Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/533 K.2022/728

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçi ... için 29/07/2019 ve 22/08/2019 tarihinde toplam 11.405,20 TL tazminat ödendiğini, davalının sorumluluklarına düşen miktarın 2.254,32 TL olarak belirlendiğini, davalıdan talep edilmesine rağmen geri ödemenin gerçekleşmediğini, davacı kurumun davalıdan ihale yöntemi yardımcı işlerde ile hizmet alım işini yaptığını,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmanın sorumlu tutulacağının karar altına atındığını, davalının alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü, taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarınını dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yükleniciden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını belirterek, 2.254,32 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın talebinin açık ve anlaşılır olmadığını, belirtilen işçilik alacaklarına ilişkin dava dışı işçi ile Ceyhan İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında hali hazırda görülmekte olan derdest bir davanın olduğunu, dava dışı işçinin idarenin talebi ile işten çıkartılmış olduğunu, kıdem tazminatına hak kazanacak kadar müvekkili firmada işçinin çalışmasının olmadığını, kıdem tazminatından davacının sorumlu olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafça karşılanmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağın davalının davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçi ...'nin davalı şirket nezdindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğu, ödenen bu 2.254,32 TL tazminatın davalı ile yapılmış olan sözleşme gereğince davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili talebinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır.

Ceyhan İş Mahkemesinin ... esas, 2021/... karar sayılı dosyası dosyamız içine celp edilmiş, yapılan incelemede davacısının (dava dışı işçi) ... olduğu, davalıların ... A.Ş. ve ... olduğu, davanın ...

Şubesi'ne ihbar edilmiş olduğu, alınan 01/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda iş akdinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği ve ücret tutarının brüt 4.154,70 TL olduğu, davacının net 3.713,16 TL kıdem tazminatı farkı alacağı olduğu belirtilmekle, mahkemece bu miktar üzerinden hüküm kurulmuş olup dosyanın İstinaf aşamasında olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı vekili iş bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de, davacı tarafça yapılan ödemenin iş bu Mahkeme hükmüne dayanmadığı gibi yapılan hesaplamaya göre davacının iş bu dosyamız yönünden talebinin de hesaplanan tazminat miktarının altında olduğu görülmekle, dosya sonucunun beklenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya ibraz edilen işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişinin 11/04/2022 tarihli raporunda; 29/07/2019 tarihinde yapılan 3.000,00 TL, 22/08/2019 tarihinde yapılan 8.405,20 TL olmak üzere toplam 11.405,20 TL ödemeden kaynaklı olarak, davalının tam sorumluluk kapsamında 2.471,09 TL olarak bulunduğu, davanın 2.254,32 TL üzerinden açıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirket arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile davalı arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu,

yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını yükleniciye rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşılmakla; dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporunda, davacının 29/07/2019 tarihinde yapılan 3.000,00 TL, 22/08/2019 tarihinde yapılan 8.405,20 TL olmak üzere toplam 11.405,20 TL ödemeden kaynaklı olarak, davalının tam sorumluluk kapsamında 2.471,09 TL olarak hesaplandığı,

davanın 2.254,32 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla, davacı idarenin davalıdan bu miktarda alacağının olduğu kanaatine varılmış, ödeme tarihleri yönünden önce yapılan ödemenin kıdem tazminatına ilişkin olacağı değerlendirilmekle; buna göre açılan davanın kabulü ile 2.254,32 TL'nin 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.