Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/172 K.2025/255

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı, müvekkili şirket sigortalısına ait ... plakalı aracın 04.04.2024-04.04.2025 tarihleri arasında müvekkili şirketçe .... sayılı " ..." ile sigorta teminatları kapsamında kalan rizikolara karşı poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak kaydı ile sigortalandığını,

24.06.2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile .... karayolu havalimanı istikametine sağ şeritten seyir halinde iken .... metro mevkiine geldiği esnada yolda bulunan rögar kapağının dik bir şekilde durmasıyla aracının komple alt kısımları ile çarpması neticesinde tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkette Kasko sigortalı poliçesi olan ... plaka sayılı aracın, yol kusuru nedeniyle meydana gelen kaza neticesinde zarara uğradığını, sigortalı tarafından ilgili poliçeye istinaden müvekkili şirkete hasar beyan ve ihbarında bulunulduğunu,

ilgili başvuru neticesinde müvekkili şirketçe yapılan incelemeler ve ekspertiz çalışmaları sonucu davalı idarenin kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, sigortalı aracın, yolda fotoğraflardaki şekilde bulunmaması gereken dikine duran rögar kapağı nedeniyle aracının alt kısımlarını çarpması sonucu hasarlandığının açık olduğunu, ayrıca dikine duran rögar kapağının seyir güvenliğini engellediği ve olayın meydana gelmesinde sonuç üzerine tamamen etken olduğunun izahtan vareste olduğunu, igili hasar sonrası davalı idareye başvuru yapılmış olup başvuru neticesinde idarenin kusursuz olduğunu ileri sürerülerek başvurunun reddedildiğini,

dava konusu mezkur olayda da idarenin yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen bir zarar bulunduğunu, kaza günü tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve eksper raporu incelendiğinde, davalı idarenin yola ilişkin bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve bu tip hasarların oluşmasını önlemek adına gerekli önlemleri almayarak davaya konu hasara tam kusurluyla sebebiyet verdiği anlaşıldığından,

528.400,00-TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini beyanla, davanın kabulü ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen 528.400,00-TL hasar tazminatı ödemesinin halefiyet prensibi gereğince ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa tebligat çıkarılmıştır.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK’nun 6335 sayılı Kanunla değişik 4.md.de ticari davalar sayılmış olup, aynı kanunun 6335 sayılı kanunla değişik 5.md.de ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği, 5/3.md.de ise Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir. Bu durumda eldeki uyuşmazlığın ticari dava olup olmadığının 6102 sayılı TTK 4.md.ne göre belirlemek gerekir. Bu düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.mad.ye göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması gerekir. TTK 4/2.md.ne göre ise tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılmaktadır.

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve .... . sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarihli ve .... . sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanunu'nun 44. maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır. ( .... )

Somut olayda; davacı vekili, dava dışı sigortalıya ait ... plaka sayılı araç için 04/04/2024 ve 04/04/2025 tarihleri arasını kapsayan " ..." tanzim edildiğini, 24/06/2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... karayolunda sağ şeritten seyir halinde iken yolda bulunan rögar kapağının dik bir şekilde durmasıyla aracının komple alt kısımları ile çarpması neticesinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı şirkette kasko sigortalı poliçesi olan ... plaka sayılı aracın yol kusuru nedeniyle meydana gelen kaza neticesinde zarara uğradığını,

davalı idarenin yola ilişkin bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve bu tip hasarların oluşmasını önlemek adına gerekli önlemleri almayarak davaya konu hasara tam kusurluyla sebebiyet verdiğini beyan ederek ödenen hasar tazminatının davalıdan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle nispi ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde çözüme kavuşması gerektiği anlaşılmış, mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ✍ e-imzalı Hakim .... · ✍ e-imzalı