Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2020/1054 K.2021/364

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı aracın, "eski" olduğu halde "yeni ve kullanılmamış" olarak beyan edilmek suretiyle, 95/7606 sayılı İthalat Rejimi Kararının 7. maddesi hükmüne aykırı olarak ilgili idareden izin alınmaksızın ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesine dair karara vaki itirazın süre aşımı nedeniyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacı şirket yetkilisi 08/10/2014 tarihli istirahat raporu ile tedavi altına alınmıştır. Her ne kadar davalı idarece raporun resmi formata uygun olmadığı ve onbeş gün istirahat raporu verilmesinin alt solunum yolu enfeksiyonu rahatsızlığının ağır hastalık olarak değerlendirilmesine imkan tanımadığı iddia edilmiş ise de rapor içeriği kamu kurum ve kuruluşları ile hastaneleri ilgilendiren mahiyette olup sağlık hizmeti alan hasta kişileri ilgilendirmemektedir.

Gümrük Yönetmeliği'ne göre süresi dışında yapılan müracaatlarda, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin süresi içerisinde meydana geldiğini kanıtlayan belgenin ibrazı halinde ilgili gümrük idaresince ek süre verileceği düzenlenlendiğinden davacının hastalığı sebebi ile verilen onbeş gün istirahat ile ilaç tedavisinin bu süre zarfında gerekli hukuki mükellefiyetleri yapmasına engel teşkil edeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Söz konusu durum dikkate alındığında, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karara yapılan itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca süresinde kabul edilerek başvurunun esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden, başvurunun süre yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle davaya konu işlemi iptal etmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 28/03/2019 tarih ve E:2016/6809, K:2019/2103 sayılı kararı:

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin birinci fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; ikinci fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; dördüncü fıkrasında ise, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

Gümrük Yönetmeliği'nin "Süre ve Süre Uzatımı" başlıklı 31. maddesinde, kanunda belirtilen sürelerin aksine bir hüküm bulunmadıkça uzatılamayacağı veya ertelenemeyeceği ancak, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerden herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar bu sürelerin işlemeyeceği, süresi dışında yapılan müracaatlarda, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin süresi içerisinde meydana geldiğini kanıtlayan belge ibrazı halinde ilgili gümrük idaresince mücbir sebep ve beklenmeyen hallere ilişkin olarak ibraz edilen belgelere göre ek süre verileceği, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin;

doğal afetler (yangın, yer sarsıntısı, su basması, don, fırtına, kasırga v.b.), kanuni grev ve lokavtlar, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı, devletçe konulan yasaklar, abluka veya savaş hali, terör, ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk, yükümlü firmanın iflası veya şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü, yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince durdurulması, yükümlünün iradesi dışında meydana gelen ve müdahalesiyle önlenemeyecek diğer durumlar olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu sürelerin mücbir sebep sayılan durumların varlığı halinde işlememesi, hak arama özgürlüğünün niteliği ve önemi itibariyle gereklidir. Hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından, kişinin iradesi dışında gelişen afet ve felaketler, savaş hali ve benzeri durumlarla, bu hakkın kullanmasını olanaksız kılan ağır hastalık halleri, mücbir sebep sayılabilecek niteliktedir.

Olayda ise, davacı tarafından ileri sürülen hastalık hali, dava konusu mülkiyetin kamuya geçirilmesine dair karara karşı itirazda bulunma hakkının kullanılmasını olanaksız kılacak ağırlıkta bir hastalığa ilişkin olmaması karşısında istirahat raporunun itiraz başvurusu için kanunen öngörülen süreyi durduracak bir mücbir sebep hali olarak kabulü mümkün görülmemiştir.

Bu bakımdan davacı hakkında alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesine dair karara vaki itirazın kanunda öngörülen süre geçirildikten sonra yapıldığının anlaşılması karşısında davalı idarece itirazın süre yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuş; davacının karar düzeltme talebini reddetmiştir.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Vergi mahkemesi aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek aksi yönde verilen ısrar kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.