Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/61 K.2024/857

Dava konusu istem: … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Arıtma Tesisleri İnşaat Daire Başkanlığı görevinde bulunan davacı tarafından, Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Plan Proje ve Yatırım Daire Başkanlığı bünyesindeki 1. derecede uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile mahrum kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminen ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Daire başkanlığı kadrosunun üst düzey kadro olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idarelere tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabul edilmesinin,

bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuki güvenlik ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı gibi belediye başkanlarının görevlerini kamu görevlisi olarak yürütmesine karşın, görevlerinin seçim süresi ile sınırlı bulunduğu, bu süre zarfında görev yapacağı personeli seçme ve atama hakkı ile yetkide paralellik ilkesi gereğince görevden alma hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği;

öte yandan yapılan atamanın subjektif esaslar dikkate alınarak gerçekleştiğine ilişkin bir iddianın ve tespitin dosyada mevcut olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, daire başkanlığı görevini yürüten davacının, bu görevinden alınması yolunda tesis edilen işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacının atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilmiş; davacının istinaf başvurusunun Mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 09/02/2022 tarih ve E:2021/18356, K:2022/303 sayılı kararıyla;

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinde, davalı İdare bünyesinde kadrolu statüde mühendis olarak çalıştığı, yaklaşık on dört yıl şube müdürü olarak görev yaptıktan sonra daire başkanı olarak atandığı, daire başkanı olarak görev yaptığı bu süre zarfında, söz konusu görevi ile ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde de nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığının görüldüğü,

Bu durumda, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak daire başkanlığı kadrosuna atandığı sonucuna varılan davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, 1. derecede uzman kadrosuna atanmasına ve atama kararına yönelik işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolunda verilen …. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemlerin, sebep, amaç, konu unsurları yönünden hukuka uygun olmadığı, kazanılmış hakkı olan teknik şube müdürlüğü unvanının davalı idarenin idari tasarrufu ile geri alınmasının hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı ve disiplin cezası almadığı,

görevinde başarısız veya yetersiz olduğuna ilişkin geçerli hiçbir somut gerekçe ortaya konulamadığı gibi, atama tarihi itibarıyla davalı idare bünyesinde boş Daire Başkanlığı ve Genel Müdür Yardımcılığı kadroları bulunmakta iken bu kadroların kurum dışından yapılan atamalar ile doldurularak kendisinin ... derecede uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemde, kamu yararı bulunmadığı gibi takdir yetkisinin hizmet gerekleri dahilinde kullanılmadığı, yerel mahkeme kararı ile.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Arıtma Tesisleri İnşaat Daire Başkanlığı görevinde bulunan davacı, 15/12/1996 tarihinde Ordu Üniversitesinde mühendis kadrosunda göreve başlamış, 14/03/2001 tarihinde davalı idareye mühendis olarak atanmış, 26/05/2004 tarihinde Şube Müdürlüğü kadrosuna, 02/05/2018 tarihinde ise davalı Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Atıksu Arıtma Dairesine, 05/07/2018 tarihinde Arıtma Tesisleri İnşaat Dairesine Daire Başkanı olarak atanmış ve dava konusu Yönetim Kurulu Kararı ile bu görevinden alınarak Plan Proje ve Yatırım Dairesi Başkanlığı bünyesindeki uzman kadrosuna atanmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen madde ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının, mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinde, davalı idare bünyesinde kadrolu statüde mühendis olarak çalıştığı, yaklaşık on dört yıl şube müdürü olarak görev yaptıktan sonra, 02/05/2018 tarihinde Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Atıksu Arıtma Dairesine, 05/07/2018 tarihinde Arıtma Tesisleri İnşaat Dairesine daire başkanı olarak atandığı, daire başkanlığı görevinden alınmasını gerektirecek herhangi bir sebep gösterilmeksizin ve performansını gösterebileceği bir süre görevinde kalamadan 24/06/2019 tarihinde takdir yetkisine dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak daire başkanlığı kadrosuna atandığı sonucuna varılan davacının, davalı idarece görevinden alınmasını gerektirecek haklı bir sebep ortaya konulamadığından, takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, 1. derecede uzman kadrosuna atanmasına ve atama kararına yönelik işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

GEREKÇEDE KARŞI OY

X- Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Arıtma Tesisleri İnşaat Daire Başkanlığı görevinde bulunan davacı tarafından, Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Plan Proje ve Yatırım Daire Başkanlığı bünyesindeki 1. derecede uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile mahrum kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminen ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle, memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmünü amirdir.

Davacının davalı idare bünyesinde kadrolu statüde mühendis olarak göreve başladığı ve uzun yıllar bu görevde çalıştığı, tedviren yürüttüğü şube müdürlüğünün ardından daire başkanı olarak atandığı ve dava konusu 24/06/2019 tarih ve 2019/234 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile 1. derece uzman olarak atandığı görülmektedir.

Şu halde, üst düzey yönetici kadrosu olan daire başkanlığı kadroları için, atama yapma ve görevden alma konusunda idarelere daha geniş takdir yetkisi tanındığından, davacının Daire Başkanlığı görevinden alınmasında hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, öğrenim durumu ve geçmiş hizmetleri dikkate alındığında, durumuna uygun olarak ve göreve başladığı kök kadro unvanı olan mühendis kadrosuna atanması gerekirken, mali ve özlük haklar bakımından daha alt düzeyde bulunan uzman kadrosuna atanmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla Ankara Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının; yukarıda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla karara gerekçe bakımından katılmıyoruz.

KARŞI OY

XX- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.