Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2643 K.2024/3083

Dava konusu istem: Şanlıurfa ili, Karaköprü ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca "satış" yöntemiyle özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihale üzerinde bırakılan davacı tarafından, kendisiyle sözleşme yapılıp yapılmayacağı hakkında nihai kararın verilmesi, yapılmayacak ise bu karara itiraz edilmesine yönelik başvuru üzerine, verilen süre içerisinde gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden bahisle geçici teminatının irat kaydedildiğinin bildirilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/02/2024 tarih ve E:2022/3766, K:2024/851 sayılı kararıyla; Davalı idarenin süre itirazı geçerli bulunmamış,Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnamelerinin, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olduğu, ihalelerin bu şartname kurallarına göre yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığı, buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen idare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname kurallarının bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alındığı, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak şartname kurallarının esas alınması gerektiği,

Mevzuat ile şartname kuralları bir arada değerlendirildiğinde, ihale komisyonu tarafından ihale sonucunda verilen nihai satış kararının idare veya Kurulun onayına sunulacağı, sözleşmenin imzalanmasının idare veya Kurulun vereceği karara bağlı olacağı, teklif sahibi/alıcının, idare veya Kurul kararının çıkmaması veya gecikerek çıktığı bahsi ile zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunamayacağını kabul ve taahhüt ettiği, ihalelere katılan tüm isteklilerin Şartname'deki tüm hususları bilerek ve isteyerek ihaleye katıldıkları, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatlarının gelir kaydedileceğinin anlaşıldığı,

İhaleye teklif veren isteklilerin basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiği, ihale onay sürecinin uzaması, piyasa şartlarındaki olumsuzluklar ve mevzuat değişiklikleri gibi sebeplerden kaynaklı olarak yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin mümkün olmadığı,

Bu itibarla, ihale sonucunun Cumhurbaşkanlığı kararıyla onaylanmasının ardından ihale üzerinde bırakılan davacıya... tarih ve ... sayılı yazıyla, sözleşmenin imzalanabilmesini teminen satış bedelini İhale Şartnamesi'nde belirtilen seçeneklerden hangisine göre ödeyeceğinin 19/04/2022 tarihine kadar bildirmesi ve sözleşme imzalaması için 29/04/2022 tarihine kadar belirtilen adreste bulunması gerektiği, verilen süre içerisinde taşınmazın satış bedelinin, sunulan ödeme planı çerçevesinde ödenmemesi,

sözleşme imzalamaktan imtina etmesi veya ihale şartları çerçevesinde diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde geçici teminatının herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın irat kaydedileceğinin bildirildiği; davacı tarafından 18/04/2022 tarihli yazıyla ihale bedelinin %40'ını peşin olarak, kalan kısmını ise 48 ay 4 taksitle ödemek istediğinin belirtildiği, ancak davacı tarafından süresi içinde sözleşmenin imzalanmaması üzerine geçici teminatı irat kaydedilerek ihalenin iptal edildiği; her ne kadar davacı tarafından bankalardan teminat mektubu alınması için gerekli prosedürün uzadığı,

davalı idareden teminat mektubu alınabilmesi için ek süre talep edildiği, ancak ek süre verilebilmesi için ayrıca ek geçici teminat istendiği, bankalardan gerekli limitin çıkmaması halinde ek geçici teminatın da yanacağının belirtilmesi üzerine ek süre talebinden vazgeçildiği iddia edilmiş ise de,

bu hususlara ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı gibi basiretli tacir olarak hareket etmesi gereken davacının ihale ve sözleşme imzalanması süreçlerinde teminat mektubu alabilmesi için gerekli ve yeterli süreye sahip olduğu ve İhale Şartnamesi'nde nihai satış kararının idare veya Kurul'un onayına sunularak sözleşmenin imzalanmasının idare veya Kurul'un vereceği karara bağlı olacağı, teklif sahibi/alıcının, idare veya Kurul kararının çıkmaması veya gecikerek çıktığı bahsi ile zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunamayacağını kabul ve taahhüt ettiğinin belirtildiği,

dolayısıyla davacı tarafından bu hususlar kabul edilerek ihaleye iştirak edildiği de dikkate alındığında, sözleşme imzalamak için son gün olan 29/04/2022 tarihine kadar sözleşme imzalamaya gelmeyen davacı ile sözleşme imzalanmamasında ve geçici teminatının irat kaydedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 22/12/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin üzerinde bırakıldığı, teminat mektubu temin edebilmek için başvurularda bulunduğu, teminat mektubu sunması için verilen sürenin çok kısa olduğu, 10 gün gibi kısa bir sürede 21.303.000,00-TL değerindeki teminat mektubunu hazır etmesinin mümkün olmadığı, bankalara başvuruda bulunduğunda dahi sürecin ortalama 45 gün sürebileceğinin söylendiği, ne kanunda ne de şartnamede herhangi bir süre sınırlamasının belirtilmediği,

taşınmazın ihaleye çıkarılmadan önce kamulaştırıldığı ve ilgili kişilerin kamulaştırmaya karşı dava açtığı, davalı idarece ihale ile sözleşmeye davet arasındaki sürecin bu kadar uzun tutulmasının sebebinin kamulaştırma davasının derdest olmasının olduğu, zira davalı idarece dava sonuçlandıktan ve Cumhurbaşkanı kararnamesi yayınlandıktan sonra sözleşme sürecinin başlatıldığı, sözleşme imzalamak için geçen sürenin davalı idareden kaynaklı olarak uzadığı, sürenin uzamasının belirsizliğe neden olduğu ve kendisinde sözleşme imzalanmayacağına dair kanaat oluşturduğu, sözleşme yapmaktan kaçınmak için sürecin sürekli olarak zorlaştırıldığı,

temyize konu kararda hatalı değerlendirmelerin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.