Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2013/101 K.2022/103

2-... - ... 3-... - ... 4-... - ... 5- ... - ... 6- ... - ... VEKİLİ : ... - ...

DAVALILAR

1- ... ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : ... - ... : 2- ... ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : ... - ...

DAVA

Tazminat ( Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/02/2013

KARAR TARİHİ : 27/01/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/11/2012 tarihinde müvekkillerinin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile seyir halindeyken dava dışı ...'nın sevk ve idaresindeki ... çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı dorse ile çarpışması sonucunda meydana gelen kazada müvekkillerinin yaralandığını belirterek fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 6.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkillerine verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekilinden talep sonucu ile ilgili açıklama istenmiş 05/03/2021 havale tarihli dilekçesi ile; davacı ... için ... A.Ş.'den geçici iş gücü kaybından dolayı 1,00 TL, kalıcı iş gücü kaybından dolayı 5.977,00 TL, aynı davacı için ... A.Ş.'den 1,00 TL geçici, 1,00 TL'de kalıcı iş gücü tazminatı istediklerini, diğer tüm davacılar için her iki davalıdan ayrı ayrı geçici iş gücü kaybından dolayı 1,00'er TL, kalıcı iş gücü kaybından dolayı da 1,00'er TL tazminat talep ettiklerini beyan etmiştir.

ISLAH ; davacılar vekili tarafından 07/12/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; ... A.Ş. hakkındaki davalarını ıslah ederek, davacı ... için geçici iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 722,26-TL'ye, davacı ... için geçici iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 620,40-TL'ye, sürekli iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 22.819,20-TL'ye, davacı ... için geçici iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 830,28-TL'ye, sürekli iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 34.215,58-TL'ye, davacı ... için sürekli iş göremezlik nedeniyle istedikleri tazminatı 12.622,91-TL 'ye yükseltmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ. Davalı ... A.Ş. (...

A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki savunmalarında özetle: Davacıların maddi tazminat talebinin haksız olduğunu, tazminatın neye ilişkin olduğunun açıklanması gerektiğini, iddia edilen gelir kaybının ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin ZMSS sigorta poliçesi ile sigortalı aracın minibüs olması nedeniyle yolcu taşıma kapasitesinin en fazla 15 kişi olduğunu, ancak kaza sırasında araçta en az 20 kişinin bulunduğunu, mütefarik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davacıların iş görememezlik oranın ATK tarafından tespit edilerek,

uğranılan zararın bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, SGK tarafından yapılan ödeme varsa araştırma yapılmasını istediklerini, dava dilekçesindeki talep sonucunun açık olmadığın, davacıların sigortalı araçta hatır için taşındığını, kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımı süresinin dolduğunu, belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle: kaza nedeniyle davacıların sigorta şirketine müracaat etmediğini, kazanç kaybının ZMSS ve İMMS kapsamında olmadığını, davada bahsi geçen ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından 02/11/2012-13 tarihleri arasında ... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve sigorta poliçesindeki miktar ile sınırlı olduğunu, kaza nedeniyle maluliyet talebine ilişkin başvurunun bulunmadığını sadece kaza nedeniyle maddi araç hasarı yönünden başvuru yapıldığını ve 6.860,00 TL araç hasarı tazminatı ödemesinin yapıldığını,

davacıların maluliyet oranının ve kusur dağılımının ATK tarafından belirlenmesinden sonra hesap bilirkişisinden rapor alınması gerektiğini belirterek müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Kazaya karışan araçların tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacılara ait tedavi evrakları, kaza nedeniyle başlatılan soruşturmaya ilişkin dosya getirtilmiş, davacıların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmış, gösterilen diğer deliller toplanmıştır.

Davacılardan ... ve ...'ın davaları 25/02/2021 tarihli celsede müracaata bırakılmış ve yenilenmemiştir. 27/01/2022 tarihli son celsede ise ..., ..., ... ve ...'ın ... A.Ş. kakkındaki davalarının müracaata bırakıldığı beyan edilmiştir. Bu nedenle ..., ..., ... ve ...'ın ... A.Ş. Hakkındaki davaları tefrik edilerek mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilmiştir.

Davacı vekili 05/12/2013 tarihli celsede ...'un ... A.Ş hakkındaki davasından feragat ettiklerini bildirmişlerdir.

25/11/2012 tarihinde sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı yarı römürk dorse ile ... ilçesi ... otoban bağlantı yolundan ... karayoluna girerek dönüşü sırasında, seyir halindeki sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüs ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacılar yaralanmıştır.

... plakalı araç kaza tarihini de kapsayacak şekilde ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmıştır. Davalı ... A.Ş vekili davacılardan ..., ..., ..., ... ve ... ile sulh olunduğu, buna ilişkin bir protokol düzenlendiğini, müvekkilinin ibra edildiğini, beyan ederek 04/07/2013 tarihli sulh protokollerin dosyaya ibraz etmiştir.

Bu kişilerin vekilleri Av. ... ile ayrı ayrı yapılan sulh protokollerine göre; ... için 4.708,22 TL ana para 32,00 TL işlemiş faiz, 298,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 5.038,22 TL, ... için 25.993,61 TL ana para, 178,00 TL işlemiş faiz, 1.629,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 27.800,61 TL, ... için 12.054,64 TL ana para, 83,00 TL işlemiş faiz, 761,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 12.898,64 TL, ... için 12.121,59 TL ana para, 83,00 TL işlemiş faiz, 766,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 12.970,59 TL ve ... için 12.110,54 TL ana para, 83,00 TL işlemiş faiz ,

762,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 12.955,54 TL ödendiği taktirde ... A.Ş hakkındaki tazminat davalarından feragat edileceği belirtilmiştir. Bu ödemelere ilişkin belgeleri ibraz etmesi için davalı vekiline süre verilmiş herhangi bir belge ibraz edilmemiştir. Davacı vekili de ellerinde ödeme belgesi olmadığını, müvekkillerinin ödeme alıp almadığını belirlemeyemediklerini beyan etmiştir.

... plakalı araç kaza tarihini de kapsayacak şekilde ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmıştır. Bu poliçe kapsamında davacılara yapılan bir ödeme bulunmamaktadır.

Trafik kazasından dolayı Ceyhan CBS'nin 2012/... soruşturma sayılı dosyasında soruşturma başlatılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... 28/10/2014 tarihli raporda; ... plakalı araç sürücüsü ...'nın KTK'nın 57/a, 52/1-b, 47/1-c maddelerini ihlal ettiğinden %70 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise KTK'nın 52/1-a-b maddelerini ihlal ettiğinden %30 oranında kusurlu olduklarını beyan etmiştir.

ATK 2. İhtisas Kurulu'nun 21/04/2021 tarihli 7369 sayılı raporunda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre; Davacı ...'nın meslekte kazanma gücü kaybı oranın %2,1 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 1 aya kadar uzayabileceği, davacı ...'un meslekte kazanma gücü kaybı oranın %6,3 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği, davacı ...'ın meslekte kazanma gücü kaybı oranın %4,2 olduğunu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir. 01/07/2020 tarihli raporda ise ...'un sürekli maluliyetinin oluşmadığı, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... 13/10/2021 tarihli raporunda; TRH 2010 Yaşam tablosu ve Progresif rant formülü kullanılmış, davalı ... A.Ş vekilinin ibraz ettiği sulh protokollerinde belirtilen ana para tutarları güncelleme yapılmaksızın hesaplanan tazminatlardan düşürülerek:

Davacı ...'un; kalıcı iş gücü kaybından dolayı zararının bulunmadığı, geçici iş gücü kaybından dolayı 2.407,53 TL zararının bulunduğunu, kusur oranlarına göre 1.685,27 TL'sinin ... A.Ş.'nin payına isabet ettiğini, ancak ... A.Ş'nin yaptığı ödemenin bu zararın üstünde olduğunu, ... A.Ş'nin payına düşen geçici iş görememezlik zararının ise 722,26 TL olduğunu,

Davacı ...'ın, davalı ... A.Ş.'den geçici iş göremezlik nedeniyle 1.447,60 TL, kalıcı maluliyet için 41.190,16 TL, davalı ... A.Ş.'den geçici iş göremezlik için 620,40 TL, kalıcı maluliyet için 22.819,20 tazminat alacağının olduğunu,

Davacı ...'ın, olay tarihinde14 yaşında olan 4857 sayılı yasa gereğince her hangi bir işte çalıştırılmasının mümkün olmadığını, bu nedenle geçici iş göremezlikten kaynaklanan zarar hesabı yapılmadığını, kalıcı iş gücü kaybından dolayı ... A.Ş.den 17.331,87 TL, ... A.Ş.'denise 12.662,91 TL alacağının olduğunu,

Davacı ...'un, davalı ... A.Ş.'den geçici iş görememezlik için 1.937,32 TL, kalıcı maluliyet için 67.725,81 TL, davalı ... A.Ş.'den geçici iş görememezlik için 830,28 TL, kalıcı maluliyet için 34.215,58 alacağının olduğunu beyan etmiştir.

Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; KTK'nın 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi, İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin, Kanun’un 92. Maddesinin (i) Bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan iptallerine karar vermiştir.

Bu iptal kararından sonra Yargıtay 17. ve 4. HD.'nin TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve Progresif rant tekniğinin esas alınarak tazminat hesabı yapılması gerektiği yönündeki kararları bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD. 2019/3292 E. 2021/1848 K., 2020/2628 E. 2021/2552 K., 4. HD 2021/14534 E. 2021/3594 K.)

7327 sayılı kanun ile değiştirilen 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi gereğince, sürekli sakatlık tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı ve sürekli sakatlık oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak,hesaplanması gerekir. Ancak 7327 sayılı kanun, 23. maddesi gereğince yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Kanun 19/06/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir ve yürürlük tarihinden sonraki poliçe ve olaylara uygulanması gerekmektedir.

Bu nedenlerle TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant formülünü esas alan rapor dosya kapsamına, toplanan delilere ve yöntemine uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. Ayrıca rapora davacı itiraz etmemiş ve bu rapora göre ıslah talebinde bulunmuştur.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşıması varsa 6098 sayılı TBK’nin 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerekir.

Müterafik kusur ise; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. TBK'nın 52.maddesinde; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durum ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği belirtilmiştir.

Kaza, davacıların ... plakalı araç içerisinde bahçelere çalışmaya giderken meydana gelmiştir. Taşımanın hatır için yapıldığı konusunda her hangi bir delil yoktur. Diğer taraftan kazanın tek sebebinin yolcu sayısı olmadığı, 27/10/2014 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere kazanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/a, 52/1-b-c, 47/1-c maddelerindeki kuralların ihlalinden dolayı meydana geldiği görülmüştür. Bu sebeplerle hatır taşıması ve müterafik kusurdan dolayı tazminattan indirim yapılmamıştır.

TBK'nun 72.maddesinde , haksız fiilden zarar görenin, bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davanın, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde haksız fiil tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu belirtilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/1. Maddesinde de; 2 yıllık süre getirilmiş, 109/2. fıkrada ise, davanın cezayı gerektiren bir eylemden doğması ve Ceza Kanununun bu eylem için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmesi halinde, bu sürenin, maddi tazminat talebiyle açılacak davalar için de geçerli olacağı hükme bağlanmıştır.

TCK'nın 89 ve 66/1-e maddeleri birlikte değerlendirildiğinde somut olayda ceza zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Ceza Kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı (uzamış zamanaşımı) süresinin, her halde olay tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı, sürenin işlemeye başlaması için, zarar görenin zararı ve onun failini öğrenmesi koşulu aranmayacağı konusunda çok sayıda içtihat bulunmaktadır.

Ancak 8 yıllık sürenin sürenin iyileşme süresinin bittiği tarihten başlayacağı yönünde kararlar(Adana BAM 3. HD 2018/492 E. 2018/565 K) yanında Yargıtay 17. HD nin 2016/8512 E. 2019/3841 K. Sayılı kararında. "Zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için, zarar gören tarafından failin yanında zararın da öğrenilmesi gerekir.

Bedensel zararlarda, uğranılan zararın tespit edilebilmesi için, meydana gelen yaralanmanın niteliği de nazara alınarak, öncelikle zarar nedeniyle gerekli tedavi sürecinin bitmiş olması gerekir. Zira, tedavi devam ederken zarar gören kişinin sürekli ve geçici işgöremezlik durumu tam olarak tespit edilemez. Daha açık bir ifade ile, tedavi devam ederken kişinin yaralanma nedeniyle maluliyeti olup olmadığı ve varsa oranının ne olduğu tam olarak tespit edilemez.

Davacının yaralanmasına ilişkin olan ve özellikle yukarıda belirtilen tedavi belgeleri ile raporlarının içeriğinde, davacının kazadaki yaralanması nedeniyle meydana gelen maluliyet durumu, Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlenmiştir. Bu nedenle davacının tazminat talebi yönünden zararı öğrendiği tarih maluliyeti belirleyen bu raporun mahkemeye geldiği , havale tarihidir.

O halde bu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ıslah dilekçesindeki talep için henüz zamanaşımı dolmamıştır." şeklinde görüş belirtiği kararıda bulunmaktadır. Somut olayda dava, kısmi dava olarak açılmıştır. Olay tarihinden ıslah tarihine kadar 8 yıllık süre dolmuştur. Ancak ATK'nın rapor tarihlerinden itibaren 2 yıllık sürenin dolmadığı gözetilerek davalının ıslah dilekçesindeki talep hakkındaki zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

2918 Sayılı KTK'nun 85 /1 maddesinde işletenin sorumluluğu düzenlenmiş, 91/1 maddesinde; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü getirilmiştir. Devam eden maddelerde ise zorunlu trafik sigortasının kapsamı düzenlenmiştir. ZMSS, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davalı ... A.Ş tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan ... plakalı çekici ve ona bağlı ... plakalı dorse ile ...

A.Ş tarafından ZMMS sigortası yapılan ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacıların yaralandığı, bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün %70, ... plakalı araç sürücüsünün ise %30 oranında kusurlu oldukları, davacıların geçici ve sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan zararlarından her iki davalının 2918 sayılı KTK' nun 85 ve 91. maddeleri gereğince poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ve aynı kanunun 88. Maddesi gereğince müteselsilen sorumlu olduğu,

ancak talep soncunun açıklandığı 03/03/2021 tarihli dilekçede ve ıslah dilekçesinde müteselsil sorumluluk yerine ayrı ayrı talepte bulunulduğu anlaşıldığından;... ile ...' ın 25/02/2021 tarihinde müracaata bırakılan ve karar tarihine kadar yenilenmeyen davalarının açılmamış sayılmasına, ...'un ... A.Ş. hakkındaki davasının 722,26 TL üzerinden kabulüne, ...'ın ...

A.Ş. hakkındaki davasının geçici iş gücü kaybından dolayı 620,40 TL, kalıcı iş gücü kaybından dolayı da 22.819,20 TL olmak üzere toplam 23.439,60 TL üzerinden kabulüne, ...'un ... A.Ş. hakkındaki davasının; geçici iş gücü kaybından dolayı 830,28 TL, kalıcı iş gücü kaybından dolayı da 34.215,58 TL olmak üzere toplam 35.045,86 TL üzerinden kabulüne, davacı ...'nın ...

A.Ş. hakkındaki davasının, kalıcı iş gücü kaybından dolayı 12.622,91 TL üzerinden kabulüne, geçici iş gücü kaybından kaynaklanan bir zararı bulunmadığı için bu konudaki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. ..., ..., ... ve ...' ın ... A.Ş hakkındaki davalıları tefrik edildiği için bu konuda bir karar verilmemiştir.

Katip ... Hakim ...