Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/860 K.2024/1821

1. Performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle, 14-17 Ocak 2019 tarihlerinde yapılacak yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin;

2. 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 1. fıkrasının;

3. 11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 13. maddesi (24/03/2017 günlü Yönetmelik ile değişik) ile 23. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2019/683, K:2022/6176 sayılı kararıyla;

Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin, vergi müfettiş yardımcılarının performanslarının değerlendirilmesine yönelik hükümleri incelendiğinde; performans değerlendirmesinde esas alınan beş ana kriter bulunduğu, bunların; 1- Sınavlarda elde edilen başarı derecesi, 2- Grup Başkanının değerlendirmesi, 3- Rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeler, 4- Refakat çalışmalarının değerlendirilmesi, 5- Çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler olduğunun görüldüğü,

Bu beş parametrenin her birinin nasıl hesaplanacağına, hangi oranlar ile genel performans puanına dahil edileceğine dair hükümlerin, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nde ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği, buna göre; sınavlarda elde edilen başarı derecesinin %40'ı; grup başkanı değerlendirmesinin %10'u; rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmelerin %10'u; refakat çalışmalarının değerlendirilmesi notunun %10'u ve çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin %30'unun toplamı sonucunda genel performans puanının elde edildiği,

Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 13. maddesi yönünden;

178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 29. maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan hüküm uyarınca, vergi müfettiş yardımcılarının görev yaptıkları süre içinde, mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için sınavlara tabi tutulabileceği, yetki sınavının da; yardımcılıkta fiilen geçen on sekiz aydan sonra girilen ve vergi müfettiş yardımcılarının görev ve yetki alanlarına giren yürürlükteki mevzuat ve bunun uygulamasına ilişkin mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazanılıp kazanılmadığını ölçen bir sınav olduğu,

yetki sınavı sonucunda başarılı olan vergi müfettiş yardımcılarına re’sen inceleme, teftiş ve soruşturma yetkisinin verildiği, yetki sınavında başarısız olanlara ise, en az üç ay bir vergi müfettişinin refakatinde çalıştıktan sonra yeniden yetki sınavına girme hakkı verilmekte olduğu, ikinci sınavda da başarısız olunması halinde bir vergi müfettişinin gözetiminde görevlerine devam etmelerinin sağlandığı,

Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 13. maddesinin dava tarihindeki halinde yer alan düzenleme uyarınca; ilk yetki sınavında başarılı olan vergi müfettiş yardımcılarının aldığı notun %70’i, ikinci yetki sınavına katılan vergi müfettiş yardımcılarının ise aldığı notun %50’sinin performans notunun hesabında dikkate alındığı,

Mevzuatta; birinci ve ikinci yetki sınavlarının yapılışı, içeriği, değerlendirilmesi...vb. açısından herhangi bir ayrım bulunmadığı, yalnızca, sınav sonucunda alınan puanların, performans değerlendirme sistemi yönünden değerlendirilmesi aşamasında oran olarak ayrıma gidildiğinin görüldüğü,

Başka bir anlatımla, her iki sınavın da; 100 puan üzerinden, aynı konulardan ve aynı usûlde yapıldığı; ancak, birinci yetki sınavında başarılı olan ve 100 puan alan bir vergi müfettiş yardımcısının puanının %70’i alınmak suretiyle yetki sınavı değerlendirme notu 70 puan olarak belirlenmekte iken, ikinci yetki sınavında 100 puan almış bir yardımcının aldığı puanın %50’si alınmak suretiyle yetki sınavı değerlendirme notunun 50 puan olarak saptandığı,

Davacı tarafından, bu uygulamanın eşitliğe ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmesine karşın, davalı idarece bu iddialara yönelik bir savunma yapılmadığı, iki sınavın değerlendirilmesindeki oran farkının nedenlerinin de açıklanamadığı,

Öte yandan, vergi müfettiş yardımcılığı süresinin sonunda girilen ve vergi müfettişliği mesleğine geçiş aşamasına ilişkin en önemli adım olan yeterlik sınavına ilişkin kurallar incelendiğinde; 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 33. maddesinde, yeterlik sınavında başarılı olabilmenin şartlarının düzenlendiği, 33/A maddesinde ise; birinci yeterlik sınavında başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarına, en az bir yıl çalıştıktan sonra performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla ikinci kez sınav hakkı verileceğinin kurala bağlandığı, maddede iki sınavın değerlendirilmesine yönelik olarak herhangi bir ayrıma gidilmediği,

Bu itibarla; yeterlik sınavında dahi uygulanmayan ve getiriliş amacı davalı idarece açıklanamayan dava konusu kural sonucunda, aynı kadro unvanı ile görev yapan, aynı konularda, aynı değerlendirme usûlü ile sınava tabi tutulan vergi müfettiş yardımcılarından, birinci yetki sınavında başarılı olanlar ile ikinci yetki sınavına katılanların, sınav notunun değerlendirme oranları açısından farklı muamelelere tabi tutulmasının, Anayasa'da düzenlenen eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı,

Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 23. maddesi 4. fıkrası yönünden;

Vergi müfettiş yardımcılarının performanslarını ölçmek amacıyla getirilen performans değerlendirme sisteminin; birden fazla parametrenin ölçümü sonucu elde edilen puanların yüzdelerinin alınması suretiyle genel performans puanının elde edilmesi üzerine kurulduğu, başka bir ifade ile her bir parametrenin tavan puanı 100 puan olarak öngörüldüğü ve bu sayede parametrelerin ağırlık oranlarının korunduğu,

Her ne kadar davacı tarafından, daha fazla çalışmak suretiyle elde ettiği 100'ün üzerindeki puanların hesaplamaya dahil edilmemesinin hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; anılan kuralın, eşitlik ilkesine uygun biçimde, yalnızca davacıya değil, her vergi müfettiş yardımcısına uygulandığı ve 100'ün üzerindeki puanların hesaplamaya dahil edilmesi halinde değerlendirme sisteminin tavan sınırı aşılarak, diğer parametrelerin sahip olduğu ağırlık oranının ihlal edilmiş olacağı dikkate alındığında, söz konusu düzenlemede hukuka ve hakkaniyete aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 1. fıkrası yönünden;

31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin, 07/04/2021 tarih ve 31447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 75. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, dava konusu düzenleme yönünden davanın konusuz kaldığı,

Davacının, performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin işlem yönünden;

Davacının performans puanının hesabında dikkate alınmış olan Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 13. maddesinin kararda yer verilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verildiği göz önüne alındığında, davalı idarece anılan iptal kararı sonucunda getirilecek yeni düzenleme uyarınca davacının puanının yeniden hesaplanması gerekeceği açık olduğundan, davaya konu bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Nitekim, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 13. maddesinde, 07/04/2021 tarih ve 31447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile yapılan değişiklik ve aynı Yönetmelik ile getirilen Geçici 6. madde ile yetki sınavında başarılı olamamış vergi müfettiş yardımcıları yönünden yeni bir performans puanı hesaplama yöntemi getirildiğinin görüldüğü gerekçesiyle,

31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 24/03/2017 günlü Yönetmelik ile değişik 13. maddesinin ve davacının performans değerlendirmesi sonucunda başarısız olması nedeniyle yeterlik sınavına alınmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline,

11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 23. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemine yönelik olarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, iptal edilen Yönetmelik hükmünün 07/04/2021 tarihli Yönetmelik değişikliğinden önceki hüküm olduğu; dava konusu işlemin dava tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının, temyize konu iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.