Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/1911 K.2023/1964

Dava konusu istem: 12/10/2013 tarih ve 28793 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkındaki Yönetmeliğin.

4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, 6. maddesinin 2. ve 3. fıkrasında ile 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibarelerinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "hangi kurum tarafından yapılacağı" ibaresinin, 11. maddesinde yer alan "başvuru tarihinin son günü itibariyle" ibaresinin, 16. maddesinin, 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "şube müdürü, tesis müdürü ve basımevleri müdürleri bakımından sözlü sınav başarı listeleri üzerinden" ve aynı maddenin 3. fıkrasında yer alan "altı aylık süreyi aşmamak" ve "yapılabilir" ibarelerinin, 23. maddesinin, 25. maddesinin, 29. maddesinin 2. fıkrasının,

30. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "yapılabilir" ibaresinin ve aynı maddenin 3. fıkrasının (a) bendinin, 34. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "alt hizmet bölgelerine" ibaresinin ve aynı maddenin 2. fıkrasında yer alan "dört yıl" ibaresinin.

4. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde "il millî eğitim müdürlüğü" ibaresine, 14. maddesinde sendika temsilcisine yer verilmemesine, 2009 yılında şef kadrosunda göreve başlayan personele 2013 yılında bir defaya mahsus olmak üzere görevde yükselme sınavına katılacaklarda aranılacak hizmet süresine bakılmaksızın sınava katılma hakkına, 30. maddesinin 3. fıkrasında eşlerden birinin ilgili yönetmelik kapsamı dışında Millî Eğitim Bakanlığı personeli olması hâlinde ve ilgili yönetmelik kapsamında olup eşi sigortalı olarak çalışan kişilerin eş durumu mazereti kapsamında değerlendirilmemesine,

31. maddesinde bölge hizmetine tabi olarak 2013 yılı Haziran ayında yer değiştirmek zorunda olan yöneticilere bir defaya mahsus olmak üzere 2013 yılı Temmuz ayından önce isteğe bağlı yer değişikliği hakkının tanınmamasına ilişkin eksik düzenlemelerin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 28/12/2022 tarih ve E:2021/18335, K:2022/6946 sayılı kararıyla;

Danıştay İkinci Dairesinin, dava konusu Yönetmeliğin, 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "şube müdürü, tesis müdürü ve basımevleri müdürleri bakımından sözlü sınav başarı listeleri üzerinden" ibaresinin, 23. maddesinde yer alan "ilçe millî eğitim müdürün ibaresinin ve 29. maddesinin 2. fıkrasının 4 ve 5. cümlelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/04/2021 tarih ve E:2019/1957, K:2021/746 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak;

Anayasa'nın 124/1., 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2 ve 3.; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 1, 2, 12/A, 12/B, 15 ve Geçici 1. maddeleri -dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte bulunan hâlleriyle- aktarıldıktan sonra;

I. Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...şube müdürü, tesis müdürü ve basımevleri müdürleri bakımından sözlü sınav başarı listeleri üzerinden" ibaresi yönünden:

Dava konusu düzenlemede; atamaya esas alınacak başarı puanının belirlenmesinde atama yapılacak kadro yönünden ayrım yapıldıktan sonra, sayılan unvanlara atamanın sadece sözlü sınav ile belirlenen başarı puanı üzerinden, diğer kadrolara ise yazılı sınav puanı ile elde edilen başarı puanı esas alınarak yapılacağının belirtildiği,

Sözlü sınavın, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı, bu çerçevede sözlü sınavın temel amacının, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesi olduğu, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi sözlü sınavın da yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılabilmesinin esas olduğu,

Bu nedenle, dava konusu Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrası hükmüyle, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olması gereken sözlü sınavın, seçimin tek belirleyicisi olarak düzenlenmesinin, bu hâliyle somut olarak değerlendirilebilecek ve adaylar arasında objektifliği sağlayabilecek nesnel bir değerlendirme ölçütü olan yazılı sınavdaki başarı puanının değerlendirme dışı bırakılarak, başarı sıralamasının tek başına sözlü sınav sonuçlarına göre oluşturulmasının, Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti ilkesiyle bağdaşacak şekilde etkin yargısal denetiminin yapılmasının engellenmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu,

Ayrıca kamu hizmetinin etkin ve süratli bir şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla, liyakatın tespitinde; kriterleri objektif olarak belirlenmiş yazılı sınavda alınan puanın esas alınacak şekilde değerlendirilmesinin gerektiği,

İptali istenilen düzenlemede yer alan atamaya esas olan başarı listesinin oluşturulmasında sözlü sınavın esas alınmasıyla yazılı sınavda en yüksek puan alan adayın atanmayarak puanı en düşük olan adayın atanabileceği gözönüne alındığında, böyle bir takdire imkân tanıyan ve objektif ölçütlerden uzaklaşan bu düzenlemenin, liyakat ilkesine uygunluğundan söz etmenin imkansız olduğu,

Her ne kadar davalı idare tarafından dava konusu edilen Yönetmeliğin 21. maddesinin dayanağı olarak Genel Yönetmeliğin 12/B maddesi gösterilmiş ve mevcut düzenlemenin bu maddeye uygun olduğu ileri sürülmüş ise de; anılan maddenin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Danıştay Beşinci Dairesinin 06/03/2014 tarih ve E:2013/8367 sayılı kararıyla, "12/B maddesinin ilk fıkrasının" yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, karara yapılan itirazın da, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 02/07/2014 tarih ve YD İtiraz No:2014/528 sayılı kararıyla reddedildiği,

II. Yönetmeliğin 23. maddesinde yer alan "...ilçe millî eğitim müdürü..." ibaresinin iptali istemi yönünden:

Genel Yönetmelikte yapılan değişiklikler ve bu değişiklikler hakkında Daire kararında yer verilen yargı kararları karşısında, bu Yönetmeliğe dayalı olarak davalı idarece çıkarılan ve 12/10/2013 tarih ve 28793 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan dava konusu Yönetmeliğin 23. maddesiyle getirilen ve ilçe millî eğitim müdürü kadrosunun görevde yükselme sınavına tabi kadrolardan çıkartılarak bu kadrolara atamalarda, sadece 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendinde öngörülen şartların aranmasına ilişkin düzenlemede, 657 sayılı Yasa'nın temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif kurallar çerçevesinde atama yapılması engellendiğinden hukuka uyarlık bulunmadığı,

III. Yönetmeliğin 29. maddesinin 2. fıkrasının 4 ve 5. cümlelerinin iptali istemi yönünden

Dava konusu Yönetmeliğin dayanakları arasında yer alan 19/04/1983 tarih ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin ''Bütün Bölge Hizmetlerinin Tamamlanması'' başlıklı 20. maddesinde, belirlenen bütün bölge hizmetlerini tamamlayan memurların hangi hizmet bölgesinde görev yapacağının memurların istekleri de gözönüne alınarak, kurumlarınca belirleneceğinin düzenlendiği; dava konusu Yönetmeliğin 29. maddesinin 2. fıkrasının dördüncü cümlesinde ise, anılan Genel Yönetmelik hükmüne aykırı olarak,

hizmet bölgelerinin tamamında belirlenen tüm süreleri tamamlayanların, görev yapmış bulundukları hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına atanabilmelerine engel bir düzenlemeye yer verildiği, Genel Yönetmelikte buna engel bir düzenlemenin bulunmaması karşısında söz konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı,

Aynı zamanda, dava konusu maddenin 2. fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan tercihlerine göre ataması yapılamayan veya tercihte bulunmayan yöneticilerin öncelikle alt hizmet bölgelerine atanmalarını öngören düzenleme ile personel arasında, tamamlanan hizmet bölgeleri bakımından her hangi bir ayrım yapılmaksızın, genel olarak tüm durumları kapsar şekilde düzenleme yapılmış olduğu, bu durumun ise, tüm hizmet bölgelerini tamamlayıp tercihte bulunmayanlar, daha önce alt hizmet bölgelerindeki görevlerini tamamlamış olup tercihlerine atanamayanlar ve benzeri durumda bulunan personel yönünden tamamlanmış olan alt hizmet bölgelerinde tekrar görev yapma sonucunu doğuracağından, bu hâliyle Yönetmeliğin bu hükmünde de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle,

12/10/2013 tarih ve 28793 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkındaki Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...şube müdürü, tesis müdürü ve basımevleri müdürleri bakımından sözlü sınav başarı listeleri üzerinden..." ibaresinin, 23. maddesinde yer alan "...ilçe millî eğitim müdürü..." ibaresinin ve 29. maddesinin 2. fıkrasının 4 ve 5. cümlelerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yönetmeliğin dava konusu 21. ve 23. maddeleri ile 29. maddesinin 2. fıkrasının idarelerince yeniden düzenlendiği ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğundan davanın konusuz kaldığı, uyuşmazlığa uygun düşmeyen farklı yorum ve değerlendirmeyle oluşturulan gerekçe ve kararda hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmememiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.