Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2671 K.2025/1058

Dava konusu istem: Ordu ili, ... ilçesi, ... Camiinde imam-hatip olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük hakların göreve son verme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacıya isnat edilen eylemin, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde aranan "çevresinde bilinir olma" hususunun her türlü şüpheden uzak, somut, inandırıcı ve tereddüte yer bırakmayacak kesin deliller ile ispat edilememesi nedeniyle davacının ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahsedilemeyeceği, şikayet eden tarafından davacıya atfedilen uygunsuz hareketler davacı tarafından kabul edilmiş ise de, yalnızca şikayetçi ve davacı arasında gerçekleşen fiillerin "çevresinde bilinir olma" olgusuna vücut vermemesi nedeniyle görevine son verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal haklarının her hakediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 05/03/2024 tarih ve E:2022/3376, K:2024/1080 sayılı kararıyla;

Davacının yurt dışında görevli olduğu dönemde tanıştığı Ü.G.Ç.'nin önce oğluna, sonra da kendisine online olarak ders verdiği; zamanla aralarında samimi görüşmelerin geliştiği; evli olan davacı ile boşanmış (dul) olan Ü.G.Ç.'nin sık sık telefonda görüştükleri, evlenmeyi düşündükleri, online görüşmeler sırasında davacının uygun olmayan davranışlar sergilediği, birkaç kez de yanyana geldikleri ve Ü.Ç.G.'nin iddiasına göre bu görüşmelerde hareketlerinin fiziksel tacize varması ve davacının eşiyle de ilişkisinin iyi olduğunu anlaması üzerine şikayet ettiği, soruşturma kapsamında alınan davacı ifadesinde fiziki taciz iddiasını kabul etmediği;

ancak Facebook üzerinden görüşmelerinin olduğunu ve bu esnada kendisine ait ve uygun olmayan bazı görüntüleri paylaştığını, bundan da pişman olduğunu beyan ettiği ve bu haliyle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybeden davacının, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

Bu duruma göre, dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yürütülen hizmetin özellik ve hassasiyeti dikkate alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ordu ili, ... ilçesi, ... Camiinde imam-hatip olarak görev yapmakta olan davacının, Almanya'nın Duisburg ...

Camiinde, geçici görevde olduğu dönemde 24/06/2021 tarihinde mail yoluyla şikayet edilmesi üzerine hakkında başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı rapor ile, davacının şikayetçi ile görüntülü telefon aramasında ekranda uygun olmayan kendisin de kabul ettiği cinsel içerikli tavır ve davranışlar sergilemesinin, müstehcen görüntüler paylaşmasının, ifa ettiği görevle bağdaşmayan, toplumda örnek olma vasfına aykırı, kamu vicdanında menfi izler bırakacak, kendi camiasında yıpranacağı gibi toplumda da din görevliliğine karşı güven duyulmamasına sebebiyet verecek nitelikte olduğu;

ayrıca, 657 sayılı Kanun'un "Yurt dışında davranış" başlıklı 9. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle disiplin yönünden devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması, idari yönden Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesi teklif edilmiştir.

Anılan rapordaki teklif esas alınarak, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının ortak nitelik şartını memurluğu sırasında kaybettiğine, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevinin sona erdirilmesinin uygun olacağına karar verilerek ...... tarih ve ... sayılı işlemle görevinin sona erdirilmesi üzerine bu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının göreve son verme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyize incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" şartına yer verilmiş; 98/1/(b) maddesinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hâli Devlet memurluğunu sonra erdiren sebepler arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı değişik 9. maddesinin 2. fıkrasında; "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü bulunmaktadır.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihindeki haliyle "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere kurulmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığının yürüttüğü kamu hizmetini, toplumla temas hâlinde yerine getirmekle yükümlü bulunan memurları olan din görevlilerinin, icra ettikleri görevlerin bir gereği olarak, ahlakları ve yaşayış tarzları ile topluma örnek olmalarının gerektiği açıktır.

Bu hususun, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1/(b) maddesinde, dini öğrenim gerektiren ünvanlardaki kadrolara ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlardan biri olan ve uyuşmazlıkta uygulanan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartında ifadesini bulduğu görülmektedir.

Bu açıklamalar ışığında davacıya isnat olunan fiiller incelendiğinde;

Davacının yurt dışında görevli olduğu dönemde tanıştığı Ü.G.Ç.'nin önce oğluna, sonra da kendisine online olarak ders verdiği; zamanla aralarında samimi görüşmelerin geliştiği; evli olan davacı ile boşanmış (dul) olan Ü.G.Ç.'nin sık sık telefonda görüştükleri, evlenmeyi düşündükleri, online görüşmeler sırasında davacının uygun olmayan davranışlar (müstehcen tavırlar) sergilediği,

birkaç kez de yanyana geldikleri ve Ü.Ç.G.'nin iddiasına göre bu görüşmelerde hareketlerinin fiziksel tacize varması ve davacının eşiyle de ilişkisinin iyi olduğunu anlaması üzerine davacıyı şikayet ettiği, soruşturma kapsamında alınan davacı ifadesinde fiziki taciz iddiasını kabul etmediği; ancak facebook üzerinden görüşmelerinin olduğu ve bu esnada kendisine ait ve uygun olmayan bazı görüntüleri paylaştığını, bundan da pişman olduğunu beyan ettiği ve bu haliyle davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiği anlaşıldığından;

din görevlisi olarak ifa edilen görevin önemi ve özelliği gözetildiğinde, söz konusu davacının beyanıyla da sübuta eren fiillerin kurum disiplini ve itibarını zedeleyerek kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini olumsuz etkileyeceği açıktır.

Davacının mesleki, sosyal ve kurumu bünyesindeki çevresinde bilinir olan söz konusu eylemleri nedeniyle, imam hatiplerin görevleri gereği yaşantı, tavır, hâl ve hareketleri ile topluma örnek teşkil etmesi gerekir iken, İslam dininin töreleri ile bağdaşmayan bir şekilde, kendisi evli olduğu hâlde aralarında nikah bağı bulunmayan bir kadınla yapılan görüntülü görüşmelerde cinsel içerikli hareketler sergileme suretiyle ortak nitelik şartını kaybettiği sonucuna varıldığından, davacının Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile davacının özlük ve parasal hak talebinin kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.