Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/599 K.2022/171

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirketin ... Bayi/Distribütörü (...

A.Ş) kanalı ile taraflar arasında 01.10.2014 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 2.maddesinde işletici iş yerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini,

taraflar arasında yapılan bu sözleşmenin 12.maddesinde davalı iş yerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla müvekkili şirket kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak davalıya 62.630,00-TL katkı payı ödenmesi yönünde mutabakata varıldığını,

davalı tarafa katkı payı ödendikten sonra sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ticari ahlaka uygun olmayan bir davranış sergilediğini ve Eylül 2016 tarihi itibariyle tamamen müvekkili şirketten mal/ürün almadığını ve sözleşmenin 2.maddesini ihlal ettiğini belirterek ödeme tarihinden itibaren Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak ticari faizi ile birlikte 62.630,00-TL katkı payının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafın cevapları alınamamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye davalının aykırı davranması nedeniyle 62.630,00-TL olarak davalıya ödenen katkı payının ödeme tarihi itibariyle davacıya ödenmesi talebine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan açık satış noktası sözleşmesi, Niğde Vergi Dairesi tarafından gönderilen BA/BS formları, Bor Vergi Dairesi tarafından gönderilen BA/BS formları, Niğde Ticaret ve Sanayi Odası, Niğde Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazılar mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür.

Bilirkişi ...'na ait 13.12.2021 tarihli raporunda; delillerin taktiri ve her türlü değerlendirme mahkemenize ait olmak üzere davalı ... davacı firmanın arasında mal/hizmet alımı sözleşmeden kaynaklı ticari ilişkinin olduğu, davacının dava konusu döneme ait ticari defterlerinin beratlarının ve tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine ve 213 sayılı Vergi Usul Kanuna uygun olarak yapıldığı, ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine ıspat aracı (delil) olarak kullanılabileceği, davacı ...

A.Ş'nin distribütörü (...) aracılığıyla davalı ...

62.630,00-TL tutarında verilen işletme katkı payını davacı defterlerindeki cari kayıtlarında görüldüğü, davacının bayi/disribütör'ü tarafından davalıya kesilen faturaların BS bildirim formlarını ve davalı şirketten almış olduğu katılım faturasını Ba bildirim formlarını vermiş olduğu, davalı şirketin 31.12.2019 tarih itibariyle resen terk işleminin gerçekleşmiş olsa da akdedilen sözleşmenin 21. madde şartlarına uymadığı anlaşıldığı, davalı şirketin sözleşmenin 2. maddesini ihlal ettiği görüldüğü davacı şirketin 62.630,00-TL alacağı olduğu,

talep edilen faizin taraflarca imza edilen sözleşme 21. madde hükmü gereği 24.10.2014 tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C. Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faizi oranı üzerinden hesaplanması yönünde rapor sunulmuştur.

Yukarıda açıklanın tüm bu nedenlerle; davacı ile dava dışı ...

A.Ş'nin bayi veya distribitör sıfatıyla davalının ise işletici sıfatıyla yapmış olduğu 01.10.2014 tarihli açık satış noktası sözleşmesine göre davalının bira ürünlerinden 75 Bin litre ürünü satmaya taahhüt ettiği, davalının gelir vergi beyannamelerinden ikinci sınıf tüccar olduğu, mahkememizin görevli olduğu, sözleşmenin 12. Maddesinde davalının iş yeri açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetleri arttırmak amacıyla bayi ile davalının mutabakata vardığı 62.630,00-TL'nin fatura karşılığı olarak davalıya aktarılacağının kararlaştırıldığı,

yapılan bu ödemenin pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarıldığı, sözleşme süresinde bir defaya mahsus olmak ve her hangi bir hedefe ve yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın gerçekleştirileceği, davalının payına düşen nakit veya nakit bazlı bu aktarımın sözleşmenin imzalanmasının müteakip 30 gün içerisinde işleticiye aktarılacağı, davacı tarafından iş bu sözleşmede işleticiye bayi tarafından verilmesi kararlaştırılan kredi, iskonto,

nakit veya nakit bazlı katkının kendi payına düşen kısmını mevzuatlardaki değişiklik veya idari işlem veya kararlar nedeniyle veya her hangi bir mücbir sebebin varlığı halinde tek taraflı olarak değiştirmeye ve iptal etmeye yetkili olduğu, işleticinin davacının bu konuda yetkili olduğunu böyle bir durumda her hangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bunun sözlemenin ihlali olarak ileri sürmeyeceğini peşinen kabul ve taahhüt edeceği, sözleşmenin 21.maddesinde ise sözleşme süresi içerisinde işleticinin işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden her hangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıklardan kaynaklanan nedenlerde faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenlerle iş bu sözlemenin feshine sebebiyet vermesi halinde,

kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirket veya bayi kayıtlarındaki borçları ile şirketten veya bayiden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket veya bayi'ye nakden itirazsız geri ödemeyi kabul ve taahhüt edeceğinin belirtildiği, yine sözleşmenin 20.maddesinde;

işletici veya çalışanlarının iş bu sözlemede veya eklerinde belirtilen hükümlerden, yükümlülüklerden veya taahhütlerden her hangi birini yerine getirmemesi veya ihlal etmesi halinde önceden her hangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak derhal iş bu sözleşmeyi feshetmeye, katkının ödenmemiş kısmını elinde tutarak ödememeye ve işleticiden madde 21'de belirtilen her türlü hak ve alacakları ile birlikte uğradığı her türlü zararı talep etmeye ve her türlü yasal yola başvurmaya yetkili olduğunun belirtildiği,

sözleşmenin 20.maddesinde davacının davalının bu sözleşme hükümlerinden her hangi birisini yerine getirmemesi halinde tek taraflı fesih hakkı tanındığı, TTK m.18/3 gereğince tacirler arasında, diğer tarafın temerrüte düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılacağının düzenlendiği, dava dilekçesi ve eklerinde davacı tarafından davalının sözleşmeyi ihlali nedeniyle feshine ilişkin her hangi bir beyan ve TTK m.18/3'te belirtilen bir ihbarın bulunmadığı,

buna göre sözleşmenin davacı tarafça usulüne uygun şekilde feshedilmemiş olduğu, sözleşmenin dava tarihi itibariyle ayakta olduğu, bununla birlikte sözleşmenin 12. maddesinde yapılan katkının iş yerindeki ticari faaliyetin arttırılması, pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarıldığı, sözleşme süresince bir defaya mahsus olmak üzere ve her hangi bir hedefe yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın katkının ödeneceği kararlaştırılmış olup sözleşmenin 12.maddesi ile yapılan katkının iş yerindeki ticari faaliyetin arttırılması, pazarlama ve satış harcamalarına destek amacıyla yapıldığı,

sözleşmenin 12. ve 21.maddesinin birbiriyle çelişir hükümler içerdiği, buna göre sözleşmenin 21.maddesinin uygulanamayacağı, davacının katkı payı olarak 62.630,00-TL alacak talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır