Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1100 K.2024/404

Dava konusu istem: Davacı adına, takdir komisyonu kararları uyarınca gayrimenkul alım-satımı faaliyetinde bulunarak ticari kazanç elde ettiğinden bahisle re'sen tarh edilen 2010 yılı gelir vergisi, 2010 yılının Ocak-Mart, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen ve tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacı tarafından Ankara ili Keçiören ilçesi. Ada. Parsel'de yer alan dairelerin devirlerinin satış işlemi olmayıp kardeşiyle yapılan mal paylaşımına ilişkin olduğu beyan edilmiştir. Ankara ili Kızılcahamam ilçesi. Ada. Parsel'de yer alan dairelerden 2010 yılında altı adet ve 2009 yılında bir adet daire satışının, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile müteahhide verilen arsadan elde edilen dairelerin satışı olduğu anlaşılmaktadır. Ankara ili Kızılcahamam ilçesi …Ada.

Parsel'de yer alan dairenin 2011 yılındaki satışının oğlu …'ya yapıldığı, Ankara ili Yenimahalle ilçesi. Ada. Parsel'de yer alan bir adet arsanın 2011 yılında satıldığı, Ankara ili Kızılcahamam ilçesi. Ada. Parsel'deki gayrimenkulün 2012 yılında oğlu …'ya satıldığı ve bu satışa ilişkin vergi dairesine verilen dilekçede söz konusu satışın mal paylaşımı için yapıldığı belirtilmiştir.

Anılan satışların tespiti üzerine davacı adına takdir komisyonu kararları uyarınca vergi ziyaı cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Davacı adına yapılan 2009 yılına ait gelir vergisi ile 2009 yılının Ocak-Mart, Temmuz-Eylül dönemlerine ait geçici vergi tarhiyatlarının kaldırılması istemiyle açılan davada, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının satışlarının ticari organizasyon dahilinde ve ticari kazanç elde etme gayesiyle yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının yapmış olduğu satışların bir kısmı kat karşılığı inşaat sözleşmesi sonucunda elde edilen bağımsız bölümlerin satışı olduğundan ticari faaliyet kapsamında değerlendirilemeyecektir. Satışların bir kısmı da kardeşi ile almış olduğu arsa üzerinde yapılan dairelerin kardeşinin hissesine düşenlerin devri olduğu davacı tarafından vergi dairesi müdürlüğüne bildirilmesine rağmen bu hususun aksini ortaya koyacak şekilde herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Yine davacıyı doğrular nitelikte aynı kişilere ve cüz'i tutar karşılığı yapılan devir işlemlerinin ticari amaçla yapıldığı idarece ortaya konulamamıştır. Aynı şekilde davacının oğluna yapılan iki satışın da ticari amaçla yapıldığı ispatlanamamıştır.

Söz konusu satışlar dışında davacının gayrimenkul alımı ve satımında çokluk ve devamlılık unsurunun mevcut olmadığı dikkate alındığında, davacının satışlarının ticari organizasyon dahilinde ve ticari kazanç elde etme gayesiyle yapılmadığı, bunun aksinin de davalı idarece ortaya konulmadığı anlaşıldığından davacı adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/02/2021 tarih ve E:2016/14661, K:2021/699 sayılı kararı:

Arsa üzerinde birden çok bağımsız bölümden oluşan yapı yapılması, arsanın vasfını değiştirmekte ve üzerindeki mülkiyet hakkının paylara bölünerek, birbirinden bağımsız hale gelen bu payların ayrı ayrı elden çıkarılmasına olanak sağlamaktadır. Tapuda ayrı bağımsız bölümler olarak tescil edilmiş her taşınmaz satışı, ayrı ve bağımsız işlemler olup aynı takvim yılında veya birden fazla takvim yılında tekrarlanan birden fazla bağımsız bölümün satılması sürekliliğin göstergesidir.

Ayrıca, kişisel gereksinim nedeniyle gayrimenkul ediniminde sayının sınırlı olacağı ve servetin korunması amaçlı edinimin de tekrar satış gerektirmediği dikkate alındığında, bu iki nedenden birine dayanılarak edinilen gayrimenkullerin gereksinimin ortadan kalkması veya servetin nakde dönüştürülmesini haklı ve gerekli kılan nedenlerle kanıtlanmadığı takdirde işlem sayısındaki çokluk, kazanç sağlama amacının da göstergesi kabul edilmelidir.

Davacı tarafından, kat karşılığı inşaat sözleşmesi karşılığında edinmiş olduğu gayrimenkullerin 2010 yılının farklı tarihlerinde farklı kişilere satışının gerçekleştirilmesi ile elde edilen gelir yönünden devamlılık koşulunun gerçekleştiği dikkate alındığında, elde edilen kazanç ticari nitelik taşımaktadır.

Bu nedenle, matrahın hukuka uygunluğu ile geçici vergi asılları bakımından bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, ticari kazanç bulunmadığı gerekçesiyle verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle Vergi Mahkemesi kararını bozmuş; davacının karar düzeltme istemini reddetmiştir.

…Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırmada … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/02/2021 tarih ve E:2016/11068, K:2021/698 sayılı kararıyla onandığı ve söz konusu kararın karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleştiği saptanmıştır.

Vergi Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Israr kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.