Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/176 K.2024/832

İSTEMİN KONUSU ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Samsun ili, Bafra ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı davacıya ait taşınmazın önünden geçen yolda inşa edilen farklı seviyeli katlı yol sebebiyle oluştuğu ileri sürülen bedel ve değer kaybı karşılığı 54.359,00 TL'nin (dava dilekçesinde yer alan 1.000,00 TL'lik tazminat talebinin 08/05/2015 tarihli ıslah dilekçesiyle 53.359,00 TL artırılması suretiyle) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda davacıya ait taşınmazda toplam 54.359,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin belirtildiği, söz konusu zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca davalı idarece karşılanması gerektiği gerekçesiyle 54.359,00 TL tazminatın keşif tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin karar düzeltme aşamasında verilen 15/09/2021 tarih ve E:2016/13785, K:2021/4101 sayılı kararıyla;

...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının miktar artırımı dilekçesinde belirtilen 53.359,00 TL'lik maddi tazminat isteminin yasal faiz başlangıç tarihinin davalı idareye başvuru tarihi olarak belirlenmesine ilişkin kısmının bozulmasına;

kararın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmı ve miktar artırım dilekçesi öncesi istenilen 1.000,00 TL'lik maddi tazminat isteminin, davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesine ilişkin kısmının onanmasına ilişkin Dairelerinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, İdare Mahkemesince hükmedilen tüm maddi tazminat miktarına idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletildiği ifade edilmişse de.

Mahkemece hükmedilen tüm maddi tazminat miktarına keşfin gerçekleştirildiği 23/01/2015 tarihinden itibaren faiz işletildiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda, davacının davayı açarken talep ettiği 1.000,00 TL'lik miktara taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın açıldığı 26/03/2014 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan 53.359,00 TL'lik miktara ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 25/05/2015 tarihinden itibaren faiz işletileceğinin açık olduğu gerekçesiyle, kararın düzeltilmesi istemlerinin belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla;

Esasen davacının ilk dava açarken yüksek oranlı yargılama harçları vb. nedenlerden dolayı tazmini isteminde bulunduğu bedel dava dilekçesinde düşük belirtilmiş ise de; davacının tazminine karar verilmesi konusunda gerçek iradesini yansıtan miktarın, ıslah ile arttırılan gerçek zararı olduğunun, bu gerçek zararın, Mahkememizce yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi veya ıslah dilekçesinin verildiği tarihte değil, esasen olay tarihinde ya da idareye başvuru tarihinde ortaya çıktığı, ancak, davacı tarafından miktarı tam olarak bilinemediğinden ve tespit edilemediğinden dava açılırken talep edilemeyen bir zarar olduğunun kabulü,

bu kabul doğrultusunda da ıslahla artırılan dava değerinin tamamına taleple bağlılık ilkesi gereği dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunun kabulü gerektiğinden, davacı tarafından miktar artırım dilekçesi ile artırılan 53.359,00 TL'lik maddi tazminata dava açma tarihi olan 26/03/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği,

Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta faiz başlangıç tarihi yönünden Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından verilen 09/06/2020 tarih ve E:2019/53, K:2020/853 sayılı kararın da aynı yönde olduğu gerekçesi eklenmek suretiyle, kesinleşen 54.359,00 TL maddi tazminatın 53.359,00 TL'lik kısmının yasal faizinin; dava açma tarihinden itibaren hesaplanarak davalı idare tarafından davacıya ödenmesi isteminin kabulüne karar verilerek kesinleşen 54.359,00 TL maddi tazminatın 53.359,00 TL'lik kısmına yürütülecek faizin başlangıç tarihi yönünden ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın yola cephesi ve ana yoldan giriş çıkışında projeden kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk bulunmadığından taşınmazda değer kaybı oluşmasının söz konusu olmadığı, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile... İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen ısrar kararı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- ...İdare Mahkemesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 15/09/2021 tarih ve E:2016/13785, K:2021/4101 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.

GEREKÇEDE KARŞI OY

XX- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesinde; idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan madde uyarınca, dava açmadan önce idareye ön başvuru yapmak zorunda olan davacıların, başvuru konusu olay nedeniyle uğradıkları zararın tazmini hususundaki gerçek ve somut iradeleri, ancak başvurunun idarece açıkça veya zımnen reddi üzerine dava açarak ortaya konulduğundan, tam yargı davalarında davacılar lehine hükmolunan maddi tazminata ancak dava açılış tarihi itibarıyla faiz işletilmesi mümkündür.

Somut olayda, davacı tarafından, Samsun ili, Bafra ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın önünden geçen yolda inşa edilen farklı seviyeli katlı yol sebebiyle oluştuğu ileri sürülen bedel ve değer kaybının tazmini istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine 26/03/2014 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşıldığından, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile talep edilen ve davacılar lehine hükmolunan maddi tazminata dava açılış tarihinden (26/03/2014) itibaren faiz işletilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.