Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2617 K.2024/2971

Dava konusu istem: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacı şirketin 27/05/2010 ve 28/07/2010 tarihli dilekçeleri üzerine, 11/08/2010 tarihli cevabi yazı ile Bahçelievler ilçesi, ... Sokaktaki ...

Evleri istinat duvarının 10 gün içinde uygun hale getirilmesinin davacı şirkete bildirildiği, davacı şirket tarafından aykırılık giderilmediği için 04/11/2011 tarihli encümen kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesine istinaden işlem yapılmasına karar verildiği, karar ifası sonucu 231.130,14-TL çeşitli gelirler ve 41.603,43 KDV olmak üzere toplam 272.733,57-TL tutarlı ihbarnamenin 16/06/2014 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, tebliğe rağmen ödenmeyen ve dava açılmadığından kesinleşen kamu alacağının tahsili için... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği,

davacı şirket tarafından bu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...ve K:... sayılı dilekçe ret kararı üzerine, davanın süresinde yenilenmediği ve bu şekilde kamu alacağının kesinleştiği anlaşıldığından, kesinleşen alacak için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla;

Davalı idarece,... tarih ve ... sayılı encümen kararının ifası sonucu hesaplanan toplam 272.733,57-TL tutarındaki kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, davanın usulüne uygun olarak açılmadığı gerekçesiyle, ...

Vergi Mahkemesinin E: ... ve K: ... sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesi ve bu davanın yenilenmemesinin ardından, bu suretle tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının 6183 sayılı Kanun'un 62. maddesinde düzenlenen haciz yoluyla takip ve tahsil edilmesi gerekirken, kamu alacağına bu kez 119.833,35-TL gecikme zammı da eklenmek suretiyle, aynı kamu alacağının tahsili amacıyla mükerrer olarak düzenlendiği anlaşılan dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2020/4541, K:2022/10061 sayılı kararıyla;

Davalı idare tarafından, daha önce düzenlenen ödeme emrinin vergilere ilişkin kısmının ödenmesi ve bu ödeme emrine karşı dava açılması sonrasında, ödeme emrinin davalı idarece iptal edilerek kesinleşen kamu alacağının takibinin durdurulduğu, dava konusu ödeme emri ile de, düzenlendiği tarihe kadar davacı tarafından ödenmeyen kesinleşmiş kamu alacağının yasal gecikme zammıyla birlikte tahsiline yönelik işlem başlatıldığı, tahsil edilmiş bir kamu alacağı ya da mükerrer düzenlenen bir ödeme emri bulunmadığı sonucuna varıldığından, kesinleşmiş kamu alacağının tahsiline yönelik düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mükerrer ödeme emri düzenlenmediği, kesinleşen kamu alacağının tahsiline yönelik olarak dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, öncesinde haciz işlemlerinin başlatılmadığı, kamu alacağının davacı tarafından ödenmediği, gecikme zammının yasa gereği istenmesinin zorunlu olduğu, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının, Danıştay Altıncı Dairesi kararı doğrultusunda bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Başakşehir Belediye Başkanlığının 11/082010 tarihli yazısı ile, ... Sitesine ait istinat duvarına ilişkin mahzurların 10 gün içinde mevzuata uygun hale getirilmesinin davacı şirkete bildirildiği halde, davacı şirket tarafından bu aykırılığın giderilmemesi üzerine, Başakşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesine istinaden işlem yapılmasına karar verildiği görülmektedir.

Anılan encümen kararı uyarınca, hukuka uygun hale getirilen istinat duvarına ilişkin davalı idarece hesaplanan toplam 272.733,57-TL tutarındaki kamu alacağına ilişkin ihbarname, 16/06/2014 tarihinde davacıya tebliği edilmiş ve anılan ihbarnameye dayalı olarak ... tarih ve ... sayılı ödeme emri düzenlenmiştir.

Ödeme emrinin tebliği üzerine davacı tarafından açılan davada, ...Vergi Mahkemesinin ...tarih, E: ... ve K: ... sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesine karşın, davanın süresinde yenilenmediği görülmüştür.

Bunun üzerine, daha önce hesaplanan kamu alacağına gecikme zammı ile katma değer vergisi eklenerek toplam 392.566,92-TL'nin davacı şirketten tahsili amacıyla uyuşmazlığa konu ödeme emri düzenlenmiştir.

Anılan ödeme emrinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesinde; bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu belediye veya valilik tarafından tespit edilen yapıların sahiplerine tehlike derecesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe on gün içinde tebligat yapılacağı, yapı sahibinin bulunmaması halinde binanın içindekilere tebligat yapılacağı, onlar da bulunmazsa tebligat varakasının tebliğ yerine kaim olmak üzere tehlikeli yapıya asılacağı ve keyfiyetin muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edileceği,

tebligatı müteakip süresi içinde yapı sahibi tarafından tamir edilerek veya yıktırılarak tehlike ortadan kaldırılmazsa bu işlerin belediye veya valilikçe yapılacağı ve masrafın %20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edileceği hükmüne yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde;

kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde dava açabileceği, 62. maddesinde; borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Maddi olay kısmında yer verildiği üzere.

2010 yılında davalı idarece, uyuşmazlığa konu Site'ye ait istinat duvarı temellerinin, projesine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle 10 gün içinde projeye uygun hale getirilmesi davacıdan istenilmesine karşın, davacı tarafça giderilmeyen mahzurların Belediye tarafından giderildiği, buna ilişkin olarak idare tarafından yapılan masraflar ile hesaplanan bazı vergi tutarlarının toplamı olan 285.413,59-TL bedele ilişkin ihbarname düzenlenerek 16/06/2014 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, daha sonra,

uyuşmazlığa konu olan masraflar haricinde başka vergi kalemlerinden de (davacı tarafından 2012 yılında beyan edilen taşınmazlara ilişkin arsa vergisi vs) oluşan 23/09/2014 tarihli ödeme emrinin 15/10/2014 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine, davacı tarafından ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemece verilen dilekçe ret kararı üzerine davanın yenilenmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 23/09/2014 tarihli ödeme emri kapsamındaki diğer kamu alacaklarının ödenmesi üzerine, anılan ödeme emrinin davalı idarece iptal edilerek takibin durdurulduğu, davalı Belediye tarafından beyan edilmiştir.

Davacı tarafından, istinat duvarına ilişkin yapılan masrafların ödenmemesi üzerine, idarece iptal edilen ödeme emrinin tahsil edilemeyen kısmı olan belediyece yapılan masrafların, katma değer vergisinin ve gecikme zammının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği görüldüğünden, olayda, tahsil edilmiş bir kamu alacağı ya da mükerrer düzenlenen bir ödeme emri bulunmadığı gibi İmar Kanunu'nun 39. maddesi ile 6183 sayılı Kanun'a da aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, temyize konu ısrar kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, kararın gerekçesine bakıldığında, esasen, kamu alacağının kesinleştiğinin ortaya konulduğu açıktır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.