Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/732 K.2025/578

Mahkememize tevzi edilen dosyanın ......Mahkemesi'nin 02/10/2025 tarih, ......sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği; mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili firmanın çeki düzenlemiş olmakla birlikte lehdar firma ile aralarındaki anlaşmanın tamamlanmaması nedeniyle çeki firmaya teslim etmediğini, ancak firmalar arasında ticarete yönelik görüşmeler devam ettiğinden çeki iptal de etmediğini, çek defteri almanın prosedürlü iş olup müvekkili firmanın da çek yaprağını boşa harcamak istemediğini, bu süreçte müvekkili firmanın adres değişikliği için hazırlıklarını yaptığını ve eşyalarını taşımaya başladığı sırada dosyalar yerleştirilirken çeke ilişkin dosyaya ulaşılamadığını, ödeme gününün de yaklaşması nedeniyle,

çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkili firmanın ve lehtar firmanın zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığını beyan ederek; taleplerinin kabulü ile ......Şubesi 03.10.2025 vadeli 300.000,00-TL bedelli, ... numaralı çekin zayi olması nedeniyle çekin iptali ve karar sürecine kadar çek için ödeme yasağı tedbiri getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, kıymetli evrak iptali davası niteliğindedir. Dava konusu çekin incelenmesinde; davacının çeki keşide ettiği ancak aradaki anlaşmanın tamamlanmamasından dolayı lehtara teslim etmediğinin iddia edildiği görülmüştür. 6102 sy TTK'nın 651/2. maddesinde yer alan "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." düzenlemesi gereği çek iptali davası açma hakkı senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir, keşidecinin böyle bir hakkı yoktur.

Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 711/3. Maddesinde “Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir.” şeklinde düzenleme mevcut iken yürürlükte bulunan 6102 sy TTK'ya bu hüküm alınmamış, mülga 6762 sy kanunun 711. maddesinin 6102 sy TTK'daki karşılığı olarak 799. Madde düzenlenmiştir ve madde metni "(1) Çekten cayma ancak ibraz süresi geçtikten sonra hüküm ifade eder.

(2) Çekten cayılmamışsa, muhatap, ibraz süresinin geçmesinden sonra da çeki ödeyebilir." hükmünü içermektedir. 6102 sy kanunun 799. maddesi gerekçesinde de "... 6762 sayılı Kanun, maddenin üçüncü fıkrasını İsv.BK. m. 1119 (3) hükmünden aynen aktarmıştır.

Kaynak öğretide de tartışmalara yol açan, amaç ve faydası pek belirlenemeyen bu hüküm, Türkiye’de yanlış anlamalara neden olmuş ve çekin niteliğiyle bağdaştırılması mümkün olmayan bir uygulamanın yerleşmesine de sebebiyet vermiştir. Karışıklık yaratmaktan başka hiçbir yarar sağlamayan ve çekin değerini düşüren bu hüküm kaldırılmıştır." denilmiştir. Kanun, açık bir şekilde ibraz süresi içerisinde keşideciye çekin ödenmesinin durdurulması hakkı vermemiştir.

Huzurdaki dava dosyası bu esaslara göre incelendiğinde; davacının iptali istenen çekin keşidecisi olduğu, çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkının TTK'nun 757 madde hükmüne göre yetkili hamilin bu davayı açma hakkına sahip olduğu ve davacının keşideci olduğu anlaşılmış olup, keşidecinin zayi nedeniyle çekin iptali davası açma hakkı olmadığından, davanın ve ödeme yasağı talebinin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ...... · ¸e-imza Hakim ...... · ¸e-imza