Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2850 K.2024/552

Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği ile bu plan değişikliğine yapılan itirazın reddine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2022/9415, K:2023/6148 sayılı kararıyla;

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) maddesinin, (mülga) 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bendinin, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 102. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bendinin ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun, "Meclisin Görev ve Yetkileri" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu çevre düzeni planının sadece bir il sınırlarını kapsamayıp,

birden fazla il sınırlarını kapsayacak şekilde yapılıp kabul edildiği, dava konusu planın bu yönüyle belli bir havzayı düzenleyerek havza planı niteliğinde olduğu, bölge ve havza planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planları uygulanmak ve denetlemek görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait olduğu, dolayısıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılan çevre düzeni planında yapılan dava konusu değişikliğin de, aynı idare tarafından görüşülerek karara bağlanması gerektiği,

Ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılıp onaylanan ve askıya çıkarılan çevre düzeni planında, itiraza konu alanın büyükşehir belediye sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle plan notlarının 5.3. sayılı maddesindeki "Planlama bölgesindeki büyükşehir belediye sınırları içerisinde, bu planın onayından sonraki iş ve işlemler, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca büyükşehir belediyesince yürütülür." hükmü esas alınarak yapılan değişiklik Antalya Büyükşehir Belediye Meclisince görüşülerek karar bağlanmış ise de;

uyuşmazlığa konu çevre düzeni planının sadece bir il sınırlarını kapsayacak şekilde yapılmadığı gibi, sadece Antalya Büyükşehir il sınırlarını kapsayacak şekilde de yapılmadığı, belli bir havza bütününde yapılan planlarda yapılan değişiklikler sonucu, plan bütünlüğünün bozulmaması için, değişikliklerin de planı yapan idare tarafından değerlendirilmesinin en başta yetki ve usulde paralellik, hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleri gereği olduğu,

mevzuatımızda, birden fazla ili kapsayan belli bir havzada yapılan çevre düzeni planlarında yapılan değişikliklerin, bu illerden büyükşehir belediyesi idaresine sahip ilin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanacağına ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,

işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, plan değişikliğinin sadece bir ili kapsadığı ve birden fazla şehre ilişkin olmadığı, çevre düzeni planı hükümlerine göre, dava konusu işlemi tesis etmeye idarelerinin yetkili olduğu, değişiklikte hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevlerinin düzenlendiği 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; "Havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak" hükmüne,

Aynı maddenin 3. fıkrasında ise; "Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen ulusal ve bölgesel nitelikteki fiziki planları Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar. Büyükşehir belediyeleri sınırları içerisindeki çevre düzeni planlarını büyükşehir belediyeleri, büyükşehir olmayan illerde ise Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar." hükmüne yer verilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanan Antalya - Burdur - Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının 5.3. sayılı plan hükmünde "Planlama bölgesindeki büyükşehir belediye sınırları içerisinde, bu planın onayından sonraki iş ve işlemler, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca büyükşehir belediyesince yürütülür." kuralı yer almıştır.

Uyuşmazlıkta, Antalya - Burdur - Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının Antalya ili, Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa, Serik ilçelerini kapsayan kısmına yönelik Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ile plan hükmü değerlendirildiğinde, büyükşehir belediyelerinin, sınırları içerisindeki il çevre düzeni planlarını yapma konusunda yetkili oldukları göz önünde bulundurulduğunda, Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından Antalya- Burdur-Isparta Planlama Bölgesinde, plan bütünlüğünü etkilemeyecek nitelikte, sadece kendi belediye sınırlarını kapsayacak şekilde çevre düzeni planı değişikliği yapılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, Danıştay Altıncı Dairesinin 24/12/2019 tarih ve 2019/21696 sayılı ara kararına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla verilen cevapta, Antalya - Burdur - Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının 5.3. sayılı plan hükmü doğrultusunda, Antalya ili sınırları içerisinde, plan paftalarında yapılacak değişikliklerin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yürütüleceği belirtilmiş olup, davalı idare tarafından da söz konusu plan değişikliği yapılmadan önce Çevre ve Şehircilik Bakanlığından aynı nitelikte görüş alınmıştır.

Öte yandan, söz konusu planlama bölgesi içerisinde sadece tek bir büyükşehir sınırını kapsayacak ve plan bütünlüğünü etkilemeyecek nitelikteki plan değişikliklerinin büyükşehir belediyeleri tarafından yapılabilmesinin, idarenin işleyişinin daha hızlı ve etkin hale gelmesi ve usul ekonomisi yönünden de uygun olduğu kuşkusuzdur.

Bu durumda, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından tesis edilen dava konusu plan değişikliğinde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından, uyuşmazlığın esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.