Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/629 K.2022/1146

3- ... 5- ... 6- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 02/09/2021

KARAR TARİHİ : 23/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kurumlarına müracaat edildiğini, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu işçilik alacaklarının işçiye müvekkili kurum tarafından ödendiğini, dava dışı işçiye 05.09.2019 tarihinde 24.714,91-TL ödeme yapıldığını, davalı şirketler tarafından her hangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçilik alacağından davalıların sorumluluğuna düşen 14.422,01-TL'nin rücuen tahsilini talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 14.422,01-TL'nin davalılardan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılardan ... Proje İnşaat Otomotiv Turizm Temizlik A.Ş ve ... Nakliye ve Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir. Davanın, 6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi gereğince; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu ticari davalardan olduğu, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibraz edildiği, dava şartının yerine getirildiği görülmüştür. Davacı tarafından bazı birimlerde personel çalıştırılması amacıyla değişik tarihlerde açılan ihaleler davalılar tarafından alınmış ve ihaleyi alan firmalar ile davacı arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalanmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.).

Bilirkişi ...'e ait 01.06.2022 tarihli kök raporunda; dava dışı işçi ... ile ilgili olarak davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde

çalışma süreleri karşılığı olarak yapılan Kıdem Tazminatı hesaplaması sonucunda;

Tabloda yazılı tutarların Rücuen Tazmininin talep edilebileceği,

Davalı... … LTD ŞTİ ile ilgili olarak dava dışı işçinin çalışma süresi/dönemi

bulunmadığı, Yüklenici/Alt Yüklenici olan şirketlerin davacı kuruma karşı müştereken ve müteselsilen

sorumluluğu bulunduğu,

Dosya arasında davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması

nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği yönünde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi ...'e ait 16.11.2022 tarihli ek raporunda; dava dışı işçi ...’in davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma süreleri karşılığı

Kıdem Tazminatının 19.082,49-TL olduğu, İş bu tutarın 4.677,89-TL'sinin dava dışı … AŞ sorumluluğunda olduğu, İş bu tutarın 947,94-TL’sinin dava dışı Temizlik … LTD ŞTİ sorumluluğunda olduğu, davalılarla ilgili çalışma süreleri karşılığı Kıdem Tazminatı tutarının toplam 13.456,66-TL olduğu,

İş bu tutarın;

1 … LTD ŞTİ’den 947,94-TL'sinin,

2. ... Turizm … LTD ŞTİ’den 6.192,54-TL’sinin,

3. M.. … AŞ’ den 6.316,18-TL’sinin,

( 4.42,10-TL’sinden ... Temizlik … LTD ŞTİ ile birlikte, 1.864,97-TL’sinden ..Enerji …...… LTD ŞTİ ile birlikte müteselsilen sorumluluğu bulunduğu)

4.... Temizlik … LTD ŞTİ’ den 4.142,10-TL’sinin, (İş bu tutardan .. … AŞ ile birlikte müteselsilen sorumluluğu bulunduğu) 5. ... Enerji … LTD ŞTİ’ den 1.864,97-TL’sinin, (İş bu tutardan … AŞ ile birlikte müteselsilen sorumluluğu bulunduğu) Rücuen Tazmininin talep edilebileceği, 6. Davalı... … LTD ŞTİ ile ilgili dava dışı işçinin herhangi bir çalışma süresinin bulunmadığı, 7. Dava dışı işçinin 01.10.2014-31.12.2014 tarihleri arası çalışması bulunan ... Temizlik … LTD ŞTİ’ nin dosyada taraf kaydı olmadığı,

8. Dava dış işçinin 01.04.2018-28.06.2019 tarihleri arası çalışması bulunan ...… AŞ’ nin dosyada taraf kaydı olmadığı, dava dışı işçinin hizmet sürelerinin SGK Hizmet Kaydı uyarınca tespit edildiği, dosya arasında davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmadığı yönünde rapor sunulmuştur.

Şu halde, asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hizmet alım sözleşmelerinde bu yönde bir düzenleme olmadığı, kıdem tazminatlarından yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları, davalılardan...

Çevre Hizmetleri... San. Tic. Ltd Şti ile ilgili olarak dava dışı işçinin çalışma süresi/dönemi bulunmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, aynı dönemde ortaklık kurarak birlikte ihale alan işverenlerin bu döneme isabet eden alacaklardan müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e- imzalıdır e- imzalıdır