Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2642 K.2024/2941

Dava konusu istem: 09/10/2021 tarih ve 31623 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yapılan değişikliğin ve 12/07/2019 tarih ve 30829 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yer alan "İlaç Satılan Yerler" ibaresinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 02/03/2023 tarih ve E:2021/10682, K:2023/2179 sayılı kararıyla;

09/10/2021 tarih ve 31623 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Sıfır Atık Yönetmeliği'nde yapılan dava konusu değişiklik ile sıfır atık yönetim sistemi kapsamında atıkların kaynağında türlerine göre ayrı biriktirilmesi ve kaynağında ayrı biriktirilen atıkların karıştırılmadan ayrı olarak toplanması esasının ilgili tüm mevzuatla paralel bir şekilde belirlendiği, kaynağında ayrı biriktirilen evsel atıklar, ticari ve kurumsal atıkların geri kazanıma ve bertarafa gönderilmek üzere bırakıldığı atık getirme merkezlerinin oluşturulmasının amaçlandığı,

bu çerçevede biriktirilen atıkların, sıfır atık belgesi almış belediyeler ile geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerinde işleneceği, evlerden kaynaklanan atık ilaçların, ilaç satışı yapılan yerler ile İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planında toplama noktası olarak belirlenen diğer toplama noktalarında ve atık getirme merkezlerinde toplanacağı, atık ilaç biriktirme ekipmanlarının ilaç satışı yapılan yerler ve toplama noktalarınca temin edilebileceği düzenlemelerine yer verildiği,

09/10/2021 tarih ve 31623 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yapılan değişiklik yönünden;

Dava konusu hüküm ile atık ilaçların toplama noktalarının belirlendiği, atık ilaç biriktirme ekipmanlarının teminine ilişkin düzenleme getirildiği, Sıfır Atık Yönetmeliği'nin amacına uygun olarak, sistemin sürdürülebilirliği, işlerliği açısından anılan hükmün gerekli olduğu, birinci basamak sağlık kuruluşu olan eczanelerin de her kuruluş ve yurttaş gibi sıfır atık yönetim sisteminde yer almasında ve Yönetmelikten kaynaklanan yükümlülüklerinin bulunmasında hukuka aykırılık bulunmadığı,

davacının iddia ettiğinin aksine Sıfır Atık Yönetmeliği'nin mahalli idarelerin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 9. maddesinde de, belediyelerin halihazırda atık getirme merkezlerinde biriktirilen atıklar ile evlerden kaynaklanan atık ilaçların yönetimini sağlamakla yükümlü olduklarının düzenlendiği ve Yönetmelikten kaynaklanan yükümlülüklerin mahalli idarelerle paylaşıldığı,

Yönetmeliğin amacının, hammadde ve doğal kaynakların etkin kullanımı ve sürdürülebilirliği açısından atıkların kaynağında ayrı biriktirilmesi, toplanması olduğu ve sistemin Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek-4 listesinde yer alan tüm atıkları kapsadığı, davacının iddia ettiğinin aksine eczanelerin diğer ilgili mevzuattan kaynaklanan sorumluluklarıyla çelişen bir durumun olmadığı, Sıfır Atık Yönetmeliği'nin amacı düşünüldüğünde, atık ilaçların en kolay bir şekilde getirilebileceği ve atık ilacın bileşeni konusunda eğitim almış eczacıların bulunduğu eczanelerde toplanması, ekipmanları belediyeler tarafından temin edilen eczanelerin sisteme dahil edilerek, bu alanlarda toplama noktaları oluşturulmasının, Yönetmeliğin amacına, hükümlerinden beklenen faydaya ve kamu yararına uygun olduğu,

12/07/2019 tarih ve 30829 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yer alan "İlaç Satılan Yerler" ibaresi yönünden;

Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 12/07/2019 tarih ve 30829 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ilk halinde de Yönetmeliğin 5. maddesinin 11. fıkrasında "ilaç satılan yerler" ibaresinin yer aldığı, evlerden kaynaklanan atık ilaçların İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planında toplama noktası olarak belirlenmiş olan ilaç satışı yapılan yerlerde ve atık getirme merkezlerinde toplanacağı düzenlemesine yer verildiği, bu Yönetmelik hükmünün; değişikliğe uğramış hali ile dava konusu edilmiş olmakla birlikte; davacı tarafından, ilaç satışı yapılan eczanelerin Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında olmaması gerektiği gerekçesiyle Yönetmeliğin ilgili maddesinin değişiklikten önceki halinin de dava konusu edildiğinin anlaşıldığı,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında. "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.", 4. fıkrasında ise. "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar.

Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler.

Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne yer verildiği, bu hüküm uyarınca ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri düzenlemesi uyarınca, düzenleyici işlem olan yönetmeliklere karşı Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerektiği, ancak bu süre içinde dava açılmamış olması halinde, uygulama işlemi üzerine,

işlem ile düzenleyici işleme veya doğrudan işlemin dayanağı olan düzenleyici işleme karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu,

Bu itibarla; Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasının ilk halinde yer alan "ilaç satılan yerler" ibaresinin, 12/07/2019 tarih ve 30829 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, hükmün bu haline karşı süresi içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle,

12/07/2019 tarih ve 30829 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yer alan "İlaç Satılan Yerler" ibaresi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, 09/10/2021 tarih ve 31623 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Sıfır Atık Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 11. fıkrasında yapılan değişiklik yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ibare ile Devlet imkanlarıyla yapılması gereken atık ilaç biriktirme ekipmanlarının temini gibi ağır mali ve fizik yük getiren işin yapılması külfetinin ilaç satışı yapılan yerlere yüklendiği, evlerden kaynaklanan atık ilaçların eczanelerde toplanması ve eczanelerde atık ilaç noktası oluşturulması şeklinde getirilen düzenlemenin hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

bu düzenlemenin eczanede sunulan sağlık hizmetinin aksamasına neden olacağı, sağlıksız bir ortam yaratacağından halk sağlığı açısından da sorunlar doğuracağı, eczanelerin büyüklüğü ve eczanede sunulan sağlık hizmeti dikkate alındığında, hiçbir altyapısı olmayan eczanelerde tehlikeli atık statüsünde bulunan ilaçların toplanmasına yönelik bir atık toplama alanı oluşturulmasının fiilen de mümkün olmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.