Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/787 K.2022/835

. VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2- Y

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/10/2021

KARAR TARİHİ : 18/10/2022

YAZIM TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde işçilik alacakları nedeniyle tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçi ...'ye 17/09/2019 tarihinde 20.627,47 TL tazminat ödendiğini, davalıların sorumluluklarına düşen miktarın 11.531,13 TL olarak belirlendiğini, davalılardan talep edilmesine rağmen geri ödemenin gerçekleşmediğini, davacı kurumun davalılardan ihale yöntemi yardımcı işlerde ile hizmet alım işini yaptığını,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmaların sorumlu tutulacağının karar altına atındığını, davalıların alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü, taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını belirterek, 11.531,13 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... İmar İnş... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... İmar vekili savunmasında, dava dışı işçinin 0l.11.2015-31.12.2016 tarihleri arası müvekkile ait iş yerinde çalıştığını, kamu işçiliğine geçmesi sebebiyle iş sözleşmesinin kendisi tarafından sonlandırıldığını, şirket nezdindeki tüm alacaklarının maaş hesabına yatırıldığını, bakiye herhangi bir alacağın kalmadığımı, işçinin davacı kurum işçisi olduğunu, davacı tarafından işe alındığı, emir ve talimatların kurumca verildiğini, işçinin 696 sayılı KHK kapsamında işçinin kamu işçiliğine geçtiğini, işçinin müvekkili şirketten iş kanunu kapsamında alacağı olmadığını, işçinin belirli süreli hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığını, kıdem tazminatı talep hakkı olmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, taraflar dosyaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağın davalıların davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçi ...'nin davalı şirketler nezindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğu, ödenen bu 11.531,13 TL tazminatın davalılar ile yapılmış olan sözleşme gereğince davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talebinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya ibraz edilen işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişinin 19/03/2022 tarihli raporunda; 17/09/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle, ... tam sorumluluk 2.469,41 TL, 1.234,70 TL yarı sorumluluk, ... San.... Tam sorumluluk 1.926,18 TL, ... İmar A.Ş...tam sorumluluk 7.118,77 TL toplamda 11.514,36 TL olduğu, bulunduğu davanın 11.531,13 TL üzerinden açıldığı belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosya önceki bilirkişiye yeniden tevdii edilmiş, dosyaya ibraz edilen bilirkişi ek raporunda; 17/09/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle, ... tam sorumluluk 2.478,45 TL, 1.234,70 TL yarı sorumluluk, ... San.... Tam sorumluluk 1.926,68 TL, ... İmar A.Ş...tam sorumluluk 7.127,81 TL toplamda 11.532,94 TL olduğu, bulunduğu davanın 11.531,13 TL üzerinden açıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde işçilik alacakları ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunup bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile iş bu davalılar arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu,

yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicilerin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını iş bu yüklenicilere rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşılmış; dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi ek raporunda, 17/09/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle, ... tam sorumluluk 2.478,45 TL, 1.234,70 TL yarı sorumluluk, ...

San.... Tam sorumluluk 1.926,68 TL, ... İmar A.Ş...tam sorumluluk 7.127,81 TL toplamda 11.532,94 TL olduğu, bulunduğu davanın 11.531,13 TL üzerinden açıldığının belirtildiği anlaşıldığından, ek rapor hükme esas alınarak, açılan davanın kabulü ile, 1.926,68 TL'nin 17/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sanayi .. Ltd.

Şti' den alınarak davacıya verilmesine, 7.127,00 TL'nin 17/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... İmar .. A.Ş.' den alınarak davacıya verilmesine, 2.477,45 TL'nin 17/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... - ...' dan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.