Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2006/353 K.2007/121

İstemin Özeti

Davacı Şirket tarafından, yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilecek makina ve teçhizatın bedelini teminen ...bank ... Şubesinden alınan teminat mektubu dolayısıyla düzenlenen ipotek işlemi üzerinden hesaplanan damga vergisi ve ipotek harcı ile eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve suret harcının iadesi için düzeltme ve şikayet yoluyla yapılan başvurunun reddine yönelik işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... gün ve E: ...; K: ... sayılı kararıyla, 3505 sayılı Kanunun Geçici 2'nci maddesi ile ihracatın ve döviz kazandırıcı yatırımların teşvik edilmesi amacıyla, teşvik belgesi kapsamında alınacak kredilerle ilgili kağıtlara damga vergisi ve harç istisnası tanındığından, olayda, davacı Şirkete verilen teminat mektubunun teminatını oluşturmak üzere tesis edilen ipotek işleminin de, anılan istisnadan yararlandırılması icap ettiği gerekçesiyle zımni ret işlemini iptal etmiştir.

Maliye Bakanlığının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci ve Dokuzuncu Dairesi Müşterek heyeti 4.1.2006 günlü ve E:2004/138, K:2006/2 sayılı kararıyla; olayda, davacı Şirkete ...bank ...

Şubesi tarafından verilen teminat mektubu dolayısıyla davacı şirketin gayrimenkulleri üzerinde tesis edilen ipotek işleminin vergiye tabi tutulmasının vergi hatası içerdiği iddia edildiğine göre, uyuşmazlığın çözümünün söz konusu ipotek işleminin 3505 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesinde öngörülen iş ve işlemlerden olup olmadığının belirlenmesine bağlı bulunduğu, bu belirlemenin ise, anılan yasa ve işlemlerin hükümlerinin yorumlanmasını gerektirdiği, davada ileri sürülen hata, 213 sayılı Vergi Usul kanunu hükümlerinin aradığı anlamda vergi hatası olmadığı,

vergilendirme işlemine karşı süresinde açılacak idari davada incelenebilecek söz konusu iddianın, Vergi Usul Kanununun 124'üncü maddesinde vergi hataları için öngörülen idari başvuru yolu izlenerek tesis ettirilen işleme karşı açılan idari davada incelenmesine ve bu inceleme sonucuna göre dava hakkında hüküm kurulmasına olanak bulunmadığı, gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla davanın kabulü yolundaki kararında ısrar etmiştir.

Israr kararı Maliye Bakanlığı tarafından temyiz edilmiş, davacı iddialarının düzeltme şikayet başvurusu kapsamında incelenemeyeceği, ayrıca, yatırım teşvik belgesi kapsamında alınan yatırım kredilerinin sadece teminine yönelik sözleşme ve teminatlar ile bu kredilerin geri ödenmesi nedeniyle düzenlenecek kağıtlara istisna uygulanmasının mümkün olduğu, bu kredilerin kullanımı suretiyle mal ve hizmet alımları ile bunların ithaline yönelik sözleşme ve teminatlar ile düzenlenecek kağıtlara istisna uygulanmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenmiştir.

Savunmanın Özeti: Savunmada bulunulmamıştır.

Danıştay Tetkik Hakimi ...'in Düşüncesi: Danıştay 7. Dairesinin bozma kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı ...'in Düşüncesi: Teşvik belgesine bağlanan ve yatırımda kullanılmak üzere ithal edilen makine ve teçhizat bedellerinin teminatı olarak ...bank TAŞ. tarafından verilen teminat mektubu için banka lehine, davacı şirkete ait bir kısım gayrimenkuller üzerine tesis edilen ipotek işlemi nedeniyle ihtirazi kayıtla ödenen damga vergisi ile ipotek harcının şikayet yoluyla düzeltilmesi isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı;

ihracat ve döviz kazandırma amacıyla yapılan yatırımların teşvik edilmesi anlamında, teşvik belgesi kapsamındaki yatırım kredileri ile ilgili düzenlenen kağıtların damga vergisi ve harçtan istisna tutulması gerektiği gerekçesiyle kabul eden vergi mahkemesi kararını bozan Danıştay Yedinci Daire kararı üzerine ilk kararında direnen vergi mahkemesi kararı temyiz edilmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ncı maddesinde vergi hatasının; vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olduğu belirtilerek,117 nci maddesinde; hesap hataları, 118 nci maddesinde ise vergilendirme hataları kapsamına giren hususlar sayılmış, aynı kanunun 122 nci maddesinde mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri, 124 ncü maddesinde de; vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, 3505 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesi ile ihracatın ve döviz kazandırıcı yatırımların teşvik edilmesi amacıyla, teşvik belgesi kapsamında alınacak kredilerle ilgili kağıtlara damga vergisi ve harç istisnası tanındığı anlaşılmış olup, olayda teşvik belgesi kapsamında davacı şirkete verilen teminat mektubunun teminatını oluşturmak üzere tesis edilen ipotek işleminin de söz konusu yasa kapsamında istisnadan yararlandırılması gerekmektedir.

Bu durumda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 122 nci ve 124 üncü maddelerine göre yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine yönelik işlemi iptal eden mahkemenin ısrar kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesinin ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davacı şirket tarafından yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilecek makina ve techizatın bedelini temin için bankadan alınan teminat mektubu dolayısıyla düzenlenen ipotek işlemi üzerinden hesaplanan damga vergisi ve ipotek harcı ile eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve suret harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı kabul ederek işlemi iptal eden vergi mahkemesi ısrar kararı Maliye Bakanlığı tarafından temyiz edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ncı maddesinde vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış ve bu hatalar, hesap hataları ve vergilendirme hataları başlığı altında 117 ve 118 inci maddelerde iki ayrı grup halinde düzenlenmiştir.

Belirtilen kurallara göre bir vergilendirme işleminde vergi hatasından söz edebilmek için ortada açık biçimde vergi miktarında fazlalık veya eksikliğe ya da vergi yükümlülüğünün saptanmasına neden olan yanlışlıkların bulunması gerekmektedir.

Dava konusu olayda davacı tarafından, banka şubesince verilen teminat mektubu dolayısıyla davacının gayrimenkulleri üzerine tesis edilen ipotek işleminin vergiye tabi tutulmasının vergi hatası içerdiği iddia edildiğine göre, uyuşmazlığın çözümünün, söz konusu ipotek işleminin 3505 sayılı kanunun geçici 2 nci maddesinde öngörülen iş ve işlemlerden olup olmadığının belirlenmesine bağlı olduğu, bu belirleme ise anılan yasa ve işlemlerin hükümlerinin yorumlanmasını gerektirdiğinden, davada ileri sürülen hata, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun hükümlerinin aradığı anlamda vergi hatası değildir.

Dolayısıyla, banka tarafından verilen teminat mektubu nedeniyle davacının gayrimenkulleri üzerine uygulanan ipotek işleminin vergiden müstesna olup olmayacağı hususu, 3505 Sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin yorumlanması ile belirlenebileceğinden, davacının ileri sürdüğü 3505 sayılı Kanunun geçici 2 inci maddesinin (c) bendinde yer alan istisna hükmünden yararlandırılması gerektiği yolundaki iddianın 213 Sayılı Vergi Usul kanununun 116 ve müteakip maddelerinde düzenlenen düzeltme şikayet yolu kapsamında incelenmesine olanak bulunmayıp, ancak tahakkuka karşı süresinde açılacak bir davada incelenmesi mümkündür. Bu durumda, işlemin iptali yolundaki kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.