Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/122 K.2023/153

Mahkememizde görülmekte olan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 03/01/2022 tarihinde 2021/... arabuluculuk büro dosya numarası ve 2021/... arabuluculuk numarası ile davalı firmadan satın alınan ayıplı aracın yenisi ile değiştirilmesi ile ilgili davalı ile arabuluculuk görüşmeleri gerçekleştiğini, görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, müvekkili şirketin davalı yandan satın almış olduğu aracın gizli ayıplı olduğunu, işbu nedenle TBK 227 gereği aracın yenisi ile değiştirilmesi gerektiğini, müvekkilinin 20/05/2020 tarihinde davalı şirketten 2019 model ...

Marka Kamyonet (...

Van) cinsi, ... tipi aracın satın alındığını, aracın satın alındıktan çok kısa süre sonra yağ ekleme sinyali vermeye başladığını, aracın servise götürüldüğünde yağı tamamlanmamış fakat kısa süre sonra tekrar aynı sinyali vermeye başladığını, bu durumun 2-3 defa tekrarlanmış fakat sorunun davalı yanca bir türlü çözüme başvurulmadığını, sorunun 20.000km den sonra çözüleceği bildirildiğini fakat 20.000 km den sonra da yağ ekleme sinyalinin uyarı vermeye devam ettiğini, müvekkiline ayıplı mal satıldığı halde sorunun özümü için muhattap kimse bulamadığını,

müvekkilinin -0- km otomobil almaktaki amacının can ve mal güvenliğini teslim ettiği aracı en azından garanti süresi içerisinde problem yaşamadan kullanabilmesi gerektiğini, bir problem yaşanması durumunda garanti kapsamında sorunun giderildiğini, fakat aracın gizli ayıplı olduğundan servis istasyonlarının müvekkilini sürekli sonuçsuz tamirlerle oyaladığını, müvekkili şirketçe davalı firmaya ihtarname gönderildiğini, gönderilen ihtarnameye davalı şirketçe cevap dahi verilmediğini, araçtaki ayıbın varlığına ilişkin Adana 7.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/...

D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, aracın ayıplı olduğunun mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesiyle de tespit edildiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu araçta aracın yenisi ile değişimini gerektirecek veya değer kaybına sebep olacak ya da onarımı mümkün olmayan hiçbir arıza veya ayıbın söz konusu olmadığını, taraf ve iddia olunan ayıpların sebebi ile araç değişimini talep etmenin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, araç değişiminin çok ağır bir talep olduğunu, araç üzerinde rehin ya da başka bir takdiyat var ise bu hususun davacı tarafa açıklattırılarak davanın ilgili banka ya da finans kuruluşuna ihbar edilmesi gerektiğini,

davacının dürüstlük kurallarına aykırı davranarak çözümü olduğu halde dava açma yolunu tercih ederek araç değişim talebinde bulunduğunu, davacının aracı kullanmaya devam ettiğini, araçtan bir menfaat temin etmekte olduğunu, araçtan yararlanmak istediğini, davacının araçtan sürekli yararlanamamasının beklediği menfaatleri elde edememesi gibi bir durumun da söz konusu olmadığını, çözümü olan bir yöntem mevcut iken belli bir km yapıp yol katettikten sonra şimdi de araç değişimi istiyorum demenin hakkaniyete ve sözleşmeden doğan dürüstlük kurallarına aykırı olduğundan bahisle davanın usulden ve esastan reddine, açılan davanın ...

A.Ş'ye ihbarına, araç üzerinde rehin ya da hukuki kısıtlamalar var ise hak sahibi 3.kişilere davanın ihbarına ve muvafakat bildirmelerinin istenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan satın aldığı ... plakalı ... şasi nolu ... marka ... Kamyonet (... Van) cinsi aracın ayıplı olması nedeni ile misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce Adana 7.Sulh Hukuk Mahkemesinden 2021/... D.İş sayılı dosyası, Adana Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünden BS formu, Adana Seyhan Vergi Dairesinden BA formu celp edilmiştir. Dava dosyasına ilişik 2021/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından 1.560,00.TL tutar üzerinden sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.

Adana 7.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyasında; davacı ...

Şti Vekili tarafından dava konusu araçta bulunan ayıbın tespitinin talep edildiği, mahkemece yapılan keşif sonrası aldırılan bilirkişi raporuna göre, tüketicinin bir yıl içerisinde yağ eksiltme şikayeti ile 3'den fazla servise gitti ve sorunun giderilmediği, servis fişlerinden görüldüğü üzere araçta devamlı yağ eksilmesi olduğu, servis tarafından araç motoruna devamlı motor yağı ilavesi yapıldığının görüldüğü, araç motoru üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmede araç motorunun 28 günde 2.231 km yol kat ettiğinde 1.050 cc yağ eksilttiğinin görüldüğü,

yapılan tespitte kıyaslama yapıldığında araç motoronun 10.000 km de 4706=4,7 lt yağ eksiltebileceği, belirlenen bu miktarın kabul edilebilir bir değer olmadığı, araç motoronun gizli ayıplı olduğu, bu ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, gizli ayıbın fabrikasyon (üretim) kaynaklı bir ayıp olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce 25/11/2022 tarihinde keşfe konu ... plakalı aracın bulunduğu yer olan Adana ili Yüreğir ilçesi Havutlu Mah. Hürriyet Cad. No:... adresine gidilerek keşif yapılmış ve keşif mahallinde davacı tanığı dinlenmiştir.

Keşif mahallinde dinlenen davacı tanığı ...; keşif mahallindeki iş yerinin bekçiliğini yaptığını, aynı zamanda yan taraftaki caminin de hocası olduğunu, kendisinin ... Fabrikasında çalıştığını, çalıştığı firmanın damadının davacı şirketin sahibi olduğunu, davacı şirkete günlük hesap tutma da yardımcı olduğu için aracı ilk alındığından bu yana bildiğini, aracın alındığında sıfır km olduğunu, alındığından bu yana sorun çıkarttığını, bunu davacı şirket sahibi ...

Bey'e söylediklerini, ancak aracın alındığı yer sorunun zamanla kendiliğinden çözüleceğini söylediği, araçta yağ eksiltmenin olduğunu, arıza gösterme lambalarının sürekli yandığını, alındığından bu yana bu arızaların araçta bulunduğunu, sürekli servise gittiklerini, su dağıtımı sırasında aracın yolda kaldığı için başka bir araçla gönderdiğini, suları o araca yüklediklerini ve bu aracıda çekici ile getirttiklerini beyan etmiştir.

Yapılan keşif sonrası aldırılan 31/01/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; araçtaki motor yağı tüketimi arızasının araç motorunda üretim ve montaj hatasından kaynaklanabileceği, araç motorunun gizli ayıplı olduğu, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, aracın yenisi ile değişiminin uygun olacağı belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama, dinlenen tanık, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının, davalı şirketten satın aldığı ... şasi nolu ... marka ... Kamyonet (... Van) cinsi aracın ayıplı olduğu ve bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

TTK 'nın 23. Maddesine göre; “(1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır... c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fikrası uygulanır”. TBK.'nın 223. Maddesine göre ise.

“Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.”

TBK nın 225. Maddesine göre de “Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir”.

Bile bile aldatma varsa (hile, ağır kusur) satıcı ne tam zamanında ayıpları bildirmenin yapılmadığına ve ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Ağır kusur var olabilmesi için satıcının ayıpları bilmesi veya satılan şeyin ayıplı olduğu hakkında bir duygusu bulunması gerekir. Alıcıya karşı ağır kusur işleyen satıcı, satılan şeydeki ayıpların kendisine yasal sürede bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

Türk Borçlar Kanunumuzun 227. Maddesine göre; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir....4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır."

Somut uyuşmazlıkta davacının servis başvuruları ve Adana 1. Noterliği ... yevmiye numaralı ve 06/10/2020 tarihli ihtarnamesi ile gizli ayıbı süresinde ihbar ettiği, zamanaşımı süresinin dolmadığı ve Türk Borçlar Kanunumuzun 227. Maddesindeki seçimlik haklarından malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ettikleri anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...