Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/3253 K.2025/3080

Dava konusu istem: İzmir ili, Dikili ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde faaliyet gösteren " ... " ünvanlı iş yerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Dikili Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu iş yeri adına düzenlenen "plaj işletmesi turizm belgesinin" Basit Konaklama Tesisleri ile Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinde yer alan asgari nitelikleri sağlamaması nedeniyle iptal edildiği ve iş yerinin plaj işletmesi turizm belgesi olmadan faaliyetine devam ettiği anlaşıldığından, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca iş yerine ait ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Dikili Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararıyla; dava konusu edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının davacı adına düzenlenmediği, her ne kadar davacının ruhsat adına düzenlenen iş yerinin yetkilisi ve ortağı olduğu görülmekte ise de, davacı ile adına ruhsat düzenlenen şirketin ayrı hukuki kişiliklere sahip oldukları dikkate alındığında, şirket adına düzenlenen ruhsatın iptaline ilişkin işleme karşı doğrudan kendi adına davacı tarafından açılan davada, davacının subjektif dava ehliyetinin bulunmadığı,

bu nedenle davanın esasına girilerek verilen Mahkeme kararının gerekçesinde isabet görülmemiş ise de neticesi itibarıyla kararın kaldırılmasını gerektirecek hukuki bir durum bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/04/2025 tarih ve E:2025/2275, K:2025/2802 sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının söz konusu iş yerine ait hisselerin %99'una sahip olan yetkilisi olduğu dikkate alındığında, iptali istenilen işlemle davacı arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğu, dolayısı ile davacının bakılan davada ehliyetli olduğunun kabulü gerektiği,

Bu durumda, davacının istinaf başvurusu yönünden uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekir iken, istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, iş yerini 29/03/2024 tarihinde devraldığı, işletmenin devralınmasından sonra konaklama ve plaj hizmeti verilmediği, plaja ilişin mevzuat nedeniyle içkili kafeterya mahiyetindeki işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinde sebep sonuç ilişkisinin bulunmadığı, iş yerini devralmasından önceki faaliyetlere dayalı olarak ruhsatının iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Dikili ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde faaliyet gösteren " ... " ünvanlı iş yerine ait ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, Dikili Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle iptal edilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde dilekçenin ehliyet yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, bu hususta Kanun'a aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Hukuk devletinde idarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunun ve sonuçta idarenin hukuka bağlılığının yargısal denetimi iptal davaları yoluyla sağlanmaktadır.

Bir iptal davasının açılabilmesi ve idari yargı mercilerinin bu davayı ön koşullar yönünden kabul edebilmesi için 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca dava dilekçeleri "ehliyet" yönünden de incelenmektedir. Dolayısıyla, iptal davası açılabilmesinin ön koşullarından biri davacının objektif ve subjektif dava ehliyetinin olmasıdır.

Danıştayın istikrar bulan kararlarına göre, davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü için idari işlemin davacının meşru, şahsi ve güncel bir menfaatini ihlal etmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta; davaya konu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... Turizm Gıda ve Limited Şirketi adına düzenlendiği, bu şirketin yetkilisinin ve %99 hissesinin sahibinin davacı olduğu dikkate alındığında, iptali istenilen işlemle davacı arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğu, dolayısıyla davacının bakılan davada ehliyetli olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

GEREKÇEDE KARŞI OY

XX- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, "tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyaldları veya unvanları..."nın gösterileceği.

14/3 maddesinde, dilekçelerin, "görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları" yönünden sırayla inceleneceği.

15/1-d maddesinde ise, dilekçelerin 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıklarının belirlenmesi veya ehliyetli olan şahsın avukatı olmayan vekili tarafından dava açılmış olması durumunda, otuz gün içinde 3. ve 5. maddeye uygun şekilde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği; aynı maddenin beşinci fıkrasında da birinci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İzmir ili, Dikili ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde faaliyet gösteren ... ünvanlı işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının plaj işletmesi turizm belgesi olmadan sahile şezlong ve şemsiye koyarak işletmeciliğe devam ettiğinden bahisle Dikili Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemiyle iptal edildiği, davaya konu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... Turizm Gıda ve Limited Şirketi adına düzenlendiği, bu şirketin yetkilisinin ve %99 hissesinin sahibinin davacı olduğu ve şirket adına düzenlenen ruhsatın iptaline ilişkin işleme karşı doğrudan kendi adına davacı tarafından işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının davacı adına düzenlenmediği, davacı ile ruhsat adına düzenlenen şirketin ayrı hukuki kişiliklere sahip oldukları dikkate alındığında şirket adına düzenlenen ruhsatın iptaline ilişkin işleme karşı doğrudan kendi adına davacı tarafından açılan davada, davacının subjektif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de.

İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca verilecek dilekçe ret kararı ile; davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ...

Turizm Gıda ve Limited Şirketi adına düzenlendiği belirtilerek, anılan şirketin yetkilisi ve %99 hissesinin sahibi olan davacının davayı kendi adına mı yoksa şirketi temsilen mi açtığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmekte iken, bu usul işletilmeden davanın esası hakkında karar verilmesinde usul ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı ısrar kararının belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla karara gerekçe yönünden katılmıyorum.