Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/938 K.2025/18

...

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 28/12/2023

KARAR TARİHİ : 14/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; davalı kurum tarafından davacının ... numaralı tesisatta kaçak doğalgaz kullandığı iddiasıyla tutanak düzenlendiğini ve müvekkili adına 81.481,31-TL kaçak doğalgaz cezası kesilerek faturalandırıldığını, müvekkilinin kesilen doğalgazı açabilmek için bu faturayı ödemek zorunda kaldığını, davalı tarafından usulsüz tutanak düzenlenerek haksız yere ceza kesildiğini iddia ederek, müvekkilinin davalıya talep edilen ve tahsil edilen para alacağı yönünden borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili davalı ile davacı arasında 02/02/2016 tarihinde abonelik sözleşmesi imzalandığını, davalı firma yetkililerince yapılan kontrolde usulsüz kullanım tespit edilmesi üzerine davacının kullanımında olan sayacın sökülerek incelemeye gönderildiğini, yetkili makam olan ...tarafından düzenlenen 21/03/2023 tarihli raporda, sayacın devlet mührü ve numaratör dişlisi kesilmek suretiyle müdahale edildiğinin tespit edildiğini,

bu rapor üzerine müvekkili şirket tarafından usulsüz kullanım bilgi tablosu hazırlanarak emsal tüketim incelemesi neticesinde dava konusu edilen 81.481,31-TL tutarlı faturanın tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan bütün işlemlerin ... Yönetmeliğine uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

YAPILAN YARGILAMA ,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kaçak doğalgaz kullanımı nedeniyle düzenlenen ceza faturasına karşı açılan menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce tensip zaptı düzenlenerek taraflarca bildirilen deliller toplanmış, dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan ön inceleme duruşma günü tayin edilmiştir.

Taraflar ön inceleme duruşmasında hazır bulunmuş, ıslak imzası ile dava ve cevap dilekçesini tekrar etmiştir. Dava şartlarının sağlandığı, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, uyuşmazlığın davacının kaçak doğalgaz kullanımı kapsamına giren bir borcu bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu görülmüş, taraflar usulünce sulhe davet edilmiş, sulh olunamaması üzerine ön inceleme aşaması tamamlanarak davanın esasına girilmiştir.

Mahkememizce kaçak doğalgaz kullanımı konusunda uzman nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda, dosya kapsamındaki belgelere göre taraflar arasında 02/02/2016 tarihinde abonelik sözleşmesi imzalandığı, 06/03/2023 tarihinde davalı şirket yetkilileri tarafından yapılan kontrollerde usulsüz kullanım tespit edilerek sayacın söküldüğü ve incelemeye gönderildiği, sökülen sayaç yerine ... numaralı yeni bir sayaç takıldığı, ...tarafından yapılan incelemede sayaca devlet mührü ve numaratör dişlisi kesilerek müdahale edildiğinin belirlenerek bu hususun 21/03/2023 tarihinde rapor olarak davalıya sunulduğunu, yetkili idare tarafından yapılan incelemeyle sayaca müdahale edildiğinin açık olduğu,

sayacın dişli mekanizmalarının ölçüm yapmaya yaradığını, bu dişlilerin tamamının veya bir kaçının kırılmış olmasının sayacın ölçümü yanlış yapmasına veya hiç yapmamasına sebep olduğu, bu hususun kaçak kullanımı teşkil ettiği, ...

42.maddesinde kaçak kullanım durumunda nasıl hesaplama yapılacağının belirlendiği, emsal değerlere göre sayaca müdahale edilen dönemde kaçak kullanılan doğalgazın 3024,75 m3 olduğu, 1 m3 doğalgaz fiyatı 7.67-TL olduğu, yönetmelikteki esaslara göre hesaplama yapıldığında KDV dahil 82.127,41-TL hesaplama yapıldığı, davalı tarafından düzenlenen 81.481,31-TL tutarındaki faturanın yönetmeliğe uygun olduğu yönünde görüş ve tespit bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyeti dayanak aldığı belgeleri rapor ekinde ibraz etmiş olup düzenlenen rapor Mahkememizce dosya kapsamına, yukarıda anılan yasal hükümlere ve ...yerleşik içtihatlarına uygun görülmüş, hesaplamanın denetime elverişli olduğu anlaşılmakla bu raporla yetinilmiştir.

... Yönetmeliği'nin 42.Maddesi; '' Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse, doğal gaz tüketim miktarı aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Serbest tüketicilerin kullanmakta oldukları ölçüm ekipmanlarının herhangi bir nedenle devre dışı kalması veya arızalanması halinde, bu ekipmanların devre dışı kaldığı süredeki tüketim miktarlarının hesaplanmasında öncelikle taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme hükümleri çerçevesinde işlem yürütülür. Ancak sözleşmede belirlenmiş bir yöntem bulunmaması halinde üretim kapasitesindeki değişimler de dikkate alınarak sırasıyla;

1- Teçhiz edilmiş ise kontrol amaçlı ölçüm ekipmanları,

2- Sayacın akredite kuruluşlarca test ve kontrolü sonucunda belirlenen ölçüm toleransı dışındaki sapma yüzdesi,

3- Gaz mühendisliği teknolojisi doğrultusunda manuel olarak yapılabilecek hesaplamalar,

4- Geçmiş dönem benzer şartlardaki doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması,

5- Tespit edilebilmesi durumunda arıza öncesi ve arıza sonrası benzer şartlardaki en yakın döneme ait tüketim ortalamaları,

ile işlem yapılır. Doğal gazı sadece ısınma amaçlı kullanan serbest tüketicilere ise (b) bendi hükümleri uyarınca işlem yapılır.

b) Aboneler için ise; son iki yılın aynı aylarına, aylık değer tespit edilememesi halinde çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır.

Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır.

c) Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; iç tesisatın işletmeye alınması, iç tesisatın kontrol edilmesi, sayaç muayenesi, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir. Faturaya itiraz durumunda, tüketicinin itiraza konu dönemdeki elektrik ve su faturaları dikkate alınarak düzeltme yapılabilir.

d) Bu madde hükümleri otomatik hacim düzeltici arızası için de uygulanır. Otomatik hacim düzelticisinin, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle arızalanması halinde, dağıtım şirketi tarafından yapılacak geriye dönük doğal gaz tüketim hesabında; sayaçtan okunan hacim değerlerinin ilgili mevzuata göre belirlenen K faktörü ile düzeltilmesi esas alınır.

Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapmasından dolayı oluşan ölçüm farkları, ilgili dönem perakende satış fiyatları esas alınarak hesaplanır ve dağıtım şirketi tarafından 51 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.'' şeklindedir.

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının abonelik sözleşmesi kapsamında davalı tarafça kendisine verilen sayaca müdahale ettiği, yaptığı müdahalenin kaçak kullanım kapsamına girdiği hususları bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkmıştır. Bilirkişi tarafından hesaplanan kaçak kullanım tutarı yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne göre yapılmış olup davalı tarafça tahakkuk ettirilen faturadan daha yüksektir. Dolayısıyla davacıdan fazla tahsil edilen bir tutar yoktur. Gelinen aşamada davacının menfi tespit istemi sübut bulmamış, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

...