Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/2446 K.2023/852

Dava konusu istem: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun … tarih ve … sayılı işlemi ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının ve 28/05/2009 tarih ve 27241 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin üçüncü fıkrası, Geçici 3. maddesinin birinci fıkrası, Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ve 30. maddesinde yer alan "10/05/2009 tarihinden geçerli olmak üzere" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/03/2022 tarih ve E:2020/246, K:2022/1015 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/04/2018 tarih ve E:2016/1664, K:2018/1650 sayılı bozma kararına uyularak bozulan kısım hakkında işin gereği tekrar görüşülerek;

Dairelerinin 09/10/2015 tarih ve E:2009/5212 K:2015/3361 sayılı kısmen davanın reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulunun 11/04/2018 tarih ve E:2016/1664, K:2018/1650 sayılı kararı ile Daireleri kararının "davanın reddine" ilişkin kısmının onanmasına karar verildiği, iptale ilişkin kısmının ise, "5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının elektronik haberleşme sektöründe düzenleme ve denetleme yoluyla etkin rekabetin tesisi, tüketici haklarının gözetilmesi, ülke genelinde hizmetlerin yaygınlaştırılması,

kaynakların etkin ve verimli kullanılması, haberleşme altyapı, şebeke ve hizmet alanında teknolojik gelişimin ve yeni yatırımların teşvik edilmesi ve bunlara ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu belirtilmiş.

9. maddesinde, yetkilendirmenin bildirim veya kullanım hakkının verilmesi yoluyla yapılacağı, Kurum'a bildirimde bulunan şirketlerin sunmak istedikleri elektronik haberleşme hizmeti ve/veya işletmek istedikleri elektronik haberleşme şebekesi veya altyapısı için numara, frekans, uydu pozisyonu gibi kaynak tahsisine ihtiyaç duymuyorlar ise, Kurum'un belirlediği usul ve esaslara uygun bildirimle birlikte;

kaynak tahsisine ihtiyaç duyuyorlar ise Kurum'dan kullanım hakkı alınması kaydıyla yetkilendirilecekleri, kullanım hakkı sayısının, ancak kaynakların sınırlı sayıda işletmeci tarafından yürütülmesinin gerektiği durumlarda ve kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını teminen sınırlandırılabileceği, bildirim ve kullanım hakkı ile ilgili usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

Yasa'nın "Yetkilendirme Ücreti" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında yetkilendirme ücretinin, idari ücretler ve kullanım hakkı ücretlerinden oluştuğu, 3. fıkrasında kaynakların kullanım hakkının verilmesine ve söz konusu kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasının teminine yönelik olarak kullanım ücreti alınacağı, 5. fıkrasında, kullanım hakkı ücretlerinin asgari değerlerinin, Kurum'un önerisi ve Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceği, 6. fıkrasında ise, kullanım hakkı ücretlerinin 5369 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Hazineye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatırılacağı,

zamanında ödenmeyen kullanım hakkı ücretlerinin, Kurum'un bildirimi üzerine 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, ilgili vergi dairesince tahsil olunacağı belirtilmiş, Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, kullanım hakkı verildiği durumlarda işletmecilere kullanım hakkı ücretlerini ödeme yükümlülüğü getirilebileceği, aynı maddenin 4. fıkrasında da, işletmecilerin hak ve yükümlülükleri ile ilgili usul ve esasların Kurum'ca belirleneceği kuralına yer verilmiş, Yasa'nın Geçici 2. maddesinin 2. fıkrasında bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurumla imzalanmış olan görev ve imtiyaz sözleşmelerinin, süre bitimi, fesih,

iptal veya başkaca herhangi bir nedenle sona ermelerine kadar mevcut hükümleri uyarınca geçerliliklerini devam ettireceği düzenlenmiş, 68. maddesinde ise, bu Kanun'un ikinci kısım birinci bölümünde yer alan yetkilendirme ile ilgili hükümlerin Kanun'un yayımından altı ay sonra (10/05/2009 tarihinde), diğer hükümlerinin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği kurala bağlanmıştır.

26/05/2009 günlü, 27239 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 18/05/2009 günlü, 2009/15001 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 5809 sayılı Yasa'nın 11. maddesi kapsamında, kullanım hakkı ücretlerinin asgari değerleri belirlenmiştir. Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinin birinci fıkrasında, kullanım hakkı ücretlerine ilişkin asgari değerlerin, Bakanlar Kurulu kararı ekindeki tabloda frekans bandı aralıkları esas alınarak belirlendiği; ikinci fıkrasında, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirleneceği; 4. maddesinde ise, bu kararın 10/05/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği kuralı yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, Yasa'nın yetkilendirmeyle ilgili 11. maddesinin ve Bakanlar Kurulu Kararı'nın da 10/05/2009 tarihinden geçerli olmak üzere uygulandığı dikkate alınarak Yönetmeliğin ilgili maddelerinde bu tarih esas alınmak suretiyle Yasa ile eşgüdüm sağlandığı, Yönetmeliğin yürürlük tarihinin dayanağı Yasa'nın yürürlük tarihini aşar nitelikte olmadığı dikkate alındığında; Yönetmeliğin, 10/05/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlemesini içeren 30. maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihaî kararlarının Danıştayda temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği; 2577 sayılı Kanun'un 49/4 ve 50. maddelerinde, Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmayıp, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğunun kurala bağlandığı,

Aktarılan Kanun hükümlerine göre, Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması hâlinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle, Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 30. maddesinde yer alan "10/05/2009 tarihinden geçerli olmak üzere" ibaresi yönünden de davanın reddi gerektiği gerekçesiyle,

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 30. maddesinde yer alan "10.05.2009 tarihinden geçerli olmak üzere" ibaresi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin yürürlük tarihi idari işlemlerin geriye yürümezliği ilkesine aykırı olduğu halde, bu ilkenin hatalı olarak değerlendirilmesi suretiyle bozma kararı esas alınarak verilen davanın reddine dair kararın hukuka aykırı olduğu; ilk derece mahkemesi kararında iddia ve itirazlarının karşılanmadığı; adil yargılanma hakkının ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/04/2018 tarih ve E:2016/1664, K:2018/1650 sayılı kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.