Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/250 K.2024/134

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokağı, No:… adresinde bulunan pansiyon faaliyet konulu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının süresinin dolduğundan bahisle faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Bakılan davada; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokağı, … Kapı numaralı taşınmazda bulunan işyeri için … Tur. Otel. Tic. Ltd. Şti. adına 1 yıl süreli pansiyon faaliyet konulu geçici işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, anılan ruhsatın süresinin dolmuş olduğu, pansiyonun ruhsatsız faaliyet gösterdiği gerekçesiyle Fatih Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle Fatih Belediyesi Zabıta Müdürlüğünden dava konusu pansiyonun faaliyetten men edilmesinin talep edildiği, pansiyonun Fatih Belediyesi Zabıta Müdürlüğü tarafından mühürlenmesi üzerine Fatih Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

Olayda; davacı şirkete ait İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokağı, … Kapı numaralı taşınmazda bulunan işyerinin yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı sabit olduğundan ve … tarih ve … sayılı Belediye Meclis kararına dayanılarak düzenlenen bir yıl süreli geçici işyeri açma ve çalışma ruhsatının süresinin dolduğu anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan ve yapı kullanma izin belgesi bulunmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi mümkün olmayan işyeri hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin karar düzeltme aşamasında verilen 07/03/2022 tarih ve E:2021/4380, K:2022/1069 sayılı kararıyla;

Uyuşmazlıkta, davacıya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı gereği 05/03/2012 ile 05/03/2013 tarihleri arası dönemde geçerli olmak üzere 1 yıllık geçici izin belgesinin düzenlendiği, sürenin sona ermesine rağmen işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadığından, pansiyon faaliyet konulu işyerinin, faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

3572 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümleri incelendiğinde, "geçici ruhsat" veya "süreli ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ruhsatın süreli olduğu ruhsata işlenmek suretiyle belirtilmiş olsa da, bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, dolayısıyla davalı idare tarafından, geçici veya süreli ruhsat düzenlenmesi mümkün olmadığından, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilme şartlarına ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varıldığı,

Bu durumda, davacı işyerine ait geçici ruhsatın geçerlilik süresinin dolduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılarak ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Davacı şirket tarafından pansiyon olarak faaliyet gösteren uyuşmazlığa konu işyerine ait geçici işyeri açma ve çalışma ruhsatının hükümsüz hale gelmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinin E:… sayılı dosyasında açılan davada, Mahkemelerince davanın reddine yönelik verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine, anılan kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 13/10/2016 tarih ve E:2016/11848, K:2016/3714 sayılı kararıyla onandığı ve bu karara karşı yapılan karar düzeltme talebi neticesinde ise anılan kararın;

"...Söz konusu işyerinin bulunduğu bölge daha önce plansız durumda iken davacı tarafından pansiyon faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle davalı idareye başvurulduğu, ancak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te aranan yapı kullanma izin belgesi şartını sağlamadığından 1 (bir) yıl süreli ve geçici olarak faaliyette bulunmasının sağlanması için Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının alındığı, davacının da bu karar üzerine faaliyette bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, işyeri açılmak istenen yapının tapudaki vasfına uygun o amaca özgülenmiş, yapının imar, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, kat mülkiyeti ile ilgili düzenlemelere uygun olarak yapıldığını ve kullanıma hazır halde olduğunu belirleyen yapı kullanma izin belgesi bulunmayanlar hakkında işyeri ruhsatı verilemeyeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, pansiyon olarak kullanılan taşınmazın meri imar planında konut alanında kaldığı, yapı ruhsatında konut amacı ile kullanılacağı belirtilen taşınmazın pansiyon amaçlı kullanılmak üzere yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı, işyerinin faaliyette bulunabilmesi için usulüne uygun alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunması gerektiği, oysa imar planındaki belirsizlik nedeniyle o dönemde davacının talebi üzerine esasen yürürlükteki mevzuatta karşılığı bulunmayan Belediye Meclisinin kararı uyarınca verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının kazanılmış hak teşkil etmeyeceği sonucuna varıdığından,

davacıya ait işyerinin baştan itibaren işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma şartlarını taşımadığı, bundan sonra da pansiyon faaliyetiyle ilgili yapı kullanma izni almasının mümkün olmadığı görülmüştür.

Bu durumda, işlem tarihi itibarıyla, sözü edilen işyerine ilişkin geçerli bir yapı kullanım izni bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır." gerekçesiyle onandığı, bu suretle davacı Şirketçe pansiyon olarak faaliyet gösteren uyuşmazlığa konu işyerine ait geçici işyeri açma ve çalışma ruhsatının hükümsüz hale gelmesine ilişkin işlemin kesinleştiğinin görüldüğü,

Bu itibarla, davacı şirkete ait İstanbul ili, Fatih ilçesi,. Mahallesi,. Sokağı, … kapı numaralı taşınmazda bulunan işyerinin işlem tarihi itibarıyla geçerli bir yapı kullanım izninin bulunmadığı ve … tarih ve … sayılı Meclis kararına dayanılarak düzenlenen bir yıl süreli geçici işyeri açma ve çalışma ruhsatının hükümsüz hale gelmesine ilişkin işlemin de, Mahkemelerince verilen ve Danıştay kararıyla onaylanarak kesinleşen ret kararı ile kesinleştiği anlaşıldığından,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan ve yapı kullanma izin belgesi bulunmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi mümkün olmayan işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesi eklenmek suretiyle davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idare tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde yapılan denetimde herhangi bir eksiklik tespit edilmediğinden ruhsatın kesinleştiği, mevzuat hükümlerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının belirli bir süreyle verileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından, Belediye Meclisi kararıyla süreli ruhsat verilmesinin normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, hakkında faaliyetten men kararı verilmeden önce tespit edilen eksikliklerin tamamlanması için 15 gün süre verilmesi gerektiği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve Vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.