Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/720 K.2023/442

.... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2021

KARAR TARİHİ : 10/07/2023

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

(.... sayılı dosyası) DAVACI :.... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2021

KARAR TARİHİ: 23/11/2021

Mahkememizde görülmekte bulunan Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava yönünden;

TALEP

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 09.08.2019 tarihli ... Sözleşmesi ve eki niteliğindeki ...

Sözleşmesi ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki | Nolu Ek Protokol imzalandığı, bu protokolün davalı firmanın sahibi olduğu erkek giyim markasının e-ticaret sisteminin internet üzerinden satış platformunun ve bu konudaki her türlü e-ticaret işlemini belirli bir komisyon karşılığında yapmak amacıyla imzalandığı, bu protokolün davalı firma tarafından 07.04.2021 tarihli ....Noterliği ...

Yevmiye Numaralı İhtamame ile 07.04.2021 tarihinden itibaren ihtarnamede belirtilen sair neden ve iddialar gereğince fesih edildiği, Müvekkili firmaca teminat koşullarının yerine getirilmediği ve gönderilmesi gereken tutarların gönderilmemesi sebepleri fesih bahanesi olarak gösterilerek taraflar arasındaki sözleşmeler ve eki ek protokol fesih edildiği, fesih bildiriminde belirtilen sebepler — açıkça haklı-makul ve hukuka uygun bir gerekçeye dayanmadığı için hukuka aykırı olduğu, sözleşmede düzenlenen fesih bildirimi süresine de riayet edilmediği için de hukuka aykırı bir fesih edildiği,

Sözleşmenin 9.1.maddesinde "...süre içerisinde (uzayan süreler dahil) taraflardan herhangi birinin yazılı ihbarı üzerine, yazılı ihbarın diğer tarafa ulaştığı tarihten itibaren 90 (doksan) gün sonunda kendiliğinden sona erer." Düzenlemesi gereğince 07.04.2021 tarihi itibariyle anılan sözleşme ve protokolün fesih edilmiş olması açıkça taraflarca imzalanmış sözleşmede düzenlenen feshi ihbar sürelerine açıkça aykırılık ettiği, verilmeyen bu süre nedeniyle müvekkilinin alacağı komisyonlardan zararı oluştuğu,

müvekkilinin anılan ... sözleşmesi md.21'e göre açıkça aykırı eksik yapılmış olunan komisyon ödemelerinden kaynaklı olarak davalı firmadan olan alacakları bulunduğunu, ... Sözleşmesi md.21 gereğince... "Anılan ay toplamında gerçekleşen satışlarla oluşan KDV hariç toplam ciro 150.000-TL'nin altında kalırsa, cironun *....'i Şirketin ....'i Bayinin hak edişi olacaktır.

Anılan ay toplamında gerçekleşen satışlarla oluşan KDV hariç toplam ciro 150.000-TL'nin üzerinde olursa, cironun *460'ı Şirketin 9 40'ı Bayinin hak edişi olacaktır." ...'nin 07.04.2021 tarihli fesih bildirimi sonrasında sözleşme gereğince yürüttüğü hizmet olan ...'nin resmi internet sitesindeki satışlarını kapattığı, internetten satış yapan mecralara olan (.... gibi platformlar) sözleşmesel taahhüdü gereği pazar yerlerindeki satışı kapatamadığı, müvekkilinin bu nedenle pazar yerlerindeki bütün yapılan satışları Davalı ... ile aralarındaki ortak kullandıkları program olan "..." programına yükleyemediği,

fesih tarihinden sonra satışları sisteme işleyemedikleri için sayım açıkları ve sayım fazlası ürünler çıktığı, bu hususta eksik çıkanları davalı ... müvekkiline ; fazla çıkanları da davacı müvekkili davalı ...'ye PSF'nin (piyasa satış fiyatı ) 4665 oranına göre fatura etti; sözleşme süresince 3 defa ürün sayılımı yapıldığı, son yapılan ürün sayımında ...'nin kesmiş olduğu irsaliyelere göre müvekkili firmanın elinde yüklü miktarda ürün fazlası çıktığı, sayım fazlaları bedeli ... tarafından müvekkiline ödenmediği;

müvekkili uhdesinde bulunan 13.03.2021 tarih ve çift imzalı sayım tutanağı gereğince fark tutarı olan yaklaşık 188.366-TL bedelin müvekkiline ödenmesi gerektiği, sayım fazlası ürünler PSF üzerinden ödendiği halde, sayım eksiklerinin müvekkili firmaya - fatura edilmesi sözlü olarak istenmişse de; henüz davalı tarafça bu yönde bir işlem yapılmadığı, 3 ürün sayma işlemi neticesinde müvekkili firmaya halen ödenmemiş sayım farkından kaynaklı 158.636,86-TL alacakları bulunduğu, Müvekkili firma fazla çıkan ürünlere ilişkin davalı firmaya 501.275,19-TL bedelli faturayı hazırlayıp gönderdiği;

davalı firmaca da eksik çıkan ürünlerin bedelleri olan 342.638,34-TL bedelin fatura edilmesi ve aradaki fark olan 158.636,86-TL bedelin müvekkilim firmaya nakden sayım farklarından kaynaklı haklı alacağı olarak ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 07.04.2021 fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin tarafların anayasası olarak nitelenen bağlayıcı sözleşmeler olduğunu, 09/08/2019 tarihinde ana sözleşme niteliğinde, "... Sözleşmesi" ve bu sözleşmenin eki niteliğinde "...

Sözleşmesi" ve bu sözleşmelerin eki niteliğinde 1 No’lu Ek Protokolün akdedildiğini, ancak sözleşme hükümlerine davacı tarafça riayet edilmediğini, sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmek zorunda kalındığını, “... sisteminde, ... ana şirkete ait ürünleri deposuna almakta, satışını yapmakta ve bedelini tahsil etmekte, tahsilat gerçekleştiğinde ... payını kendinde tutarak şirket payını şirkete havale etmek durumunda olduğunu, uygulamanın ön şartının bayinin deposuna aldığı,

satışını yaptığı ürünler ve kasasında oluşan tahsilatla orantılı ana şirket lehine teminat oluşturduğunu, ancak teminatın verilmediğini, üstelik 2020 Kasım ayından itibaren müvekkili şirkete ait nakit tahsilatlara el koymaya başladıklarını, taraflar arasındaki sözleşmenin tasfiyesi için hazırlanan ve taraflarca birbirlerine ödenecek olan tutarlar kalemlerinin ayrı ayrı ve açıkça belirlendiğini, sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiğini, davacının itirazının olmadığını sözleşme hükümlerinin iki taraf içinde bağlayıcı olduğunu, sözleşme uygulaması kârın %69 şirkete %31 bayiye bırakılması şeklinde olduğunu,

taraflar arasında yüzde 40-60 şeklinde bir bir kâr paylaşımı olmadığını, davacının ''yüzde 40-60 kâr paylaşıyorduk'' iddiası tamamen gerçek dışı, olduğunu, davacının elinde sayım fazlası ürün olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava yönünden;

TALEP

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı ile akdedilen 9.8.2019 Tarihli ... ve eki niteliğindeki ... Sözleşmesi ve eki niteliğindeki | Nolu ek protokolün davalı firma tarafından .... Noterliğinin ... Yevmiye Nolu ihtarname ile 7.4.2021 Tarihinden itibaren fesih edildi davacının tüm sözleşme döneminde tahsil edilmeyen Komisyon alacakları olduğunu, Fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydı ile ;komisyon alacaklarının doğduğu tarihten işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte şimdilik 1.000,-TL sinin faiz ve tüm ferileri ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça , tüm hakları saklı kalmak kaydı ile davacı tarafın davasının ve taleplerinin hukuki dayanağı bulunmadığı bu nedenle birleşen davanın usule ve yasalara aykırı olduğu bu nedenle reddinin gerektiği beyan edilmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava ve Birleşen dava Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.

Asıl davaya yönelik; Taraflar arasındaki ihtilafın; Taraflar arasında imzalanan ... sözleşmesi ve eki ... Sözleşmesi ve eki 1 nolu Ek Fesih Protokolün davalı tarafından feshedilmesinde haklı olup olmadığı fesih sonucunda davalı tarafından davacı tarafa iade edilen emtia bedellerinden kaynaklı alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı noktasında toplanmıştır.

Birleşen (.... Esas,) davaya yönelik; Taraflar arasındaki ihtilafın; Taraflar arasında imzalanan ... sözleşmesi ve eki ... Sözleşmesi ve eki 1 nolu Ek Fesih Protokolün davalı tarafından feshedilmesinde haklı olup olmadığı fesih neticesinde davacının tüm sözleşme döneminden kaynaklı komisyon alacağı bulunup bulunmadığı, alacaklı ise miktarı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, asıl ve birleşen davaya ilişkin, ihtarname, dava konusu sözleşme protokol dosya arasına alınmıştır.

Asıl ve Birleşen davalar yönünden taraflar arasında yapılan sözleşme feshinin haklı olup olmadığı, fesih sonrasında Asıl dava yönünden davacı tarafından davacının emtia bedellerinden kaynaklı alacağı olup olmadığı, Birleşen dava yönünden tüm sözleşme döneminden kaynaklı komisyon alacağının bulunup bulunmadığı,

alacaklı bulunuyor ise miktarının tespiti amacıyla HMK. nın 273. maddesi gereğince taraflar ticari defter ve kayıtlarının incelenmek suretiyle 1 adet Mali Müşavir, 1 adet Nitelikli Hesap Uzmanı ile 1 adet sektör (e ticaret konusunda uzmanı) bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş, mahkememizce sunulan 08/08/2022 tarihli raporda, Feshin haklı olup olmadığının takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu,

Davalıya ait malların davacıya teslim edilme sebebinin 3.kişiye satması için olup , depoda bekleyen konsinye ürünler için kesilen faturanın kabul edilemeyeceğinden 30.4.2021 tarih ... sıra nolu 501.275,19 TL tutarlı faturanın kabul edilebilir olmadığı , bu fatura dikkate alınmadığında davacının davalıya 162.660,11 TL borçlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı rapor edilmiş, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 13/12/2022 tarihli ek raporda,

08.08.2022 tarihli raporumuzda belirtilen hususları değiştirecek bir duruma rastlanılmadığı rapor edilmiştir.

Asıl ve Birleşen davalar yönünden, Tarafların itirazların değerlendirilmesi ve Dava dilekçesindeki iddiaları, cevap dilekçesindeki savunmalar, dosyaya kazandırılan bilgi, belgeler incelenmek sureti ile Konsinye ve e ticaret bayilik sözleşmesi unsurlarını değerlendirilmesi ve bu değerlendirme neticesinde davacı iddialarının yerinde olup olmadığı,

ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak davacının alacaklı olup olmadığı hususlarında tarafların da ticari defter ve kayıtları da incelenmek sureti ile belirleme yapmak üzere yeni bilirkişi heyetinden önceki raporlarla karşılaştırma yapmak sureti ile 1 adet Nitelikli Hesap uzmanı, 1 adet Mali Müşavir ve 1 adet Sektörel e ticaret Uzmanı bilirkişi heyeti marifeti ile rapor alınmasına, Bilirkişi heyetine yerinde inceleme örnek bilgi, belge alma yetkisi verilmesine karar verilmiş, yeni bilirkişi heyetince sunulan 19/04/2023 tarihli raporda, asıl davanın, davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmesinden sonra,

davacı tarafından sayımı yapılarak iade edilen satıma konu eşyaların iade bedellerinin ödenmesi talebine ilişkin olduğu, dava değerinin 1.000,00-TL olduğu, Birleşen davanın ise davacının bütün sözleşme dönemine ilişkin olarak tahsil edemediğini iddia ettiği komisyon alacaklarının tahsili talebine ilişkin olduğu, dava değerinin 1.000,00-TL olduğu, davacının asıl dava yönünden herhangi bir alacağının tespit edilemediği, sözleşmede belirlenen oranlara göre davacının payına düşen alacak ile, davacı tarafından düzenlenmiş bulunan fiyat farkı faturaları arasında, bütün sözleşme dönemi boyunca toplam 1.237.935,41-TL fark tespit edildiği,

ancak fiyat farkı faturalarının bizzat davacı tarafından düzenlenmiş olması karşısında davacının söz konusu farkı talep edip edemeyeceği hususundaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce Asıl dava ve Birleşen davaya ilişkin yapılan inceleme neticesinde;

Taraflar arasında 09.08.2019 tarihli ... Sözleşmesi, ... Sözleşmesi ve 1 no'lu Ek Protokolün imzalandığı,

Bayilik sözleşmesinin “Sözleşmenin süresi ve sona ermesi” başlıklı 9.1. maddesinde “Bu sözleşme '... Sözleşmesi” süresince geçerlidir.” düzenlemesi,

Aynı sözleşmenin 11.1. maddesinde “Bu sözleşme aynı zamanda Türk Ticaret Kanununun 87. Maddesi hükmü anlamında 'cari hesap sözleşmesi' niteliğindedir ve bu yönüyle anılan kanunun cari hesaba ilişkin bütün hükümlerine tabiidir. Taraflar bu sözleşmeden doğacak alacak-borçların şirket nezdinde tutulacak bir cari hesapta takip edilmesini kabul etmişlerdir. ” düzenlemesi,

Aynı sözleşmenin 11.5 maddesinde "Bu sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek hesap uyuşmazlıklarının çözümünde şirketin ticari defterleri ve kayıtları (bilgisayar kayıtları dahil) tek taraflı kesin delil niteliğindedir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

Bayilik sözleşmesine dayanarak yapılan, ... Sözleşmesinin 11. Maddesinde “Konsinye emtianın mülkiyeti; ... tarafından satılıncaya kadar işbu sözleşmede "Şirket” olarak adlandırılan ... MAĞAZACILIK A.Ş.'ne aittir.” düzenlemesi,

Sözleşmenin 9.3. maddesinde “...'nin bu Sözleşme hükümlerinden herhangi birine uymaması halinde Şirket bu Sözleşmeyi yukarıda 9.2. maddede yazılı ihbar öneline uymaksızın ve ayrıca bir mehil vermesi gerekmeksizin derhal feshedebilir. Bu takdirde Şirket'in Sözleşmeye uyulmamasından veya ihlal edilmesinden ve/veya bu nedenle feshinden ötürü doğmuş, doğacak her türlü maddi-manevi, müspet-menfi zararını ...'e tazmin ettirmek hakkını haizdir.” düzenlemesi,

... Sözleşmesinin 20. Maddesinde “... şirkete sözü edilen her bir satış yerinin oluşturacağı ve şirket tarafından belirlenecek risk tutarı karşılığında şirketin onayladığı teminatları vermekle yükümlüdür.” düzenlemesi,

... Sözleşmesinin 15. Maddesinde “Sözü edilen satış yerinde ay içinde gerçekleşen satışın %10'unu geçmemek sınırı ile tutarın şirket hesabına gönderilmesine gerek yoktur. Bu tutarlar ay sonu ciro paylaşımında dikkate alınarak hesap görülecektir. Ancak nakit satış oranı gerçekleşen satışın %10un üzerine çıktığında oluşan meblağ şirket hesabına derhal havale edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu sözleşme düzenlemeleri gereğince, davalı şirket tarafından davacıya ilgili emtianın sağlanacağı, emtianın satışı gerçekleşene kadar mülkiyetinin davalıda olacağının kararlaştırıldığı, satış gerçekleştikten sonra sözleşmede belirlenen ciro paylaşım oranları göz önünde bulundurularak paylaşım yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Davalı firma tarafından, davacı firmaya göndermiş olduğu, .... Noterliği'nin 05.01.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin 9.3 maddesi gereğince, geçmişe yönelik olarak 07.04.2021 tarihi itibarı feshettiği, fesih gerekçesi olarakda davacı firma tarafından verilmesi gereken teminatın verilmemesi ve ... Sözleşmesinin 15. Maddesi gereğince gönderilmesi gereken tutarların gönderilmemesi hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Davalının fesih gerekçesi olarak belirtmiş olduğu teminatlara ilişkin olarak, sözleşmenin imza tarihinden ihtarname tarihine kadar davalı tarafından davacıdan talep edilen teminatlara ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bildirime rastlanıldığı, yine diğer fesih gerekçesi olan ...

Sözleşmesinin 15. Maddesi gereğince gönderilmesi gereken tutarların gönderilmemesi hususunda ise dosya içerisinde bulunan 05.08.2020 tarihli e-mailden Mart, Mayıs, Haziran hak ediş faturaları ile Mayıs ve Haziran satış iade faturalarının gönderilmemiş olduğu, mayıs ayı itibarı ile paylaşım oranının net olmadığının belirtildiği ve faturaların gönderilmesi ile paylaşım oranı hakkında dönüş sağlanması gerektiğinin davalı tarafından davacıya bildirildiği, yine dosya içerisinde yer alan “...

Ödemeleri” başlıklı belgede, “... tarafından ... Mağazacılık AŞ'ye yukarıdaki tarihlerde Nisan'ın 3. Haftası dahil toplam 560.000,00-TL havale yapılacaktır.

Taraflar bu konuda mutabık kalmışlardır.” İbaresinin bulunduğu ve taraflarca imzalandığı, dosya kapsamında bulunan 13.03.2021 tarihli Mağaza Sorumlusu ... tarafından imzalanmış bulunan sayım tutanağına göre ise depo stoğunda görünen ancak sayım esnasında depoda bulunmadığı tespit edilen ürünlerin listelendiği, söz konusu liste incelendiğinde ve alınan bilgi, belgelere göre, davacının deposunda eksik ürün bulunduğu, davalı tarafından yapılan sayımdan bu hususun anlaşıldığı,

daha önce ödemelerle ilgili davalı tarafın davacıya bildirimlerde bulunduğu anlaşılmakla, davalının 9.3 ve 15. Maddeleri gereğince sözleşmenin fesih etmesinde haklı ve yerinde olduğu,

Bilirkişi kurulunca yapılan mali incelemede; davacı şirketin kendi yasal defterlerinde davalı şirkete ait işlemlerin 320.... alt hesap kodunda izlendiği, asıl ve birleşen dava tarihinde davalı şirketten 338.615,08 TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalı şirketin ise yasal defterlerinde davacı şirkete ait işlemlerin 120.01.060 alt hesap kodunda izlendiği, asıl ve birleşen dava tarihinde davacı şirketten 162.660,16 TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu,

uyumsuzluğun 30.04.2021 tarih ... seri-sıra no.lu 501.279,19 TL tutarlı faturanın davacı şirket yasal defter kayıtlarında yer alırken, davalı şirket yasal defter kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı, davacı şirket tarafından davalı şirket adına tanzim edilen bahse konu fatura haricindeki diğer fatura ve ödemelerin her iki taraf yasal defter kayıtlarında yer aldığı, kayıtların birbiri ile uyumlu olduğu ve doğruladığı tespit edilmiştir.

Asıl dava yönünden; yukarıda yer alan tespitler, taraflar arasındaki ve sözleşmeler ve ilgili maddeleri ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi kurul raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi fesih etmesinin haklı nedeni olduğu, her ne kadar davacı tarafından mali inceleme sonunda, uyumsuzluk olarak gözüken faturanın elinde ürün fazlası bulunmasından dolayı davalıya fatura edilerek teslim edildiği veya edilmiş ise de, fatura içeriği ürünlerin tamamının davalı tarafından davacıya Konsinye olarak gönderilen ürünler olduğundan, taraflar arasında akdedilen ...

Sözleşmesinin 11. Maddesine göre konsinye emtianın mülkiyetinin, ... tarafından satılıncaya kadar davalıya ait olacağı kararlaştırıldığından, satılmadan davalıya iade edilen ürünler açısından davacının herhangi bir alacağının olamayacağı anlaşılmakla, Asıl dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen dava yönünden; davacı taraf, bütün sözleşme dönemine ilişkin olarak kendisine ödenmeyen komisyon alacaklarının tahsilini talep etmekte olup, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen 19/04/2023 tarihli bilirkişi kurul raporunda tespit edildiği üzere sözleşmede kararlaştırılan oranlara göre davacının payına düşen alacağın, esasında davacı tarafından düzenlenmiş bulunan fiyat farkı faturalarında belirtilen oranlardan daha yüksek olduğu, bu nedenle de çeşitli dönemler için davacının alacağında 1.237.935,41-TL fark olduğu, ancak davalı tarafça söz konusu oranların sözleşmede belirlenen oranlara göre yapılmadığı,

zira fiyat farkı tutarlarının bizzat davacı tarafından düzenlendiği, davalının herhangi bir muvafakatinin veya imzasının bulunmadığı, tek taraflı olarak düzenlendiğinden, davaya dayanak gösterdiği fiyat farkı faturalarına itibar edilemeyeceği, dava konusu hususa ilişkin iddialarını tevsik edici, başkaca bir delil sunulmadığından, komisyon alacaklarına talep edemeyeceği kanaatine varılmakla, davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim .... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır