Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/344 K.2024/190

...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/05/2022

KARAR TARİHİ : 22/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelinin 8.000 Euro+kdv olduğu ve işin süresinin imzalanmasına mütekaip 30 gün olduğunu sözleşme gereği %50 avans miktarı olan 4.000 Euro bedelin davalı banka hesabına 11/12/2020 tarihinde gönderildiğini ve davalı şirket tarafından test başlıkları 17.12.2020 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, teslim edilen başlıklar üzerinde müvekkilinin bünyesinde gerekli testlerin yapılarak kalite onayından geçtiği takdirde %50 bedelin ödemesinin gerçekleştirileceğini,

geçemeyen başlıkların ise iade edilerek 30 gün içinde yenisi ile değiştirileceğini, yapılan çalışmada ürünün faydalı olmadığının saptandığını, müvekkili şirketin ihtiyacı olan test keplerinin 400 mm-1600 mm olduğu, davalı tarafça teslim edilen test kep tasarımları ile müvekkil şirketin dirsek ve uzun boruları test edemediğini, bu sebeple müvekkil şirketin ciddi maddi kayıplara uğradığını, iade etmek istediklerini e mail yoluyla bildirildiğini akabinde 15/01/2021 tarihinde ilgili test başlıkları davalı şirkete iade edildiğini, iade olmuş başlıkların yenisi ile 30 gün içerisinde teslim edilmesi gerektiğini,

davalı şirketin edim borcunu yerine getirmediğini ve teslim etmediğini, müvekkilinin maddi kayıplara uğradığını ve haklı sebeple sözleşmeyi feshettiğini ve davalı aleyhine ....

Esas numaralı dosyası ile müvekkil şirket davalı aleyhine icra takibi başlattığını, işbu takipte sözleşme gereğince ödemiş olduğu %50 avans bedeli olan 4.000 Euro'nun TBK md.99/3 hükmü uyarınca fiili ödeme günündeki .... efektif satış kuru üzerinden TL karşılığında geri ödemesinin yapılması için talepte bulunduğunu, davalı tarafın itirazı üzerine işbu davanın açma zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek,

davanın kabulü ile takibin devamına, davalı aleyhine asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde teknik bir şartname olmadığını, üretimi istenen malzemenin özelliklerinin sözleşmede yer aldığını, ürünlerin sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olduğunu, dirsek ve uzun boruların test edilmemesi hususunun vurgulandığını ancak sözleşmede böyle bir hususun yer almadığını, davacının sözleşme dışı istek nedeniyle haksız ve mesnetsiz olarak sözleşmeyi sonlandırdığını, davacının dirsek testleri için ayrıca talepte bulunması gerektiğini, talep edilmediği takdirde ürünün standart ürün olarak üretileceğini,

ürünün teknik özelliklere uygun olarak üretildiğini ve davacının sözleşmede öngörülmeyen ve kararlaştırılmayan bir özellik nedeni ile iade etmeye çalıştığını beyan ederek, davacının haksız olarak başlattığı takibin iptalinin gerektiğini beyan ederek, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın;; Taraflar arasında imzalanan “...” ilişkin sözleşmeye aykırı olarak davalı tarafından “ürün teslim edilmediği, iddiası ile sözleşme gereği 30 gün içinde sözleşmeye uygun olarak teslim edilmediği gerekçesi ile sözleşmenin feshi sonrası davalıya ödenen 4.000 Euro avans bedelli .... Esas sayılı icra takibine davalının itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce,.... sayılı dosyası uyap sureti ile taraflarca bildirilen deliller toplandıktan sonra davacı tarafın ticari defterleri incelenmek suretiyle, ihtilaf konusu hususların tespiti ve davaya konu icra takibine davalının itirazının yerinde olup olmadığı her bir alacak yönünden davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususunda mali müşavir bilirkişi marifeti ile inceleme yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 17/03/2023 tarihli raporda, davacı şirketin 2020 ve 2021 yılları ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde,

e defter beratları ile envanter defter noter onaylarının süresi içerisinde yapıldığı ve lehine delil teşkil edeceği, davacı şirketin davalıdan 31/12/2021 tarihi itibari ile 58.729,20-TL yani 4.000,00 Euro alacağının olduğu, davacının icra takibinde haklı olduğu sonucunun saptandığı ve icra takibinin devamının uygun olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce, davalı tarafın ticari defterlerinin ve dava konusu ürünlerin bulunduğu mahal mahkemesi olan ....

Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, davalının ticari defter ve kayıtları ile dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporu karşılaştırılmak ve dava konusu ürünün bulunduğu yerde inceleme yapılmak sureti ile Mali Müşavir, Makine Mühendisi ve Nitelikli Hesap Uzmanı marifeti ile rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 04/09/2023 tarihli raporda, davacının ibraz olunan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yaptırıldığı görülmekle sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

taraf defterlerindeki farkın, davacının 15.01.2021 tarihli ... numaralı 90.432,37TL tutarlı iade faturasının davalı defterlerine, EURO cinsinden olan 9.440,00€ bedelin davalı kayıtlarına Türk Lirası Cinsinden 9.440,00TL olarak alınmasından ve davacının kur değerlemesi yapmış olmasına rağmen davalının kur değerlemesi yapamamış olmasından kaynaklandığı, gerek dar anlamda TTK 21/2 bağlamında faturaların aleyhe borç doğurup doğurmadığı hususu gerekse de davacının sözleşmeyi feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı hususu sözleşme konusu “Paslanmaz Test Tapası"nın sözleşmede (varsa) belirlenmiş koşullara uygun olarak imal edilip edilmediği,

davalının teslimini yaptığı ürünün ayıplı olup olmadığının teknik değerlendirmeye göre belirlenebileceği, teknik inceleme sonucuna göre davacının iade faturasının davalı aleyhine borç doğurmadığı, eser sözleşmesi, Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmaktadır.

Eser sözleşmesinde var olan bir ürünün satın alınması yerine sözleşme imzalanması esnasında var olmayan bir ürünün sipariş edilmesi (ısmarlanması) ve bu sipariş üzerine ortaya konan bir ürünün bulunması esastır. Eser sözleşmesinde “satın almak” deyiminin yerini “ısmarlamak/yaptırmak” alır. Burada hazır bir eşya alınmaz. “Ismarlanan” nesne, ısmarlayanın isteğine uygun özel nitelikte imal edilmiştir (...).

Şu durumda özel üretim niteliğini haiz dava konusu ürünlere konu sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu tespit edildiğini, davacının dava ve takip tarihi itibari ile 5.440,00 € davalıdan alacağı bulunduğu, eserin ısmarlanan nitelik ve vasıflarda olduğu, test yapılmasına ise engel bir durumun olmadığının tespit edildiğini, sözleşmenin sona ermesinde davalı şirketin kusurlu olması halinde kendi kusuruyla borcun ifasını imkansızlaştırmış olacak ve meydana gelen zarardan TBK'nın 112.

Maddesi uyarınca sorumlu tutulabileceğini, teknik inceleme kapsamında değerlendirildiğinde davalının kusurundan bahsedebilmek mümkün olmadığını, ne var ki karşılıklı borçlanmayı içeren sözleşmelerde borcundan böylece kurtulan davalı almış olduğu şeyleri sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri vermekle yükümlüdür.

Şu halde de özel üretim niteliğini haiz ürünlerin başkaca değerlendirilebilme imkanı bulunmadığının ürünlerin ise talep edilen nitelik ve vasıflarda olması ve sözleşmenin feshine gerekçe testlerin yapılmasına da engel bir durum olmaması nedeniyle sözleşmeden dönme şartları oluşmadığını, mahkemece aksinin kabulü halinde sözleşme bedelinin 9.440 Euro olduğu, 4.000 Euro'nun ödenmiş olduğu, bu minvalde takip tarihi itibari ile 4.000 Euro'nun sebepsiz zenginleşme kuralları kapsamında istenebileceği rapor edilmiştir.

Mahkememizce, davacı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 22/12/2023 tarihli ek raporda, tüm değerlendirmelerin kök raporda yapıldığı, akdedilen sözleşme ve fiilen gerçekleştirilen teknik inceleme neticesi görüşün değişmediği, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında üretilen ürünün cins ve özelliklerinin sözleşmede açıkça belirtildiği ve üretimin özel üretim niteliğini haiz olduğu, davacıya kayıtsız şartsız iade hakkını vermediği, yapılan incelemede kök raporda belirtilen hususlarda bir değişikliğin olmadığı rapor edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ile birlikte yapılan inceleme neticesinde, dava konusunun taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi ile davalı tarafından davacıya "Paslanmaz test tapası " ürününün sözleşmede belirtilen koşullarda, özel olarak üretim teslim etme yükümlülüğünün istenilen koşullarda olmadığı tespit yapılamadığı gerekçesi ile davalıya iade edilerek,

sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle ödenen avans miktarının davalının istenilmesine yönelik icra takibine itirazın, mahkememizce hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere, davalının dava konusu edilen eser sözleşmesine konu ürünlerin sözleşmede belirtilen nitelik ve vasıflara uygun olduğu, test yapılmasına engel bir durumunun olmadığı,

bu durumda davacının sözleşmeyi feshinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalının söz konusu icra takibine itirazının yerinde olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca kötü niyet tazminat talebinin davalı tarafça ispat edilemediğinden bu talep yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır