Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/539 K.2023/1487

Dava konusu istem: 07/03/2012 tarih ve 28226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ... Köyü arasında kalan iki il arası sınırın 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2. maddesinin (B) ve (D) bentlerine göre belirlenmesine ilişkin 05/03/2012 tarih ve 2012/156 sayılı Müşterek Kararnamenin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/06/2015 tarih ve E:2013/810, K:2015/2375 sayılı usule ilişkin bozma kararının uyularak verilen 26/09/2022 tarih ve E:2018/4731, K:2022/4114 sayılı kararıyla;

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun (dava konusu Müşterek Kararname'nin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle) 2. maddesinin (B) ve (D) bentleri ile Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmelik'in 1/C, 4, 5 ve 9. maddelerine yer verildikten sonra,

Dava konusu sınır kararnamesi ile Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ... Köyü arasındaki iki il arası sınırın belirlendiği, davacı Çat Köyü'nün ise sınır kararnamesinin tarafı olmadığının görüldüğü,

Dairelerinin 11/02/2019, 23/05/2019 ve 03/02/2020 tarihli ara kararları ile davacı Çat Köyü'nün mevcut sınırlarını ve dava konusu kararname sınırlarını gösteren harita örneklerinin istenildiği, Gemerek Kaymakamlığı tarafından ara kararlarına cevaben gönderilen bilgi, belge ve harita örneklerinin incelenmesinden; davacı … Köyü'nün sınırlarının "Şark: Gök Mağara, Dere Çukuru, Garp: Tahta Köprü, Gaziler Pınarı, Şimal: Nalbant Dağı, Eşik Bel, Cenup: Payamlı Bel, Çakırın Değirmeni" olarak Köy Sınır Kağıtlarının Kaydına Mahsus Defterde tespit edilmiş olduğunun görüldüğü,

Dava konusu sınır kararnamesinin Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ...

Köyü arasındaki iki il arası sınırını ise, "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat, buradan Celal Obasına (yaylasına) giden yolu takiben obanın batı bitişiğindeki Sarıçamlar Mevkiinden güneydoğu istikametinde Çiçekalanına çekilen hat, buradan 989 nolu nirengi noktası olan 1914.5 rakımlı tepeye çekilen hat, buradan 998 nolu nirengi noktası olan 1852 rakımlı tepeye çekilen hat, bu noktadan Haflıoluk Deresi ağzı (Selim Yaylası Deresi boyunca takip eden dere boyu) gidilerek Eyüp Yaylası 17 nolu kadastro sınırtaşına,

buradan 1984.6 rakımlı Çatalsay Tepesine çekilen ve burada son bulan hat" olarak belirlediğinin anlaşıldığı,

Gemerek Kaymakamlığı tarafından ara kararlarına cevaben gönderilen davacı … Köyünün sınırlarının işaretlendiği harita örneği ile dava konusu sınır kararnamesinin işaretlendiği harita örneğinin birlikte incelenmesi neticesinde; sınır kararnamesinin "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" olarak belirtilen başlangıç kısmının davacı … Köyü sınırları içerisinde kalan alanlarda yer aldığı,

Buna göre, dava konusu sınır kararnamesinin sınır anlaşmazlığı yaşayan Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ... Köyü arasındaki sınıra ilişkin olması gerekirken davacı köyün sınırları ile çakıştığı, ancak ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacı köy yetkililerinin sınır tespitine yönelik incelemelerde yer almalarının sağlanmadığı ve dinlenilmediği, davacı köye ait sınırların uygulanabilir, yeni bir sınır tespitinin ise gerekli olup olmadığının davalı idare tarafından araştırılmadığının anlaşıldığı,

Bu durumda, dava konusu sınır kararnamesinde iki il arası sınırın "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" olarak belirtilen başlangıç kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,

Dava konusu sınır kararnamesinde yer alan "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" ibaresinin iptaline, diğer kısımlarına ilişkin iptal istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davanın reddine ilişkin kısmın ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek kararın anılan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ... Köyü arasındaki sınır anlaşmazlığının mahallinde incelenmesi amacıyla bir komisyon görevlendirildiği, tarafların anlaşması üzerine 19/08/2008 tarihli Anlaşma Tutanağı düzenlendiği, teklif edilen sınırın mevzuata uygun görülerek sınır kararnamesinin yayımlandığı, yapılan işlemlerin mevzuata, usule ve hukuka uygun olduğu belirtilerek Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile dava konusu sınır kararnamesinde yer alan "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" ibaresi dışında kalan kısmı yönünden Dairece verilen ret kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığında davaların reddine karar verileceği kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Daire kararının, dava konusu sınır kararnamesinde yer alan "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" ibaresine ilişkin kısmı yönünden;

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Onuncu Dairesi kararının, dava konusu sınır kararnamesinde yer alan "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" ibaresine ilişkin kısmı aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Daire kararının, dava konusu sınır kararnamesinin diğer kısımlarına ilişkin kısmı yönünden;

İdarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içerisinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören kanun koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak getirmiştir.

İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin; ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi hâlde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içerisinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, 07/03/2012 tarih ve 28226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivas ili, Gemerek ilçesi, Sızır Belediyesi ile Yozgat ili, Çayıralan ilçesi, Merkez Bucağına bağlı ...

Köyü arasında kalan iki il arası sınırın 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2. maddesinin (B) ve (D) bentlerine göre belirlenmesine ilişkin 05/03/2012 tarih ve 2012/156 sayılı Müşterek Kararnamenin iptali istemiyle açılan davada, Dairenin 11/02/2019, 23/05/2019 ve 03/02/2020 tarihli ara kararları ile davacı Çat Köyü'nün mevcut sınırlarını ve dava konusu kararname sınırlarını gösteren harita örneklerinin istenildiği, ara kararlarına cevaben Gemerek Kaymakamlığı tarafından gönderilen davacı Çat Köyünün sınırlarının işaretlendiği harita örneği ile dava konusu sınır kararnamesinin işaretlendiği harita örneğinin birlikte incelenmesi neticesinde;

sınır kararnamesinin "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" olarak belirtilen başlangıç kısmının davacı Çat Köyü sınırları içerisinde kalan alanlarda yer aldığı anlaşılmıştır.

Buna göre, dava konusu sınır kararnamesinin, "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" olarak belirtilen başlangıç kısmının davacı Çat Köyü sınırları içerisinde kalan alanlarda yer aldığı dikkate alındığında, davacının sınır kararnamesinin belirtilen kısım dışında kalan kısmının iptalini talep etmesinde güncel, kişisel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu sınır kararnamesinin, "Akçal Sırtından başlayarak, buradan Akören Ağzına çekilen hat, buradan Kaleboynu Tepesine çekilen hat" olarak belirtilen başlangıç kısmı dışında kalan kısmı bakımından davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken, bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki Daire kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.