Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/1354 K.2024/3579

Dava konusu istem: 09/06/2020 tarih ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 08/06/2020 tarih ve 2626 sayılı Cumhurbaşkanlığı Yönetmelik eki "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 3. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasına eklenen, "Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ile ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıkların giderilmesi için en fazla altı aylık süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıklar giderilmediği durumlarda devir işlemi yapılamaz" cümlelerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/12/2023 tarih ve E:2023/12212, K:2023/7107 sayılı kararıyla;

Davanın, 09/06/2020 tarih ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 08/06/2020 tarih ve 2626 sayılı Cumhurbaşkanlığı Yönetmelik eki "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 3. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ile ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıkların giderilmesi için en fazla altı aylık süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıklar giderilmediği durumlarda devir işlemi yapılamaz." cümlelerinin iptali istemiyle açıldığı,

Olayda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasındaki iptali istenilen cümlelerin dava açıldıktan sonra 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3835 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararına ekli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesi ile "Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez." şeklinde yeniden düzenlendiğinin görüldüğü,

Bu durumda, dava konusu madde ibaresi yeniden düzenlendiğinden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,

Öte yandan, dava konusu işlemin davalı idarece dava açıldıktan sonra ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare üzerinde bırakılması gerektiği gerekçesiyle,

Dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 471,60- TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 34.200,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.

Danıştay Dördündü Dairesinin 12/03/2024 tarih ve E:2023/12212 sayılı Yanlışlığın Düzeltilmesi İstemi Hakkında Karar'ı ile ise, Dairelerinin 19/12/2023 tarih ve E:2023/12212, K:2023/7107 sayılı kararının sonuç kısmında hükmedilen karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 34.200,00-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesi olarak yazılması gerekirken sehven,

karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 34.200,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesi şeklinde yazıldığı anlaşıldığından, yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulü ile karar sonucunda hükmedilen karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 34.200,00-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesi olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Daire kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması veya bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, dava konusu düzenlemenin hukuksal denetiminin işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiği, bu yönüyle inceleme yapıldığında ise davanın açıldığı tarih itibarıyla söz konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmasının hatalı olduğu, aktarılan hususlar dikkate alındığında herhangi bir haklılık, haksızlık değerlendirmesi yapılmadan verilmiş olan bir karar nedeniyle aleyhlerine yargılama gideri ile vekalet ücrete hükmedilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile davacı tarafından karşılıklı olarak, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafından temyizden vazgeçildiği bildirildiğinden, davacı tarafından yapılan temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, davalı idare tarafından yapılan temyiz istemi yönünden ise temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile yollamada bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, 309. maddesinde feragat beyanının dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı, 311. maddesinde ise, feragatin kesin bir hükmün hukuki sonuçlarını doğuracağı belirtilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "Davadan feragat, davayı kabul veya sulh" başlıklı 22. maddesinde, "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının temyiz istemi yönünden;

Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 09/05/2024 tarihinde Danıştay kaydına giren dilekçe ile temyiz isteminden feragat edildiği anlaşıldığından, davacının temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

Ayrıca, davacı tarafından sunulan 09/05/2024 tarihli temyiz kanun yolundan feragat konulu dilekçede, her ne kadar tarafınca yatırılmış olan temyiz harç ve giderlerinin tarafına iadesine karar verilmesi istenilmiş ise de, bu istemin, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesinde yer alan düzenlemenin davadan feragat halinde uygulanabilecek bir hüküm olması, temyizden feragat edilmesi halinde ise uygulanmasının mümkün olmaması nedeniyle reddi gerekmiştir.

Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının temyiz istemi yönünden;

Danıştay dava dairelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dosyanın incelenmesinden, 09/06/2020 tarih ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 08/06/2020 tarih ve 2626 sayılı Cumhurbaşkanlığı Yönetmelik eki "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 3. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasına eklenen, "Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ile ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıkların giderilmesi için en fazla altı aylık süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıklar giderilmediği durumlarda devir işlemi yapılamaz." cümlelerinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/12/2023 tarih ve E:2023/12212, K:2023/7107 sayılı kararıyla, konusu kalmayan daha hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve dava konusu işlemin davalı idarece dava açıldıktan sonra ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında,

yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare üzerinde bırakılması gerektiği belirtildikten sonra karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 34.200,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verildiği, işbu kararın davacıya UETS üzerinden 20/02/2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, davacı tarafından 19/02/2024 tarihli dilekçe ile vekalet ücretine ilişkin maddi hatanın düzeltilmesi talebiyle yanlışlığın düzeltilmesi isteminde bulunulduğu,

akabinde ise süresi içerisinde 13/03/2024 tarihinde vekalet ücreti yönünden temyiz isteminde bulunulduğu, yanlışlığın düzeltilmesi isteminin ise 12/03/2024 tarihinde Danıştay Dördüncü Dairesince davacının talebi doğrultusunda karara bağlandığı ve söz konusu kararın davacıya 23/04/2024 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından 09/05/2024 tarihli dilekçe ile, "... maddi hata dilekçesi doğrultusunda yargılama giderleri yönünden kararda bulunan maddi hata giderilmiştir.

İşbu sebeple temyiz kanun yolu başvurumuzdan feragat etmekteyiz. Yatırmış olduğumuz temyiz harç ve giderlerinin tarafımıza iadesine karar verilmesini talep etmekteyiz." ifadelerine yer verilerek temyiz isteminden feragat edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Daire kararının tebliği üzerine 13/03/2024 tarihinde temyiz dilekçesi verilmiş ve davacının yanlışlığın düzeltilmesi istemine yönelik 19/02/2024 tarihli dilekçesi üzerine de, 12/03/2024 tarihli kararla yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne karar verilmiş ise de, temyize konu nihai kararın, bu karar hakkında verilen yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne yönelik karar ile birlikte temyiz incelenmesine tabi tutularak karar verilmesi gerekmektedir.

Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddiası yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne ilişkin karar ile kabul edilmiş ise de, bu husus 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 30. maddesi kapsamında yanlışlığın düzeltilmesi sebebi olmayıp temyiz sebebi olabileceğinden yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne yönelik kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacının temyiz isteminden feragat talebi de yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne ilişkin karara dayalı olduğundan ve bu kararda yukarıda belirtildiği üzere hukuki isabet bulunmadığı için, davacının temyizden feragat dilekçesinin dikkate alınmaksızın temyize konu nihai kararın incelenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, temyize konu nihai karar incelendiğinde; dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik Daire kararı esası yönünden hukuka uygun olmakla birlikte bu karar ile davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığından kararın vekalet ücretine yönelik kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına bu kısım yönünden katılmıyorum.