Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1936 K.2023/1881

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile irtibat ve iltisakının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin yine aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararının iptaline, bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 15/11/2021 tarih ve E:2019/1181, K:2021/3706 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş; "Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,

Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

UYAP ortamında yapılan inceleme sonucunda, davacının silahlı terör örgütüne üyelik suçundan başlatılan ceza yargılamasının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında devam etmekte olduğunun görüldüğü,

ByLock delili yönünden, davacı hakkında düzenlenen "ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı"nın incelenmesinden, davacının "…" ID numarasıyla ve bir kullanıcı adı ve şifre almak suretiyle bu ağa dâhil olduğunun anlaşıldığı,

ByLock yazışma içeriklerinde davacının adının geçmesi hususunun, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyan bir unsur olarak değerlendirildiği,

Davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden, davacının örgütün içinde yer aldığına ve diğer hususlara yönelik tanık ifadeleri ile davacının bu ifadelere karşı beyanlarının değerlendirilmesi sonucunda, davacının beyanlarına itibar edilmeyerek, söz konusu tanık ifadelerinin davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyan bir unsur olduğu sonucuna varıldığı,

Unvanlı görev yönünden, davacının FETÖ/PDY terör örgütünün HSK'da etkin olduğu dönemde yargıda önemli bir makam olan Cumhuriyet Başsavcı Vekili olarak görevlendirilmesinin diğer tespitlerle birlikte değerlendirildiğinde anılan örgütle iltisak ve irtibatına yönelik destekleyici bir unsur olduğu sonucuna varıldığı,

Diğer hususlar yönünden, davacının, FETÖ'nün HSK'da etkin olduğu dönemde 2013 yılında yurt dışına doktora eğitimine gönderildiğine ilişkin tespitin davacı hakkındaki diğer tespitlerle birlikte değerlendirildiğinde, davacının anılan örgütle iltisak ve irtibatına yönelik destekleyici bir unsur olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek,

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu kararlarla özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir niteliğinde olduğu anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediği,

Dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mesleğinden çıkarılmadan önce savunma hakkı tanınmadığından, dava konusu idari işlemin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde, Anayasa'nın 129. maddesinde düzenlenen savunma hakkına açıkça aykırı olarak tesis edildiği, savunma hakkının Daire kararında sayıldığı üzere yargılama safhasında sunulan birtakım imkanlarla telafi edilemeyeceği, makul sürede yargılanma ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, Dairece, idarenin yargı mensuplarının irtibat ve iltisakını tespit etme noktasında anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün ihlal edildiğine ilişkin kanaatini yeterli bulunmasının hukukilikten uzak olduğu.

Daire kararına esas olan delillerin dava konusu idari işlemden sonra toplanmış olduğu; tanık A.Ş.'nin beyanlarının, herhangi bir somut olay ve vakıa içermediği, yüzlerce kişi ile birlikte adını zikretmesinin iftira mahiyetinde olduğu.

M.A.U.'nun, M.H.’ye davacının cemaat mensubu olduğunu ifade etmiş ise de, gerek bu iddianın, gerekse tanık M.H.’nin davacının halen cemaat mensubu olduğuna yönelik iddiasının, hukuken delil değeri olmayan atfı cürüm niteliğinde olduğu, içinde bulunduğu tutukluluk durumundan kurtulma amacıyla verilmiş olduğu, A.Ş. ve M.H.'nin beş duyu organı ile tanık olduğu bir olayı anlatmadığı, sadece kanaatlerini belirtmiş oldukları, bu beyanların da aleyhine delil olarak kullanılmasının mümkün olmadığı; hiçbir tarihte ByLock programını kullanmadığı, ByLock’a ilişkin verilerin hukuka aykırı yöntemlerle ele geçirildiği,

hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen verilerin hükme esas alınmasının mümkün olmadığı, kullanmamış olmakla birlikte, kullandığının iddia edilmesi nedeniyle, olağan bir iletişim uygulamasını kullandığı için bir kişinin terör örgütü üyesi kabul edilip cezalandırılmasının özel hayata ve iletişim özgürlüğüne saygı hakkına müdahale oluşturduğu.

ByLock konuşma içeriklerine bakıldığında ne terör örgütü faaliyetlerine ilişkin ne de herhangi bir suça ilişkin konuşma geçmediği, söz konusu konuşmanın Bylock üzerinden gerçekleşmesinin bu konuşmaya "delil" niteliği kazandırmayacağı; sicilindeki bir hakimin, Ankara merkezde çalışmakta iken Sivas gibi gelişmemiş bir ile Cumhuriyet Başsavcı Vekili olarak atanmasının, sosyal yaşam, lise çağına gelmiş çocuklarının okul durumu ve geleceği göz önüne alındığında bir terfi değil, ancak tenzili rütbe olarak değerlendirilebileceği.

Dairenin, donanımı ve kişiliği hakkında bilgi sahibi olmamasına rağmen "...hak etmedikleri halde yurt içi ve yurt dışı yüksek lisans ve doktora programlarına yerleştirilmişlerdir." denilerek genelleyici ve suçlayıcı değerlendirmelerde bulunduğu, yurt dışına gittiği yılda FETÖ'nün HSK'da etkin olması gerekçesine dayandığı, değerlendirmelerini somut delillerle destekleyemediği; işlemi tesis eden HSK'nın bağımsız ve tarafsız olmadığı, işlemin hâkimlik ve savcılık teminatına aykırı olduğu, dava konusu işlem ile;

lekelenmeme hakkının, suç ve cezaların şahsiliği ve geçmişe yürümezliği ilkelerinin, kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin, ölçülülük ilkesinin, masumiyet ilkesinin, özel yaşamın gizliliği ilkesinin, ayrımcılık yasağının, ifade özgürlüğünün, bir daha kamu hizmetine girme hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen davacı hakkında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği isnadıyla açılan ceza davasında yargılamasının devam ettiği, aynı Mahkemece 28/05/2018 tarihinde tutuklamaya yönelik yakalama kararı verildiği ve davacının henüz yakalanamadığı anlaşılmıştır.

667 sayılı KHK uyarınca, hâkimlerin ve savcıların terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti bulunmasa da terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olmaları nedeniyle meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkündür. Nitekim dava konusu işlem de davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu gerekçesiyle tesis edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamış, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebileceğini belirtmiştir.

Bu kavramlar ile, kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hâl ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterlidir.

Bu itibarla, ceza muhakemesinde terör örgütüne üye olma suçunun tespitinde delil olarak değerlendirilecek bir kısım fiil ve davranışlar, üstün bir kamu gücü olan yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcılar hakkında tesis edilen idari tedbir niteliğindeki işlemlerde terör örgütüne irtibat veya iltisakın sübut bulup bulmadığı yönünden örgüt üyeliğine göre farklı değerlendirilebilecek nitelikte olduğundan, davacının terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığına yönelik yargısal denetime ilişkin bu davada, ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' isnadıyla açılan ceza davasında verilecek kararın beklenmesi gerekmemektedir.