Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/598 K.2022/754

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, şirkete ait bilgisayarın hiçbir sebep olmaksızın hasar alarak birden kapanması nedeniyle elektronik ortamda tutulan tüm ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu, takip eden süreçte alanında uzman şirketten teknik destek alınması nedeniyle bir kısım belgelerin kurtarılmasına rağmen XML dosya kayıtlarına erişilemeyerek 2019 yılı Şubat ve Mart aylarına ait e-defter beratlarının kaybedildiğini ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep, TTK’nin 82/7. maddesi uyarınca hasımsız olarak açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ile toplanan delillerden; davacının ziyaı öğrendiği tarihin 20.08.2022 olduğu, hak düşürücü sürenin bu tarihten itibaren başladığı, davanın da 29.08.2022 tarihinde açıldığı, Ticaret Sicil Gazetesi fotokopilerinin dosya arasına alındığı, Beşyıldız şirketi tarafından davacı şirkete hitaben yazılan yazı içeriğinde, 2019 yılı Şubat ve Mart aylarına ilişkin belgelerin kurtarılamadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK'nin 82/7. maddesi ile tacirlere ticari defterlerini ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir. Bu madde uyarınca tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde ticari işletmenin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine belge verilmesini isteyebilir.

30923 sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesine müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. maddesinin 1-e bendinde de “E-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 01.01.2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur.

E-defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan kılavuzda açıklanır.

E-defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu bilgiler ışığında somut olayın değerlendirilmesi gerekirse; e-defter kayıtlarının sadece tek bir bilgisayarda tutulduğu, başka bir bilgisayarda veya harici bir depolama alanında yedeklenmediği, davacının basiretli tacirden beklenen özeni göstermediği, dolayısıyla zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza