Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/561 K.2022/462

Davacı vekili tarafından hasımsız olarak açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Karaisalı ...

Merkez Müdürlüğü bodrum katında yer alan arşi odasının 06/11/2016 tarihinde yer altı su sızmasını tahliye eden şamandıraların arızası ve otomatik devreye girmemesi sebebiyle 60-70 cm.yüksekliği seviyelerine kadar su altında kaldığını, arşivde yer alan ödeme ve tahsilat belgeleri ile diğer bir takım evrakların zayi olduğunu, afet sonrası zarar gören belgelere ilişkin zayi listesinde belirtildiği üzere, işlem yılının 2006 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları,

yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2007 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları, yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2009 yılı tamamına ait 52/2-3 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları, yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli,

işlem yılının 2010 yılı tamamına ait 52/2-3 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları, yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2013 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, posta gelen giden evrakları, posta teslim bordroları, posta kargo-kurye teslim belgeleri, ücreti alıcıdan tahsil ek hizmetli gönderilere ait teslim belgeleri, ...kart teslim belgeleri, tebligat teslim belgeleri, mazbata teslim belgeleri

1 adet koli, işlem yılının 2013 yılı tamamına ait 52/2-3 gişe numaralı, posta gelen giden evrakları, posta teslim bordroları, posta kargo-kurye teslim belgeleri, ücreti alıcıdan tahsil ek hizmetli gönderilere ait teslim belgeleri, ...kart teslim belgeleri, tebligat teslim belgeleri, mazbata teslim belgeleri 1 adet koli, işlem yılının 2014 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları, yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli,

işlem yılının 2014 yılı tamamına ait 52/2-3 gişe numaralı, tahsilat makbuzu, havale kabul makbuzu, havale ödeme makbuzu, posta çek kabul makbuzu, posta çek ödeme makbuzu, sosyal yardım ödeme makbuzları, yurt dışı havale kabul ve ödeme makbuzları konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2014 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, merkez gişe kabul listeleri ve tevdi listeleri konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2015 yılı tamamına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, merkez gişe kabul listeleri, günlük gişe işlem listeleri ve tevdi listeleri konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2015 yılı aralık ayına ait 4 gişe numaralı,

tahsilat makbuzları ve ...bank işlemleriyle ilgili diğer tahsilatlar, konulu, 1 adet koli, işlem yılının 2016 yılı 1-25-3-4-5-6-7-8 ve 9. aylarına ait 2-3-4-5-6-7 gişe numaralı, tahsilat makbuzları ve ...bank işlemleriyle ilgili diğer tahsilatlar, konulu, 1 adet kolinin zayi olduğunu belirterek söz konusu belgeler ile ilgili zayi belgesi verilmesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/12/2016 tarih 2016/... Esas 2016/... Karar sayılı ilamıyla davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin KaraisalıAsliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) karar verildiği görülmüştür.

Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin yapılan yargılaması sırasında 02/08/2017 tarih 2017/... Esas 2017/... Karar sayılı ilamıyla davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin istinafı üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 04/04/2019 tarih 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulüne, Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/08/2017 tarih ve 2017/... Esas 2017/... Karar sayılı kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

İstinaf kararı sonrası Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 26/04/2019 tarih 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamıyla mahkemenin görevsizliğine karar verildiği ve dosyanın Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizin 2019/... esas sırasına kaydının yapıldığı, ancak mahkememizce uyuşmazlığın Bölge Adliye mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderme kararı verildiği görülmüştür.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD'nin 2020/... E-2021/... K ve 15/03/2021 günlü ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Dosya yeniden mahkememizin 2021/557 esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Dava, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Anılan yasa hükmünde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı).

Dosya inşaat mühendisi, makine mühendisi, jeoloji mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan 28/04/2022 günlü raporda, konunun arşiv odasının binanın dosyada projesi bulunmazken ne şekilde konumlanmış olduğunun veya arşiv odası olarak ayrılmış yer olup olmadığı yanında teknik özellikli yapılıp yapılmadığının belirlenemediğini, ancak konu yerin kapalı oda vasfında olduğunun anlaşıldığını, ancak odanın mevcut kullanım durumundan hareketle içinde pis su çukur ve de drenaj çukur olarak düşünülenin bu yerde olmaması gerekirken bodrum katın zemin ve bodrum dış duvarların dışının drenajının teknik olarak yapılmamış olduğunu,

mevcut çukurunda teknik vasıfta olmaması yanında olay günde öncesi ve sonrası yağış olmamasına rağmen yer altı suyunun çok yakın olması ile binanın teknik yalıtım ve drenaj sistem eksikliği de çok miktarda olarak su çukura dolması ile yükselmesi ve çukurdan taşması odaya yayılması oluşurken olay günü elektrik kesintisi ile pompa ve şamandıra sistemleri çalışmaması ile yeraltı sızıntı suların atılamadığı için kısa sürede oda içinde birikip yükselerek olaya sebebiyet verdiğini, arşiv odasında evrak ve belgelerin oda da ne şekilde yerleştirilmiş olduğunun belirtilmemiş olduğu yönünde de dosyada bilgi ya da fotoğrafın görülmediğini,

zayi belgesi istenilen defterlerin T.T.K ve V.U.K hükümleri uyarınca rapor tarihi itibari ile değerlendirilmiş olup zayi olan belgelerin yanlarına zamanaşımı tarihleri yazılmak sureti ile belirtildiğine ilişkin görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde, 06/11/2016 tarihinde meydana gelen yer altı su sızmasını tahliye eden şamandıraların arızası ve otomatik olarak devreye girmemesi sebebiyle bodrum katındaki arşivinde yer alan davacının saklamakla yükümlü olduğu ödeme ve tahsilat belgeleriyle diğer bir takım evrakların zayi olduğundan bahisle 6102 sayılı TTK'nın 82.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, yukarıda sözügeçen ve mahkememizce de benimsenen Yargıtay 11.HD'nin 2016/...

Esas-2018/... Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü emsal ilamında da belirtildiği üzere kanunun bu maddesi kapsamında zayiye neden olan olayın tacirin elinde olmayan sebeplerden kaynaklanması ve zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması gerektiği, buna göre tacirin zayiye neden olan olayın önlenmesi için gerekli özeni göstermiş ve tedbirleri almış olduğu halde olayın gerçekleşmiş olması gerektiği, dosyamızda Gaziantep BAM 4. HD'nin 2020/... E-2021/...

K ve 15/03/2021 günlü istinaf ilamı doğrultusunda inşaat mühendisi, makine mühendisi, jeoloji mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan 28/04/2022 günlü rapordaki dava sebebi su basması olayının gerçekleşme biçimi itibariyle davacının gerekli teknik önlemleri almamasından kaynaklanmış olduğu, dava konusu ticari belgelerin zayinin de yağış ya da yer altı suyu sızması halinde her an zarar görebilecek zemin seviyesinden aşağıdaki bodrum katta bulunan arşiv odasında muhafazasından kaynaklandığı,

kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak ve talep ileri süremeyeceği, bu sebeplerle davacının kendi kusuruyla meydana gelen olay sonucu zayii olduğunu belirttiği ticari belgelere ilişkin olarak zayii belgesi verilemeyeceği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...