Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/1989 K.2023/1696

2-… Valiliği … Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Altıncı Dairesinin 04/04/2023 tarih ve E:2022/7949, K:2023/3364 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Manisa ili, Yunusemre ilçesi, Karaali ve Gürle Mahalleleri sınırları içerisinde bulunan ekli listede bulunan taşınmazların "Manisa Organize Sanayi Bölgesi alanının ilave yatırımlara imkan sağlamak üzere genişletilmesi" amacıyla Manisa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 05/11/2020 tarih ve 31295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04/11/2020 tarih ve 3177 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın, … Mahallesi, … ada … parsel (eski … parsel), … ada … parsel (eski … parsel) ve … ada … parsel (eski … parsel) sayılı taşınmazlar ile … Mahallesi … ve … parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/04/2023 tarih ve E:2022/7949, K:2023/3364 sayılı kararıyla;

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası, 125. maddesinin 3. fıkrası; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 7., 11. ve 20/A maddelerine yer verilerek,

Anayasa ve 2577 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça, idari işlemlerde dava açma süresinin başlamasında yazılı bildirimin esas olduğu, dava açma süresi hesabında ilân tarihinin, ancak "ilanı gereken" düzenleyici nitelikteki işlemler açısından dikkate alınacağı, bireysel nitelikteki işlemlere karşı ilgililerin, bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren dava açabilecekleri; idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirim tarihinden başlayacağı kuralının, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılır bir biçimde duyurulması ve bu işlemlere karşı dava yoluna başvurmalarına olanak sağlama amacını taşıdığı,

İdari işlemlerin nitelikleri gereği özel yasalarında genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma sürelerinin öngörülmüş olması halinde, idare tarafından idari işlemlerin nitelikleri ve tabi oldukları dava açma süreleri gösterilmedikçe özel dava açma sürelerinin işletilmesine olanak bulunmadığından, Anayasa’nın 40. maddesi hükmü uyarınca, özel dava açma süresine tabi olmasına rağmen bu hususun idari işlemde açıklanmaması halinde, dava konusu idari işlemin tebliği tarihinden itibaren özel dava açma süresinin değil, altmış günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği,

Acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanı kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanması ilgililere tebliğ hükmünde olmadığından acele kamulaştırmaya ilişkin işlemlerin Anayasa'da yer alan bir temel hak ve özgürlük olan mülkiyet hakkını kısıtlayıcı nitelikte bireysel işlem olması karşısında otuz gün içinde dava açılacak idarenin gösterilmesi suretiyle ilgiliye tebliğ edilmesinin, Anayasa'da güvence altına alınmış olan hak arama özgürlüğünün de gereği olduğu,

Bu çerçevede, muhatapları açısından subjektif ve kişisel nitelikte olan acele kamulaştırma kararlarının, usulüne uygun yazılı bildirimi üzerine 30 gün içinde veya öğrenme üzerine 60 günlük genel dava açma süresi içinde dava konusu edilebileceğinin açık olduğu,

Uyuşmazlıkta; dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı davacıya tebliğ edilmediğinden, bu işleme karşı öğrenme tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılabileceğinin kabulü gerektiği,

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin avukatı tarafından, Manisa Organize Sanayi Bölgesine verilen 08/08/2022 tarihli dilekçede, 04/11/2020 tarih ve 3177 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla davaya konu 5 parsel için acele kamulaştırma kararı alındığı hususunun belirtildiği ve anılan dilekçe ekinde yer alan davaya konu taşınmazlara ilişkin Organize Sanayi Bölgesi Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde bütün yükümlülüklerin yerine getirileceğinin taahhüt edildiğine dair Manisa 2. Noterliğinde düzenlenen 05/08/2022 tarihli taahhütnamenin davacı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde.

Asliye Hukuk Mahkemesinin E:. D.İş sayılı dosyasında taşınmaza acele el koyma kararı verildiğinin 22/09/2022 tarihinde öğrenildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin 22/09/2022 tarihinde öğrenildiği ve öğrenme tarihi itibarıyla yasal süresi içinde davanın açıldığının belirtildiğinin görüldüğü,

Bu durumda; davacı şirketin avukatı tarafından, Manisa Organize Sanayi Bölgesine verilen 08/08/2022 tarihli dilekçede 04/11/2020 tarih ve 3177 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla davaya konu 5 parsel için acele kamulaştırma kararı alındığı hususu belirtildiğinden,

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin 2/b fıkrası uyarınca ivedi yargılama usulüne tabi davalarda aynı Kanun'un 11. maddesinin uygulanamayacağı ve 08/08/2022 tarihli dilekçe ve davacı şirket yetkilisi tarafından imzalanan 05/08/2022 tarihli taahhütname dikkate alındığında dava konusu acele kamulaştırma kararının, en geç 08/08/2022 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, bu tarihten itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde, en son 07/10/2022 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 19/10/2022 tarihinde açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle,

davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kamulaştırma kararlarına karşı idari yargıda iptal davası açılabilmesi için, öncelikle kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebiyle idare tarafından asliye hukuk mahkemesinde dava açılması gerektiği; kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kamulaştırma işleminin 08/08/2022 tarihinde öğrenildiği kabul edilse dahi acele el koyma kararının verildiği 22/09/2022 tarihine kadar idarece kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebiyle asliye hukuk mahkemesinde dava açılmadığından, idari yargıda iptal davası açılabilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.