Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/13 K.2025/110

...

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/01/2018

KARAR TARİHİ : 18/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, müvekkili şirketin meşru hamili bulunduğu bir kısım çekin çalınması üzerüme, iptal istemiyle ....Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, yargılama sırasında çeklerden iki tanesinin davalı şirketin elinde olduğunun anlaşılması üzerine, ....tarafından istirdat davası açmak üzere kendilerine süre tayin edildiğini, Mahkemece verilen süre içinde işbu istirdat davasını açtıklarını, müvekkilinin ayrıca davalı şirket yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, soruşturmanın ... sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, davaya konu çekler incelendiğinde çeklerdeki imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının anlaşılacağını, çeklerin çalındığını, müvekkilinin çeklerin son yetkili meşru hamili olduğunu iddia ederek,

-.... numaralı hesabına ait, 12/10/2012 Keşide tarihli, .... çek numaralı, 36.000-TL bedelli çekin,

-.... numaralı hesabına ait, 05/10/2012 keşide tarihli....çek numaralı 30.000-TL bedelli çekin, müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

YAPILAN YARGILAMA- DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava Türk Ticaret Kanunu'nun 792.maddesi hükmüne göre açılmış istirdat istemine ilişkindir.

Mahkememizce tensip zaptı düzenlenerek davacı tarafından bildirilen deliller ilgili yerlerden getirtilerek dava dosyası arasına alınmış, dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan duruşma günü tayin edilerek taraflar usulünce duruşmaya davet edilmiştir.

Davaya konu çeklerin akıbeti sorulmak üzere muhatap bankalara müzekkere yazılmıştır. Gelen cevabi yazılardan her iki çekin de davalı şirket tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Cevabi yazıların ekinde gönderilen çek suretlerine göre, her iki çek dava dışı .... sayılı dosyası uyap üzerinden müzekkere ile getirtilerek bir sureti dava dosyasına eklenmiştir. Soruşturmanın davacının şikayeti üzerine başlatıldığı, takipsizlik kararı ile neticelendiği görülmektedir.

....Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden istenerek dava dosyası arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinden davacının davaya konu çeklerin de aralarında bulunduğu 13 adet çekin zayi olduğu iddiasıyla çek iptali davası açtığı, yargılama sırasında davaya konu çeklerin davalının elinde olduğunun anlaşılması üzerine Mahkemece davacı tarafa çekleri elinde bulunduran .... 'ye istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacının tayin edilen sürede işbu davayı açtığı görülmüştür.

Dava şartlarının sağlandığı, Mahkememizin görevli ve yetkili bulunduğu anlaşılmakla taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, ön inceleme aşaması tamamlanmış, sulh olunamaması üzerine davanın esasına girilmiştir.

Mahkememizce davacının imza inkarı doğrultusunda işlem yapılarak ticaret sicil kayıtlarına göre, çeklerin keşide tarihindeki şirket temsilcisi .... huzurda imza örnekleri alınmış, çek asılları müzekkere ile getirtilmiş, dosya grafolog bilirkişiye verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan raporda, .... numaralı hesabına ait 12/10/2012 Keşide tarihli,... çek numaralı, 36.000-TL bedelli çekteki imzanın ....'ye ait olduğu, .... numaralı hesabına ait, 05/10/2012 keşide tarihli....çek numaralı 30.000-TL bedelli çekteki imzanın....'ye ait olmadığı yönünde görüş ve tespit bildirmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince, imzasını inkar eden kişinin huzurda imza örneklerinin alınması, imzası inkar edilen belge asıllarının getirtilmesi, imzasını inkar eden kişinin imza incelemesine konu belgenin tarihine kıyasla eski ve yeni tarihli ıslak imzalarının bulunduğu belgelerin mukayese için getirtilmesi, imza incelemesinin bu şekilde yapılması gerekmektedir.

Yani imzasını inkar eden kişinin kabul ettiği imzaları ile kabul etmediği imzaların kıyaslanması lazımdır.

Yukarıda anılan raporda, mukayese belge örneği toplanmadığı, bilirkişi incelemesinin .... kriterlerine göre yapılmadığı gözetilerek yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı şirket temsilcisinin çeklerin keşide tarihine göre eski ve yeni tarihli ıslak imzalarının bulunduğu belge asılları mukayese belge olarak ilgili yerlerden getirtilmiş, dosya .... çek numaralı, 36.000-TL bedelli çekteki imzanın ....'ye ait olduğu, .... numaralı hesabına ait, 05/10/2012 keşide tarihli... çek numaralı 30.000-TL bedelli çekteki imzanın ...'ye ait olmadığı yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 792.maddesi hükmüne göre, '' Çek, her hangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702 nci maddeye göre ispat etsin - çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisabetmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir.'' Görüldüğü üzere yasakoyucu çekin iadesine karar verilebilmesi için iktisap eden kişinin kötüniyetli olmasını veya ağır kusurunu aramıştır.

Aksinin kabulü halinde kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi zarar görecektir. Bu düzenleme ışığında somut olay değerlendirildiğinde, yukarıda değinildiği üzere davalı çekleri davacıdan ciro ile almıştır. Bu durumda .... Şubesi .... numaralı hesabına ait, 05/10/2012 keşide tarihli... çek numaralı 30.000-TL tutarlı çekteki imza sahteliğini bilebilecek durumdadır. Zira taraflardan imzayı kendi huzurunda attırmaları beklenir.

Bu çek yönünden davalının ağır kusuruyla iktisap ettiğinin kabulü gerekmekte olup, TTK 792.maddesindeki şartlar 30.000-TL tutarlı çek yönünden sağlanmıştır. Bu çekin davacıya iadesi gerekir.

.... numaralı hesabına ait 12/10/2012 Keşide tarihli,.... çek numaralı, 36.000-TL tutarlı çek yönünden değerlendirme yapıldığında; soruşturma dosyasındaki şirket yetkililerinin ifadeleri okunmuş olup, çekleri aralarındaki ticari ilişki kapsamında davacı firmadan aldıklarını beyan ettikleri görülmüştür. Davacı ve davalı firma arasında ticari ilişki bulunduğu davacının da kabulündedir. Bu hususun ispat yükü davacı taraf üzerinde olup dosya kapsamında davalının bu çeki kötüniyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiğine dair delil yoktur. Dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

-TASHİH ŞERHİ-

HMK'nın, ''Hükmün tashihi'' başlıklı 304.maddesi; ''(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.

(2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir. '' düzenlemesini içermektedir. ''

18/02/2025 gün ve .... Karar numaralı kararın 1 ve 2 numaralı hüküm fıkralarında maddi hata yapıldığı anlaşılmakla,

18/02/2025 gün ve.... Karar numaralı kısa kararın 1 numaralı hüküm fıkrasındaki, "1-.... çek numaralı, 36.000-TL bedelli çek yönünden kabulü ile, bu çekin TTK'nın 792.md'si hükmüne göre davalı tarafça davacıya iadesine," cümlesinin çıkarılarak yerine;

"1-Davanın... çek numaralı 30.000-TL bedelli çek yönünden kabulü ile, bu çekin TTK'nın 792.md'si hükmüne göre davalı tarafça davacıya iadesine," yazılmasına,

18/02/2025 gün ve.... Karar numaralı kararın 2 numaralı hüküm fıkrasındaki, "2-Davanın .... numaralı hesabına ait 12/10/2012 Keşide tarihli, 5874823 çek numaralı, 36.000-TL bedelli çek yönünden reddine," yazılmasına hükümdeki maddi hatalar bu şekilde düzeltilerek hükmün tashihine karar verildi. 18/02/2025

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza