Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/244 K.2025/2600

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, mirasbırakanları polis memuru ...'nün görevli olduğu sırada geçirdiği kalp krizi sonucu ölümünde davalı idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle her bir davacı için maddi tazminat istemlerine yönelik fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek kanuni faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacılar mirasbırakanının, Cumhurbaşkanının Akhisar ilçesindeki programındaki görevinden döndükten sonra ...

Polis Merkezi Amirliğinde kalp krizi nedeniyle vefat ettiği sabit olmakla birlikte kalp krizinin yoğun ve stresli çalışma ortamından kaynaklandığına ilişkin somut bir tespit ya da bulgu bulunmadığı, ...'nün kalp krizi geçirmesinin ardından polis memuru arkadaşları tarafından vakit kaybedilmeksizin hastaneye götürüldüğü ve adı geçene hastanede gerekli müdahalenin yapıldığı, ... tarafından daha önce davalı idareye hastalığı veya rahatsızlığı dolayısıyla görev yeri veya zamanının değiştirilmesi istemiyle herhangi bir başvuruda da bulunulmadığı,

davacılar mirasbırakanının kalp krizi sonucu vefat etmesinde idarenin tazminle sorumlu tutulmasını gerektiren bir hizmet kusurunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı,

Öte yandan, olayda kusursuz sorumluluk şartları da bulunmadığından, davalı idarenin bu kapsamda sorumlu tutulması mümkün olmadığı için, kusursuz sorumluluğa dayalı tazmin yükümlülüğü de bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 01/04/2024 tarih ve E:2020/579, K:2024/1189 sayılı kararıyla;

Davacılar yakınının, Akhisar ilçesindeki ek görev sonrası devam eden gece görevi sırasında rahatsızlanması ve devamında da ölümü ile neticelenen olayın mesleki faaliyet kapsamında, görevin neden ve tesiri ile gerçekleştiği,

Bu nedenle görülmekte olan hizmet sırasında gerçekleşmiş olması, hizmetle zararlı sonuç arasında uygun illiyet bağının bulunması nedeniyle zararın zarar görenler üzerinde bırakılmayarak tüm topluma yayılması adalet, hakkaniyet ve eşitlik esaslarına uygun düşeceğinden davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varıldığı,

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemlerinin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle,

Öte yandan, bozma kararına uyulması halinde maddi tazminatın hangi ilkeler gözetilerek hesaplanması gerektiği açıklanarak ve davacılardan ... tarafından, haklarında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanması talebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yapılan istinaf başvurusunun da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği belirtilerek ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

İstinaf isteminin reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, mirasbırakanları polis memuru ...'nün görevi esnasında mesleki stresörlerin kendisinde yarattığı nedenlerden dolayı kalp krizi geçirerek hayatını kaybettiği, olayda kendisinin herhangi bir kastı veya kusuru bulunmadığı, davalı idarenin ise görev esnasındaki personelinin emniyetini sağlamak ve sağlığını korumak için gerekli tedbirlerini almadığı ve gerekli sağlık kontrollerini yapmadığı için kusurlu veya kusursuz sorumluluğu mevcut olduğu,

göreve başlamadan önce yapılan kontrollerde herhangi bir sıkıntısı olmayıp sağlam bir şekilde göreve alınan ve çok erken yaşta vefat eden ...’nün eşi ve çocukları olarak ömür boyu maddi ve manevi destekten yoksun kaldıkları, yoğun tempolu ve stresli çalışma esnasında sarf edilen eforun kalp krizini tetiklediği ve sağlıklı insanların dahi ölümüne sebebiyet verdiğinin tıbben kabul edilmiş bir vakıa olduğu, lehe emsal yargı kararları bulunduğu, ...

İdare Mahkemesi kararı ile davacılardan ...’ye vazife malulü emekli aylığı bağlanarak olayın görevin sebep ve tesiri ile meydana geldiğinin ispatlandığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar mirasbırakanı ..., Manisa İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden, maddi olayın şu şekilde gerçekleştiği anlaşılmaktadır:

Davacılar mirasbırakanı, 28/05/2018 tarihinde Cumhurbaşkanının Akhisar ilçesindeki programı sebebiyle saat 09.30 ile 18.00 arasında ekip oto sürücüsü olarak ek görev kapsamında görevlendirilmiş, saat 19.30’da Manisa’ya dönülmüştür.

..., aynı günün devamında Karaköy ... Polis Merkezi Amirliğinde 21.30'da gece görevinin ifasına başlamıştır. Akabinde, 29/05/2018 tarihinde saat 02.30 sıralarında aşırı terleyerek rahatsızlanması üzerine ... Devlet Hastanesi acil servisine intikal ettirilmiş, yapılan tetkikler sonucunda akut miyokard enfarktüs (kalp krizi) teşhisiyle ... Devlet Hastanesine ambulansla sevk edilmiş, 04.30 sıralarında anjiyo yapılmış, ardından koroner bypass operasyonu (açık kalp ameliyatı) gerçekleştirilmiştir.

..., yoğun bakım tedavisi görürken 14/06/2018 tarihinde vefat etmiştir. Aynı tarihli ölüm belgesinde ölüm nedeni olarak "kalp yetmezliği, akut böbrek yetmezliği, akut miyakord enfarktüsü ve aterosklerotik kardiyovasküler hastalık" belirtilmiştir. Yine aynı tarihli olan "KVC yoğun bakım yatan hasta çıkış özeti"ne göre, ...'nün özgeçmişinde "sigara, hipertansiyon ve daha önce geçirilmiş sepsis" öyküsü bulunmakta olup "önemli bulgular öyküsü" kısmına "çok ciddi damar hastalığı" olduğu notu düşülmüştür.

Davacılar tarafından, olayda idarenin tazmin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle idareye yapılan başvuru zımnen reddedilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta ısrar hususu, davacılar mirasbırakanının vefatı ile idari faaliyet arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı ve dolayısıyla idarenin bu olayda sorumlu olup olmadığı konusundadır.

İdare kural olarak, yürüttüğü faaliyetleriyle illiyet bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup idarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için, ortada bir zararın bulunması, zarara sebebiyet veren işlem veya eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zarar ile eylem arasında uygun illiyet bağının bulunması şartları aranmaktadır. Bu şartlardan birinin yokluğu, kural olarak idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırır.

Somut olayda, davacılar mirasbırakanının Manisa merkezinde çalıştığı; 28/05/2018 tarihinde Cumhurbaşkanının Akhisar ilçesindeki programı sebebiyle saat 09.30 ile 18.00 arasında ekip oto sürücüsü olarak ek görev yaptığı; saat 19.30'da Manisa'ya dönüldüğü; aynı günün devamında saat 21.30'da gece görevinin ifasına başladığı; ertesi gün saat 02.30 sıralarında rahatsızlandığı anlaşılmaktadır.

Davacılar mirasbırakanının gündüz ek görevin icrasının ardından yeterince dinlenme imkanı bulamadan gece görevine başladığı, devamında ölümle neticelenen olayın, başlangıcında gündüz ek görevi ve sonrasında yeterli dinlenme bulunmaksızın devam eden gece görevinin bulunduğu, yapılan görevin yoğunluk ve yorgunluğunun, çalışma şartları yüzünden sarf edilen efor ve stresin bünyevi rahatsızlığı tetiklediği, buna göre olayın mesleki faaliyet kapsamında, görevin sebep ve tesiri ile vuku bulduğunun kabul edilmesi gerektiği ve bu çerçevede idarenin sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 44 ve 45. maddelerine göre, bir kişinin vazife malulü sayılabilmesi için malüllüğün hem görevin yapıldığı sırada hem de ifa edilen görevin tesiriyle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bu olay sebebiyle davacılardan ... tarafından, haklarında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanması istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararda, "Olayda, davacının eşinin vazifesini yaptığı sırada kalp krizi geçirmesi sonucu öldüğü, ölümünde görevli olduğu Cumhurbaşkanının Akhisar programı sebebiyle yorgun düştüğü halde gece geç saatlere kadar çalışmaya devam ettirilmesinin etkisinin bulunduğu, çalışma koşullarının olumsuz etkisi dikkate alındığında görevinin sebep ve etkisi ile öldüğünün kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacının eşinin görevi sırasında ve görevinin etkisiyle vefat ettiği anlaşıldığından vazife malulü kabul edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesine yer verildiği; bu karara karşı davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yapılan istinaf başvurusunun da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği görülmektedir.

Bu itibarla, olayda idarenin sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacıların temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

GEREKÇEDE KARŞI OY

XX- Davacılar mirasbırakanı ...'nün özlük dosyası ile sağlık geçmişine ilişkin bilgi ve belgeler temin edilip Adli Tıp Kurumundan ...'nün vefat etmesinde bünyesel faktörlerin mi yoksa çalışma koşullarına yönelik stresörlerin mi etkili olduğu hususunda bir rapor alındıktan sonra idarenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı yönünden bir karar verilmesi gerekirken, davacılar mirasbırakanının vefat etmesinde idarenin sorumluluğunun olup olmadığına ilişkin olarak yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan eksik inceleme sonucu verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacıların temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyoruz.

GEREKÇEDE KARŞI OY

XXX- Uyuşmazlıkta, davacılar mirasbırakanı ...'nün özlük dosyası ve çalışma şartları ile ilgili bilgi ve belgeler temin edilerek dosyaya kazandırıldıktan sonra ...'nün vefat etmesine ilişkin olarak idarenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı yönünden bir karar verilmesi gerekirken, davacılar mirasbırakanının vefat etmesinde çalışma şartları ve yoğunluğu bakımından idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığına ilişkin olarak yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan eksik inceleme sonucu verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacıların temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.