Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2609 K.2024/3162

Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 16/02/2015 tarihinde onaylanan Balıkesir–Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının H–19 ve G–19 sayılı paftalarında yer alan Erdek ilçesine ilişkin kısımlarının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 14/06/2023 tarih ve E:2021/9923, K:2023/6037 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/04/2021 tarih ve E:2019/3344, K:2021/790 sayılı kısmen bozma kararına uyularak,

Bir bölgede yenilenebilir enerji tesisi olan RES alanları öngörülmekte ise, bu kullanımın dava konusu Çevre Düzeni Planında da yer alması gerektiği açık olup, davacı tarafından 1/25.000 ölçekli Balıkesir Marmara Güneyi Adalar Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgesi Çevre Düzeni Planında Narlı Mahallesi ile Poyrazlar Mahallesi'nde bulunan RES alanlarının dava konusu planda gösterilmediğinin iddia edildiği,

Dairelerinin 18/05/2022 tarih ve E:2021/9923 sayılı kararıyla, davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile dava dışı Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Erdek Belediye Başkanlığından, Narlı Mahallesi ve Poyrazlar Mahallesinde Balıkesir Marmara Güneyi Adalar KTKGB 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planında RES alanlarının öngörülüp öngörülmediğinin sorulmasına, RES alanları var ise bu alanların renkli kalemle işaretlendiği 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı paftalarının istenilmesine, halihazırda alanda elektrik üretim faaliyetine devam eden RES tribünlerinin bulunup bulunmadığının sorulmasına ve buna ilişkin belge ve bilgilerin istenilmesine karar verildiği;

Anılan idarelerce, dava dosyasına sunulan belgelerin incelenmesinden, Erdek ilçesi sınırları içerisinde Narlı ve Poyrazlı Mahallelerinde alt ölçekli planlarla gösterilen ve halihazırda yapı ruhsatı verilmiş ve faaliyette bulunan RES alanlarının bulunduğu ve bu RES alanlarının üst ölçekli plan olan dava konusu çevre düzeni planında gösterilmediği anlaşıldığından, dava konusu çevre düzeni planının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,

Balıkesir–Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının Narlı Mahallesi ve Poyrazlar Mahallesinde bulunan RES alanlarına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, planın 8.37 sayılı plan hükmü gereği, anılan enerji üretim alanlarının plan paftalarında gösterilmesine gerek olmadığı, kaldı ki noktasal bazda santral gösterimi yapılmasının da mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X-Ölçeği gereği leke plan niteliğinde bulunan dava konusu Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, koruma-kullanma dengesinin sağlanması için alt ölçekli plan kararlarına esas olacak yapılaşma şartlarını ortaya koyan ve genel arazi kullanım kararlarının üretildiği bir plan niteliğindedir.

Uyuşmazlık konusu planın "Yenilenebilir Enerji Üretim Alanları" başlıklı 8.37. maddesinde ise, yenilenebilir enerji üretim alanları dava konusu çevre düzeni planı kapsamı dışında bırakılarak, bu kullanımların, ilgili kurum ve kuruluşlardan alınan izinler ve/veya Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca verilecek lisans kapsamında, Bakanlığın uygun görüşünün alınması kaydı ile alt ölçekli planlar ile belirlenmesi ve bu doğrultuda uygulamaya geçilmesi öngörülmüştür.

Davaya konu çevre düzeni planında yenilenebilir enerji kaynaklarının teşviki açısından plan esnekliğinin sağlanmaya çalışıldığı, plan hükümlerine göre yeni enerji üretim taleplerinde çevre düzeni planı kapsamında Bakanlığın uygunluk görüşünün alınması gerektiği, bu görüş verilirken de alana ilişkin çevre düzeni planı kararları ve koruma ve geliştirme ilkelerinin idarece göz önünde bulundurulacağı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 1/100.000 ölçekli leke plan niteliğinde olan dava konusu işlemde, noktasal şekilde enerji üretim alanı gösterilmesinin de planlama tekniği olarak mümkün olmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.