Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2670 K.2024/250

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğünde daire başkanı olarak görev yapmakta iken, daire başkanlığı görevinden alınarak, aynı Genel Müdürlük emrine mühendis kadrosunda görev yapmak üzere atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların doğduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi ve belgelerle mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, davacının atamasının, 657 sayılı Kanun'un 71. ve 76. maddeleri doğrultusunda, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde gerçekleştirildiği görüldüğünden, davacının daire başkanlığından alınarak mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla;; usul ve hukuka uygun olduğu değerlendirilen İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 06/10/2022 tarih ve E:2021/18962, K:2022/4906 sayılı kararıyla; davacının, geçmiş hizmetlerinin davalı idare bünyesindeki göreviyle uyumlu olduğu, çeşitli kurumlarda uzun yıllar mühendis olarak görev yaptıktan sonra kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı.

23/05/2018 tarihinde, görevde yükselme sınavı yerleştirme sonuçları henüz ilan edilmeden yetkisiz erişim yaptığından bahisle hakkında disiplin soruşturması açılarak, 31/05/2018 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı ve dava konusu işlemle aynı gün daire başkanlığı görevinden alınarak mühendis kadrosuna atandığı; ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporuna istinaden 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla tecziye edildiği, bilahare 03/07/2018 tarihinde görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı;

disiplin cezasına yaptığı itiraz üzerine davalı idare Disiplin Kurulunca ... tarih ve ... sayılı karar ile itirazın kabulüne karar verilerek disiplin cezasının kaldırıldığı; başkaca soruşturması veya disiplin cezası olmadığı gibi görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir herhangi bir bilginin veya belgenin dosyada bulunmadığının anlaşıldığı,

Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idare tarafından sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak tesis edilen davacının daire başkanlığı görevinden alınarak mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu idari işlemin sebep, konu, maksat yönünden hukuka aykırı olduğu, dayanak işlemin haksızlığı anlaşılarak ortadan kaldırılmışken sonuç işlemin hukuka uygunluğundan bahsedilemeyeceği, sebep ve dayanak işlem olan disiplin soruşturması ve görevden uzaklaştırma işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu için dava konusu sonuç işlemin de hukuk ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğu, havacılık ve uzay teknolojileri uzmanlığı kadrosu atlanarak mühendis kadrosuna atama yapılmasının da hukuka aykırı olduğu, tüm dosya kapsamı ve mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;

dava konusu idari işlemde, davanın reddine ilişkin esas mahkemesi kararında, bunu onayan istinaf mahkemesi kararında, bozmaya karşı verilen ısrar kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Milli Savunma Bakanlığı Teknik Hizmetler Daire Başkanlığında 1991 yılında mühendis olarak göreve başlamış 2006 yılında Denizcilik Müsteşarlığı İstanbul Bölge Müdürlüğüne aynı unvanla kurumlararası naklen atama yoluyla atanmış, 2014 yılında ise yine kurumlararası naklen atama yoluyla davalı idareye daire başkanı olarak atanmıştır.

Daire başkanlığı yaptığı dönemde 23/05/2018 tarihinde, görevde yükselme sınavı yerleştirme sonuçları henüz ilan edilmeden yetkisiz erişim yaptığından bahisle hakkında disiplin soruşturması başlatılarak 31/05/2018 tarihinde görevden uzaklaştırılmış ve aynı gün dava konusu işlemle daire başkanlığı görevinden alınarak mühendis kadrosuna atanmıştır.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesinin 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesinde de; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen madde ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının, mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta; davacının, geçmiş hizmetlerinin davalı idare bünyesindeki göreviyle uyumlu olduğu, çeşitli kurumlarda uzun yıllar mühendis olarak görev yaptıktan sonra kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı, davalı idarece, takdir yetkisi kapsamında davacının daire başkanlığı görevinden alınmasını gerektiren sebep olarak gösterilen 19/06/2019 tarih ve 3/3 sayılı soruşturma raporuna istinaden tesis edilen 1/30 oranında aylıktan kesme cezasının davacının yaptığı itiraz üzerine davalı idare Disiplin Kurulunca ... tarih ve ... sayılı karar ile itirazın kabulüne karar verilerek kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından takdir yetkisi kapsamında dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik sebep unsurunun ortadan kalktığı ve davalı idarece dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik başkaca bir sebep de ortaya konulamadığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.