Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/350 K.2024/109

... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/350 Esas

KARAR NO : 2024/109

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/08/2015

KARAR TARİHİ : 26/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacılar vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; ; müvekkilleri dava ve takibe konu senedi dava dışı ...'nın düzenlendiği ve karşılıksız çıktığı çeke istinaden düzenlenerek davalılardan ... 'e verdiklerini, ... çek bedelinden 1000.00 TL ‘sini nakit aldığını, geri kalan için dava konusu senedi tanzim ettirdiğini, bu senedin kendisine verilmesi üzerine çekten kaynaklanan savcılık şikayetinden vazgeçtiğini, müvekkillerinin zaman içerisinde söz konusu bedelini ödeyerek borç tutarını kapattıklarını, ödemelerin bir kısmını ...hesabından hangi senede istinaden yapıldığı belirtmek sureti ile yapıldığını,

bir kısmının elden yapıldığını ve karşılığında makbuz alındığını, davalılardan ... çeşitli bahanelerle senedi vermekten imtina ettiğini, adres değişikliği yaptığından kendisine ulaşılması mümkün olmadığını, senedin davalı ...'te kaldığını, ... senedin karşılıksız kaldığını bile bile senedi iktisap ettiğini, müvekkillerinden haksız kazanç etmeye çalıştığını, hatta aslında borçlu olarak görünen ..., ...’la aralarında muvazaalı anlaşma gereğince asıl müvekkilleri tarafından yapılan ödemelerin ve borçlular tarafından muhtemel defilerin önüne geçmek amacıyla hareket ettiklerini, ...’ta senedin ödendiğini ve geriye herhangi bir borcun kalmadığını,

...

E sayılı dosyası ve dayanak senet yönünden borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin ve senedin iptalini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilleri hakkında haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibine takdiren teminatsız olarak durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilleri hakkında haksız ve hukuka aykırı olarak, kötü niyetle icra takibi başlatılan alacaklının alacağının %20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerinde bırakılmasma karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddiaları gerçeği yansıtmadığını, ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini, davanın haksız, kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle reddini, müvekkili diğer davalı ...'ten alacağına karşılık icra takibine konu edilen bonoyu aldığını, günü geldiğinde bononun ödenmemesi üzerine icra takibine konu edildiğini ve ... sayılı icra takip dosyası ile davacı borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz işlemi başlatıldığını, davacı yan ile diğer davalı ... arasında nasıl bir ticari ilişkileri olduğunu bilmediklerini,

aradaki ticari ilişkinin kendilerinin dışında olduğunu, davacının diğer iddiaları gibi bono bedelinin ödendiği yönündeki iddiasını da kabul etmediklerini, davacının müvekkiline rızaen herhangi bir ödemesi olmadığı gibi cebrini icra yolu ile tahsilini engellemek için de huzurdaki davanın açıldığını, kambiyo senedine karşı borçlu olmadıklarını, borcu ödediğini iddia eden tarafın yazılı delil ile ispatlanması gerektiğini, davacının bu hususta muteber bir belge sunmadığını, somut olayda tanık dinlenmeyeceğinin açık olduğunu, bu sebeple davacıların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini,

alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava kıymetli evraktan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir. Davanın tarafları arasında uyuşmazlığın, ... sayılı takip dosyasında takibe konulan 13/05/2010 tanzim , 20/03/2013 vade tarihli 9.000,00-TL tutarlı senet nedeniyle borçsuzluğun tespiti, senet bedelinin ödenip ödenmediği, takibin kötü niyetle yapılıp yapılmadığı ve bundan kaynaklı tazminat noktasında toplandığı görülmüştür.

Mahkememizin ..... , 13/05/2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine .... 04/04/2022 tarihli kararı ile "......Somut olayda, davacı yanın delil olarak dayandığı lehtar aleyhine açılan davada davalı lehtarın düzenlediği ödeme belgelerine delil olarak dayanan davacının davalı lehtar tarafından düzenlenen ödeme belgeleri olduğu ve kesin delil olduğu iddiasıyla eldeki davayı açmıştır.

Davacı tarafça bedelsiz kaldığı iddia edilen senedin lehdar tarafından davalıya ciro edildiği anlaşılmaktadır. Menfi tespit davası içerisindeki bazı vakıaları senet hamilinin kötü niyetinin değerlendirilmesinde etkili olabilir.

Bu durumda mahkemece davacının bono lehtarına da husumet yönelttiği aleyhine açtığı bedelsizlik iddiasının ispat olanağı tanınarak yemin deliline dayandığı gözetilerek oluşacak sonuca göre de daha sonra davacının lehtara da borçlu olmadığının ispatı halinde davalılardan ciro yoluyla hamilin kötü niyetli olup olmadığı her türlü delille ispatlanabileceğinden davacı da delil listesinde açıkça tanık bildirmesi nedeniyle davacının tanıkları da dinlenip tüm deliller toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı ciro yolu ile hamil olup bedelsizlik iddiasının davalıya karşı ileri sürülebilmesi için, ancak davalının bedelsizliği bilerek borçlunun zararına hareket ettiğinin davacı tarafça her türlü delil veya yemin delili ile kanıtlanması ile olanaklı bulunup, davacılar tanık ve yemin deliline dayanmıştır.

Davacı keşideci ve aval veren tarafça dava konusu senedin davalı lehtar yönünden de yemin delilline dayandığı yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak diğer davalıya, senedin bedelsiz kaldığının davalı tarafından bilindiğini ve davacı keşidecinin zararına hareket ettiğinin kanıtlanması gerekir.

Senedin bedelinin tahsil edildiği bedelsiz kaldığı davalı lehtar ile davacı arasındaki ilişki olduğundan, hamil davalı ...'un senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini göstermez. Davacı, davalı hamilin kötü niyetini kanıtlamadıkça, bedelsizlik iddiası ile davalıya karşı talepte bulunamayacağı gözetilmemesi hatalı olmuştur. Mahkemece belirtilen gerekçe ile ödeme makbuzları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de.

Davaya konu senedin bedelinin ödendiği senedin bedelsiz olduğu ve iade edilmeyerek davalıya ciro edildiğini iddia eden tarafın kanıtlaması gerekir. Davacıların anılan davalı yönünden iddiasını kanıtlayacak delileri değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Davanın davalılar yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmadan davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde değil ise de davacılar tarafından delillerini bildirdiği 24.08.2015 tarihli dava dilekçesinde tanık ve yemin deliline dayanmıştır. Ayrıca davacı yargılama sırasında açıkça tanık deliline dayandığını da belirtmesine rağmen mahkemece tanık dinletme talebi yönünden de olumlu olumsuz bir karar vermemiştir.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür.

Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle, davacının davalı lehtar ve hamile yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle de oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

kabul kaldırma nedenine göre de taraf vekillerinin diğer istinaf sebeplerinin bu aşamada kabul kaldırma nedenine göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile oy çokluğu ile kaldırılmasına karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.

Mahkememizce, ... kararı doğrultusunda davacı vekilince yemin deliline başvurup başvurmadığı hususunda kesin süre verilmiştir.

Davalı ... tarafından "Takip konusu senedin dava dışı ... 'nın karşılıksız çıkan bir çeki nedeni ile cezaevinden ,'' şikayetten vazgeçme '' yolu ile çıkarılmasını sağlamak amacı ile şahsıma verilmediğine, Karşılıksız çıkan çek bedelinin 1.000,00-TL'sinin elden alınmadığına, geri kalan 9.000,00 TL 'nin davacılar ve dava dışı ... tarafından banka yolu ile.................................... ödenmediğine, senetten kaynaklı borcun devam ettiğine " dair yemin edasında bulunmuş, yeminine sebahat ettiğini belirtmiştir.

Mahkememizce, Davalı ...'a " Takip dayanağı senedin dava dışı ... 'nın karşılıksız çıkan bir çeki nedeni ile cezaevinden ,'' şikayetten vazgeçme '' yolu ile çıkarılmasını sağlamak amacı ile ...'e verilmediğine, Karşılıksız çıkan çek bedelinin 1.000,00-TL'sinin elden alınmadığına, geri kalan 9.000,00 TL 'nin davacılar ve dava dışı ... tarafından banka yolu ile ödenmediğine, senetten kaynaklı borcun devam ettiğine " dair yemin metni okunmuş,

Davalı ..., yemin teklifini kabul etmediğini kendisinin senedin ciro edilmeden önceki gerekçe ve nasıl ve neden düzenlendiği konusunda bilgisinin olmadığını, senedin ...'in muhasebecisi olarak çalıştığı dönemde alamadığı 3 yıllık ücret karşılığında ... tarafından verildiğini kendisine ciro edildiğini ciro edilirken senedin 4.500,00-TL'lik kısmının ödendiğinden bahsedilmediğini beyan etmiş, davalının beyanı dikkate alınarak yemin metni tahsis edilerek,

Davalı ... tarafından " Takip dayanağı senet bana diğer davalı ... tarafından muhasebecisi olarak çalıştığım dönemdeki ödenmeyen ücretlerimin karşılığı olarak ciro edildiğine, ... 'in bana ciro etmeden önce 4.500,00-TL'lik kısmının ödendiği konusunda herhangi bir beyanda bulunmadığına, bu konuda haberimin olmadığına, ayrıca senedin düzenlenmesine ilişkin olaylardan da bilgimin olmadığına dair" dair yemin edasında bulunmuş, yeminine sebahat ettiğini belirtmiştir.

Mahkememizce, ... sayılı icra dosyasının kapak hesabının çıkartılması hususu ile dosya akıbeti sorulmakla, icra müdürlüğünce kapak hesabı dosyaya kazandırılmıştır.

Mahkememizce yapılan inceleme, toplanan deliller, .... kaldırma ilamı ile birlikte yapılan inceleme neticesinde; ... sayılı takip dosyasında takibe konulan 13/05/2010 tanzim , 20/03/2013 vade tarihli 9.000,00-TL tutarlı senet nedeniyle borçsuzluğun tespitine ilişkin eldeki menfi tespit davasında yukarıda aktarılan ... kararı doğrultusunda davacının davalı lehtar ve hamile yemin teklif etme hakkının hatırlatılmış davacının yemin teklif etmesi neticesinde lehdar davalı...'in takibe konu edilen 9.000,00 TL bedelli senedin 4.500,00 TL lik kısmının ödendiğinin kalan kısmının ödenmediği şeklinde yemin etmesi nedeniyle senedin 4.500,00 TL lik

kısmından faiziyle birlikte sorumlu olduğu, dava devam ederken icra dosyasına yapılan ödeme nedeniyle davanın istirdat davasına dönüşmesi nedeniyle, davanın kısmen kabulü ile ... Esas sayılı icra takibine konu senet nedeniyle icra dosyasına yapılan ödeme davaya konu edilen icra takibinin kapak hesabı dikkate alınarak 7.172,31-TL 'nin davalı ...'ten istirdatı ile davacılara verilmesine,

Davalı hamil ... yönünden ise; mahkememiz huzurunda vermiş olduğu lehdarın kendisine ciro edilmeden önce senedin 4.500,00-TL'lik kısmının ödendiği konusunda herhangi bir beyanda bulunmadığı, bu konuda haberimin olmadığı, ayrıca senedin düzenlenmesine ilişkin olaylardan da bilgisinin olmadığı şeklindeki yemini ve dosyada bulunan bilgi belgeler uyarınca ispat külfeti kendisinde olan davacının davalı hamilin kötü niyetli olduğunu kanıtlayamadığından davacının bedelsizlik iddiası davalı hamil yönünden yerinde görülmemiş olup bu davalı yönünden davanın reddine,

Ayrıca dava konusu senet nedeniyle icra takibini başlatan davalı hamilin kötü niyetli olmadığı anlaşılmakla davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine,

Karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır