu bakımından yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu Yönetmeliğin 17. maddesinde yer alan "yolda geçen süreler ve benzeri durumlar" ibaresinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 352., 361. ve 508. maddeleri ile Bakanlıklarına tanınan yetki kapsamında, halk sağlığını bozan zararlılara karşı biyosidal ürün kullanarak mücadele etmek isteyen gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe konulduğu, mülga Yönetmelik'te, biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işinde çalışanların günde devamlı olarak 3, toplamda da 6 saatten fazla çalıştırılmayacağı hükmüne yer verildiği,

anılan Yönetmeliğin yürürlükte olduğu dönemde, Bakanlıklarına söz konusu hükmün uygulanmasına ilişkin tereddütlerin bulunduğu yönünde şikayetlerin ulaştığı, bunun üzerine, aynı hükme yer verilen dava konusu Yönetmelik'te uygulamada karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla, yolda geçen süreler ve benzeri durumların fiili ürün hazırlama ve uygulama süresinden sayılmayacağı yönünde düzenleme yapıldığı, biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işinin "çok tehlikeli" iş sınıfında bulunduğu, bu nedenle biyosidal ürün hazırlama ve uygulama işinde fiilen çalışanlar yönünden saat sınırlaması yapıldığı,

dava konusu Yönetmeliğin 17. maddesinde, işçilerin günlük çalışma sürelerine veya hangi sürelerin çalışma süresinden sayılacağına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği, sadece biyosidal ürünle temasın söz konusu olmadığı yolda geçen sürelerin, fiili ürün hazırlama ve uygulama süresinden sayılmayacağının öngörüldüğü, fiili ürün hazırlama ve uygulama süresi ile İş Kanunu'nda belirtilen işçilerin günlük çalışma sürelerinin nitelik itibarıyla farklılık arz ettiği, dolayısıyla davaya konu düzenlemenin İş Kanunu'na aykırı bir yönünün bulunmadığı,

temyize konu Daire kararındaki karşı oy gerekçesinde de ifade edildiği üzere, halk sağlığını korumakla görevli olan Sağlık Bakanlığının işçilerin sağlığını korumaya yönelik dava konusu düzenlemeyi yapmaya yetkili olduğu, dava konusu düzenleme yapılırken Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının olumlu görüşünün alındığı belirtilerek, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.