Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/508 K.2021/621

...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ :13/07/2021

KARAR TARİHİ : 14/09/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILMA TARİHİ : ... Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... şubesinin ... numaralı hesabına ait ..., ..., ..., ... seri numaralı 4 adet, ... (dahil)-... (dahil) arasındaki seri numaralı 25 adet olan ve toplamda 29 adet olan çek yaprağı bulunan çek koçanın çalındığını, bütün çek yapraklarının boş miktarlı olarak yazıldığını, çek yapraklarında miktarın olmadığını, çalıntı olayına ilişkin ( 13/07/2021 tarihli 2021/... adli tahkikat dosya nolu.

2021/... fezleke nolu) savcılık nezdinde Tuzla karakolunca evraklarının gönderildiğini, çeklerin üçüncü şahıslar tarafından yazılıp kullanılma ihtimali bulunduğunu, söz konusu çekler ve çek koçanının tarafına ait olduğunu, çek koçanını kaybettiğini, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle açılmış çek iptali davasıdır.

Dava dilekçesi ve 12/03/2020 tarihli duruşmada alınan içeriğine göre davacı; hamili olduğu, keşide tarihi ve keşide yeri yazılı olmayan altı imzalı boş çek yapraklarını kaybettiğini belirterek iptalini istemiştir.

Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda T.T.K.'nun da değişik düzenlemeler öngörülmüştür.

T.T.K.'nun 82. Maddesi ile tacirlerin saklamakla yükümlü oldukları defter ve kayıtların yasada sayılanlar ile benzeri olaylar nedeni ile zayi olması halinde mahkemeden konuyu saptayan bir belgenin verilmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bu madde kapsamına giren evraklar sayma yolu ile sınırlandırıldığı için maddeyi geniş yorumlayarak çek, poliçe ve bono gibi kıymetli evrakların madde kapsamında kaldığını kabul etmek mümkün değildir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780.Maddesinde Çek'te yer alması gereken unsurlar belirtilmiş, 781/1.maddesinde ise, "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senetin, "ikinci, üçüncü ve dördüncü" fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağı" belirtilmiştir.

Yargıtay 11.HD'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz. Kaybedilen çeki ele geçirenler tarafından imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilir. Boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmada hukuki yarar bulunmamaktadır.

T.T.K.'nun 818/a-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 680.madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için T.T.K.nun 757 - 763 - 764 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde T.T.K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

Bu aşamada davacı çek sahibinin dava açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp toplanması gereken delil de bulunmadığından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır