Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/321 K.2024/2322

Dava konusu istem: Davacı tarafından, istisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin dayanağını teşkil eden 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 22/06/2023 tarih ve E:2023/2015, K:2023/4055 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1 ve 4. fıkralarında; 8. maddesinin 1. fıkrasında; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan konu ile ilgili kurallar aktarılarak,

Aktarılan hükümlerin incelenmesinden, bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceğinin anlaşıldığı,

Dava dosyasının incelenmesinden, ... vatandaşı olan davacı tarafından, Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması amacıyla yapılan başvurunun İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünce 07/07/2022 tarihinde bildirilen İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ...sayılı işlemiyle reddedildiği, anılan işlemin iptali istemiyle 06/09/2022 tarihinde açılan davanın, ...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin E:... sayılı dosyasında uyuşmazlığın görülmeye devam ettiği sırada, davalı idarenin ... tarih ve...sayılı yazısı ekinde yer alan bilgi ve belgelerden vatandaşlığa alınmama sebebinin ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının kaçakçılık suçu nedeniyle 1 yıl 3 ay hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının olduğunun ilk kez öğrenildiği iddiasıyla 10/04/2023 tarihinde, bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan ve 06/09/2022 tarihinde kayda giren dava dilekçesinin UYAP üzerinden incelenmesi neticesinde, davacı hakkında kaçakçılık suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine Türk vatandaşlığı başvurusunun iptal edildiği, suç işlemek kastının olmadığı, kararda isnat edilen fiilin suç olduğunu bilmediği,

hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesin bir mahkumiyet olmadığı iddialarıyla Türk vatandaşlığı başvurusunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığının ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemine yer verildiği görüldüğünden, uygulama işleminin sebep unsurundan en geç bu işleme karşı dava açma tarihi olan 06/09/2022 tarihinde haberdar olunduğu sonucuna varılmakta olup, davacının uygulama işleminin sebep unsurunun 17/03/2023 tarihinde öğrendiği iddiasına itibar edilmediği,

Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen uygulama işleminin sebep unsurunun 06/09/2022 tarihinde öğrenildiği varsayıldığında dahi, en geç 05/11/2022 tarihinde açılması gereken davanın, 10/04/2023 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, vatandaşlık başvurusunun gerekçe sunulmadan reddedildiği; ret işleminde ceza kararı nedeniyle başvurunun reddedildiğine yönelik bilgiye yer verilmediği; idare mahkemesinin gerekli delilleri toplamadan karar verdiği; dosya istinaf aşamasında iken idarece sunulan belgelerden, 17/03/2023 tarihinde ilk kez işlemin spesifik gerekçesinin öğrenildiği; buna göre davanın süresinde açıldığı; ceza yargılamasının hukuka uygun yapılmadığı, öte yandan dava konusu düzenlemenin anayasal kaidelere uygun olmadığı; zira düzenlemenin, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına mahkumiyet kararının sonuçlarını ve hukuki etkisini yüklediği; dosyanın bölge idare mahkemesi dosyasıyla birleştirilmesi icap ettiği belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi ile anılan Kanun'un 38. maddesinde yer verilen bağlantı müessesesinin, çok sayıdaki dava dosyasının tek dava dosyasında birleştirilmesi anlamına gelmemesi ve anılan Kanun'da birleştirmeye ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemesi nedeniyle birleştirme talebi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.