Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2021/10 K.2022/3

Iı-süreç

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2019/3471, K:2020/236 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3436, K:2019/3349. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3404, K:2019/3259.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2077, K:2019/2970 sayılı kararı arasındaki aykırılığın/uyuşmazlığın 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi uyarınca giderilmesi, istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanın bu yöndeki talebini uygun gören İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun, 30/06/2020 tarih ve E:2020/120, K:2020/120 sayılı kararıyla istenmiştir.

Söz konusu karar ve eklerinin incelenmesinden, mevcut başvuruda, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının bölge idare mahkemesi dava daireleri arasındaki aykırılığın giderilmesi istemini kabul eden İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca aykırılığın saptanması ile yetinildiği, söz konusu aykırılığın hangi yönde giderilmesi gerektiği hususunda görüş beyan edilmediği;

başkanlar kurulu kararı ekinde aykırılık taşıdığı belirtilen bölge idare mahkemesi dava dairelerinin kararlarının örnekleri ile bu kararların ilgili olduğu istinaf incelemesine tabi tutulan vergi mahkemesi kararlarının örneklerinin ve aykırılığın giderilmesinde etkili olacağı düşünülen diğer bilgi ve belgelerin gönderilmesi gerekli ve yeterli iken, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin E:2019/3471 sayılı dosyasının aslının da Başkanlar Kurulu kararı ile birlikte Kurula gönderildiği;

aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlardan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2077, K:2019/2970 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3436, K:2019/3349 sayılı kararının temyiz incelemesine tabi olduğu anlaşılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Başkanlığının İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kuruluna hitaben yazılan 04/09/2020 tarihli yazısı ile Bölge İdare Mahkemesi dava daireleri arasında meydana gelen derin ve süregelen karar aykırılıklarını sona erdirmeye matuf aykırılığın giderilmesine ilişkin kanun yolunun bölge idare mahkemesi dava dairelerinin kesin nitelikteki kararları açısından işletilebilecek nitelikte olduğu, bu nedenle yukarıda anılan ve halihazırda temyiz incelemesine tabi tutulan söz konusu kararların aykırılığın giderilmesi isteminin incelenmesinde dikkate alınmasına hukuken olanak bulunmadığı belirtilmiş ve yukarıda anılan diğer eksikliklerin giderilmesi istenmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun, 15/09/2020 tarih ve E:2020/141, K:2020/141 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2019/3471, K:2020/236 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3436, K:2019/3349. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3404, K:2019/3259.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2077, K:2019/2970 sayılı kararları arasındaki aykırılığın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1., 2. ve 3. Vergi Dava Dairesinin kararları doğrultusunda giderilmesi gerektiği görüşüyle Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Başkanlığının 04/09/2020 tarihli yazısında belirtilen eksikliklerin giderilerek dosya örneği ve eklerinin UYAP ortamında Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna gönderilmesi için dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesine tevdiine karar verilmiştir.

Bunun üzerine İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesince eksikliklerin giderildiği belirtilerek dosya 26/10/2020 tarihinde UYAP sistemi üzerinden Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna gönderilmiştir.

III-İSTEMİN ÖZETİ

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2019/3471, K:2020/236 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3436, K:2019/3349. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3404, K:2019/3259.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2077, K:2019/2970 sayılı kararları arasındaki aykırılığın/uyuşmazlığın 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi uyarınca giderilmesi, istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanın bu yöndeki talebini uygun gören İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun, 15/09/2020 tarih ve E:2020/141, K:2020/141 sayılı kararıyla istenmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'la değişik 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi ve aynı maddenin 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'la değişik (5) numaralı fıkrasında aşağıdaki düzenlemelere yer verilmiştir:

"4....

(c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

...

5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir..."

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin (6) numaralı fıkrasında ise şu düzenleme yer almaktadır:

"Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir..."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2576 sayılı Kanun'un yukarıda değinilen düzenlemesinde, aynı bölge idare mahkemesi dairelerince veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kararlar arasında aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesinin istenebilmesi, bölge idare mahkemesi vergi dava dairelerince verilen kararların kesin nitelikte olması şartına bağlanmıştır.

2576 sayılı Kanun'un bahse konu kuralında değişiklikler öngören 6545 sayılı Kanun gerekçesinde anılan başvuru yolunun "idari yargıda istinaf yolunda, dairelerin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla" getirildiği belirtilmiş; 7188 sayılı Kanun gerekçesinde ise aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine isteminin "aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince benzer olaylarda verilen kesin nitelikte" kararlar bakımından istenebileceğine değinilmiştir.

İstinaf sisteminde 2577 sayılı Kanun'un 45 ve 46. maddelerinde yer alan kurallar uyarınca bazı uyuşmazlıkların temyiz incelemesine tabi olmaksızın istinaf merciinin kararıyla kesin olarak yargısal çözüme kavuşturulması, bir uyuşmazlığın aynı ya da farklı bölge idare mahkemesi dava dairelerince konuya farklı hukuki yaklaşımlar getirilerek çözümlenebilmesine ve dolayısıyla hukuk uygulamasında belirsizlik ve öngörülemezliğe neden olabilecektir.

Bu durumu öngören kanun koyucu, istinaf sisteminde içtihat mahkemesi konumunda bulunan Danıştay'a, aynı veya farklı bölge idare mahkemelerinin dava dairelerince verilen ve temyiz incelemesine tabi olmaksızın uyuşmazlıkları kesin olarak sonuçlandıran kararlarda ortaya çıkabilecek aykırılıkları giderme ve ilgili uyuşmazlıklar yönünden ülke genelinde hukuki belirlilik ve öngörülebilirliği sağlama görevini vermiştir.

2576 sayılı Kanun'un bahse konu hükmünde öngörülen manasıyla kesinlik istinaf incelemesi sonucunda verilen kararın temyiz incelemesine tabi olmamasını ifade etmektedir. İstinaf merciinin kesin nitelikte olmayan kararları temyiz incelemesine tabi olduğundan, temyiz merciinin vereceği kararlar ile bu uyuşmazlıklar hakkında hukuk uygulamasına yön verebileceği açıktır. Dolayısıyla 2576 sayılı Kanun'un anılan düzenlemesinde öngörülen kanun yolu sadece bölge idare mahkemesi dairelerinin uyuşmazlığı kesin olarak çözümleyen kararları açısından işletilebilecek niteliktedir.

Aykırılığın giderilmesi istemine ilişkin başvuruda, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2019/3471, K:2020/236 sayılı kararı kesin nitelikte olup temyiz incelemesine tabi değildir. Ancak, bu karara aykırı olduğu belirtilen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3436, K:2019/3349.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 19/12/2019 tarih ve E:2019/3404, K:2019/3259 (kararda kararın "kesin" olarak verildiği belirtilmekle birlikte uyuşmazlık konusu miktar temyiz sınırının üzerinde kalmaktadır).

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2077, K:2019/2970 sayılı kararlarına yöneltilen temyiz istemleri üzerine dosyaların Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2020/1649, 1559 ve 2019/9448 sayılı esaslarına kaydedildiği ve temyiz incelemesinin henüz sonuçlanmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan hükümler ve kanun koyucunun aykırılığın giderilmesine ilişkin bu başvuru yolunu ihdas etmekteki amacı gözetildiğinde, istinaf incelemesi sonucunda verilen ve kesin nitelikte olan bir kararla yine istinaf merciinin temyiz incelemesine tabi olan ve dolayısıyla kesin nitelikte bulunmayan kararları arasında mevcut olduğu belirtilen aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendi kapsamında giderilmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.