Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/36 K.2024/51

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 11/07/2024 tarih ve E:2024/20, K:2024/20 sayılı kararıyla;

... tarafından, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 22/05/2024 tarih ve E:2023/1497, K:2024/1637 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 26/12/2023 tarih E:2023/528, K:2023/1732 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'un açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI

A- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 3.İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/528 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Kara Kuvvetleri Komutanlığı Kandıra 7. Komando Tugay Komutanlığında subay olarak görev yapan ve 2020 yılında sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavında başarılı olarak 07/07/2021 tarihinde muvazzaf subaylığa nasbı onaylanan davacının, muvazzaf subaylığa geçiş tarihinin 22/04/2021 tarihine götürülmesi ve yedek subaylık süresinin hizmetten sayılarak nasbının geriye yürütülmesi talebi ile yaptığı 01/11/2021 tarihli başvurunun reddine yönelik Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının 24/11/2021 tarih ve E-79259604-120.04-8002571 sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 31/01/2023 tarih ve E:2022/2032 , K:2023/346 sayılı kararının özeti:

Olayda; davacı ile aynı sınava giren ve başarılı olan Hava ve Deniz Kuvvet Komutanlıkları personellerinin sınav sonuçlarının erken açıklanması nedeniyle iki yıl, Kara Kuvvetleri Komutanlığı personeli olan davacının ise bir yıl kıdem aldığı, davalı idarenin sözleşmeli subay olan ve aynı sınavda başarılı olan personellerden Hava ve Deniz Kuvvet Komutanları bünyesinde görev yapanların 22/04/2021 tarihinde muvazzaf subaylığa nasbının yapıldığı, davalı idare tarafından sunulan cevap dilekçesi ve eki bilgi ve belgelerde ise bu durumun;

diğer kuvvetlerde sınava giren personel sayısının Kara Kuvvetleri bünyesinde bulunan personele nazaran daha az olması sebebiyle sınava girenlerin güvenlik ve arşiv araştırmasının bu kuvvetlerde daha kısa sürmüş olması ve bu nedenle Bakanlık Oluru'nun daha erken bir tarihte yapılmasıyla nasp tarihlerinin de kara kuvvetleri personeline göre daha erken olduğu şeklinde açıklandığı hususu ile davacının muvazzaf subaylığa nasbını 07/07/2021 tarihinde yaptığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, aynı durumda olan kişilerin farklı işlemlere bağlı tutulduğu,

bunun eşitlik ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

Bu durumda; 2020 yılında yapılan sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavında başarılı olarak muvazzaf subaylığa nasbı yapılan davacı tarafından, kendisinin de muvazzaf subaylığa geçiş tarihinin diğer kuvvet komutanlıklarının personelleri gibi 22/04/2021 tarihine götürülmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 26/12/2023 tarih ve E:2023/528, K:2023/1732 sayılı kararının özeti :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- ERZURUM BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/1497 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Van 6. Hudut Tugay Komutanlığında binbaşı rütbesiyle görev yapan davacı tarafından, nasbının sınav sonuçlarına göre başarılı olduğu 22/04/2021 tarihine çekilmesi ve piyade okul komutanlığında 16 ay yedek subay olarak yaptığı zorunlu askerlik süresinin nasbına eklenmek suretiyle muvazzaf subaylığa geçiş tarihinin lehine olacak şekilde geriye yürütülmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

Erzurum 1. İdare Mahkemesinin 28/02/2023 tarih ve E:2022/1840 , K:2023/427 sayılı kararının özeti:

Olayda, sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavının Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından aynı tarihte yapıldığı, ancak Kara Kuvvetleri Komutanlığı personelinin sınav sonuçlarının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarının geç sonuçlanması nedeniyle geç açıklanmasından dolayı diğer kuvvet komutanlıkları personelinin nasıp tarihlerinin 22/04/2021, Kara Kuvvetleri Komutanlığı personelinin ise 07/07/2021 olarak belirlendiği görülmüş olup,

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda muvazzaf subaylığa geçirilmesi uygun görülenlerin subaylığa nasbının onay tarihinden geçerli olacağının açıkça belirtildiği ve mevzuatta muvazzaf subaylığa nasıp onay tarihinin geriye çekilmesine imkan sağlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı hususları ile diğer kuvvet komutanlıkları personeli ile davacının durumunun farklı olduğu ve kendi dahil olduğu kuvvet komutanlığı bünyesinde olup kendisi ile aynı durumda bulunan personel bakımından eşit olmayan bir uygulamaya gidilmediği de dikkate alındığında,

davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 22/05/2024 tarih ve E:2023/1497, K:2024/1637 sayılı kararının özeti : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlıklarda, Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sözleşmeli subay olarak görev yapmakta iken, diğer kuvvet komutanlıklarıyla aynı tarihte yapılan sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavına katılarak başarılı olmalarının ardından 07/07/2021 tarihinde muvazzaf subay olarak nasbı onaylanan davacıların, nasıplarının Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yapan ve aynı sınav sonucu muvazzaf subaylığa geçiş yapan sözleşmeli subayların muvazzaf subaylığa nasbının onaylandığı 22/04/2021 tarihine yürütülmesi istemlerinin reddine ilişkin işlemlere karşı açtıkları davalarda aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

1- 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun

Tanımlar

Madde 3 –

Bu Kanunda geçen; (...)

e) Sözleşmeli subay: Bu Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subayları, (...)

ifade eder.

Muvazzaf subaylığa geçme

Madde 7 –

Sözleşmeli subaylardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlar, talepleri halinde muvazzaf subaylığa geçirilebilirler. Muvazzaf subaylığa geçiş için, Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki yedinci fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar başvuru yapılabilir. Bu şekilde muvazzaf subaylığa geçirilenler; subay nasbedildikleri tarihten başlamak üzere onbeş yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler.

Muvazzaf subaylığa geçirileceklerde, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunun 14 üncü maddesindeki yaş ile ilgili hükümler uygulanmaz. Sözleşmeli subaylardan muvazzaf subaylığa geçirilenler hakkında muvazzaf subayların tâbi olduğu ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde bulunan ve ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim ve öğretim yapan kurum ve kuruluşların öğretim üyesi kadrolarında atamalı olarak görev yapanlarda yukarıda belirtilen fiili hizmet yılı şartı aranmaz.

Geçici Madde 1-

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte onikinci hizmet yılını tamamlamış olan sözleşmeli subay ve astsubaylara, diğer şartları taşımaları kaydıyla, yapılacak ilk muvazzaf subay veya astsubaylığa geçiş sınavına müracaat hakkı verilir.

2- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu

II – Subaylığa nasıp

Madde 35- (...) e) Askerlik hizmeti esnasında veya terhisini müteakip muvazzaf subaylığa geçirilmesi uygun görülenler, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subay nasbedilirler. Bunların askerlik hizmetinde geçen süreleri nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden sayılır ve üst rütbeye terfileri, bu şekilde bulunan nasıplarına ve bu fıkranın (d) bendi ile 31, 32 ve 64 üncü maddelere göre yürütülür. Nasıp düzeltilmesinden dolayı maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez.

VII – Fakülte ve yüksek okullardan mezun olanların nasbı

Madde 64 – Silahlı Kuvvetler hesabına fakülte veya yüksek okullardan mezun olup subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihlerde olursa olsun kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları fakülte veya yüksek okullardan mezun oldukları takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. Askerlik hizmeti sırasında veya müteakiben muvazzaf subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları 35 inci madde gereğince nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihidir.

3- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C-

...

4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

...

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

...

5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılığı; farklı kuvvet komutanlıklarında sözleşmeli subay olarak görev yapmakta iken, aynı tarihte yapılan sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavına katılarak başarılı olmalarının ardından muvazzaf subaylığa geçiş yapan ilgililerin nasıp tarihlerinin hangi tarihten geçerli olacağı oluşturmaktadır.

Aykırılığın giderilmesine konu uyuşmazlıklara ilişkin dosyaların incelenmesinden, sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavının Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı personeli için aynı tarihte yapıldığı; ancak, sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçecek personele ayrılan kontenjanın diğer kuvvet komutanlıklarına göre Kara Kuvvetleri Komutanlığı için daha fazla olması nedeniyle, Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarının geç sonuçlandığından diğer kuvvet komutanlıkları personelinin subaylığa nasıp tarihlerinin 22/04/2021, Kara Kuvvetleri Komutanlığı personelinin ise 07/07/2021 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar tüm kuvvet komutanlıkları bünyesinde görev yapan sözleşmeli subaylar için aynı tarihte muvazzaf subaylığa geçiş sınavı yapılmış ise de, her bir kuvvet komutanlığının sözleşmeli subaylığa geçiş sınavı sonrası nasıp onayı alınması işlemlerinin tekemmülü için yerine getirilmesi gereken güvenlik soruşturması vb. prosedürün, aday sayısının fazla olması gibi nedenlerle farklı tarihlerde sonuçlanmasının tabii olduğu konusunda bir duraksama bulunmamaktadır.

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 35. maddesinde yer alan muvazzaf subaylığa geçirilmesi uygun görülenlerin subaylığa nasbının onay tarihinden geçerli olacağı düzenlemesi ile muvazzaf subaylığa geçen ilgililerin kendi kuvvet komutanlıkları bünyesindeki diğer personelle aynı tarihte subaylığa nasbedildikleri dikkate alındığında, dahil oldukları kuvvet komutanlığı bünyesinde kendileriyle aynı durumda bulunan personel bakımından eşit uygulama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, farklı kuvvet komutanlıklarında görev yapan personelin aynı tarihte yapılan sınav sonucu sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçmiş olsalar da, dahil oldukları kuvvet komutanlığı bünyesindeki personelle birlikte subaylığa nasıp onayı tarihinden itibaren subaylığa nasbedilecekleri, diğer kuvvet komutanlıklarındaki personel için farklı tarihte nasıp onayı alınmasının kendilerinin de aynı tarihte subaylığa nasbedilmelerini gerektirmeyeceği sonucuna varılmaktadır.

KARŞI OY

X- Aykırılığın giderilmesine konu uyuşmazlıklara ilişkin dosyaların incelenmesinden, sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavının Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı personeli için aynı tarihte yapıldığı; ancak, Kara Kuvvetleri Komutanlığı personelinin sınav sonuçlarının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarının geç sonuçlanması nedeniyle diğer kuvvet komutanlıkları personelinin nasıp tarihlerinin 22/04/2021, Kara Kuvvetleri Komutanlığı personelinin ise 07/07/2021 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sözleşmeli subay olarak aynı statüde görev yapmakta iken, aynı tarihte katıldıkları sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş sınavında başarılı olmaları sonrasında, aynı durumda olan kişilerin farklı işlemlere tabi tutularak subaylığa nasıp tarihlerinin Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yapan ilgililer aleyhine olacak şekilde belirlenmesi eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, aykırılığın dava konusu işlemin iptali yolunda verilen, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 26/12/2023 tarih ve E:2023/528, K:2023/1732 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.