Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/337 K.2024/407

... 2- ... .... Mersis No:... ...

DAVA

Markaya Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i, Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ : 27/09/2021

KARAR TARİHİ : 26/09/2024

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Markaya Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i, Manevi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin faaliyetlerinde kullandığı öncü markalarından birinin “...” esas unsuru olup müvekkilinin hali hazırda ... nezdinde tescilli “...” esas unsurlu beş adet tescilli markasının bulunduğunu, davalı tarafa ait .../ internet sitesi ve kartvizitlerinde halen “...” ibareli kullanımların bulunduğunu ve bu kullanımların müvekkilinin markalarından doğan haklarını ihlal ettiğini, davalı tarafça gerçekleştirilen bu kullanımların tamamen bilerek ve isteyerek,

müvekkili şirketin sektördeki tanınmışlığından ve “...” markasının tüketiciler nezdinde oluşturduğu izlenimden haksız bir şekilde yararlanma amacıyla, müvekkili şirket ile aleyhine tespit talep olunan şirket arasında hala bir bağ olduğu izlenimi oluşturarak tüketicileri yanıltacak bir biçimde kullanıldığını, davalı yanın ihlale konu bu eylemlerinin içeriğinin ve boyutlarının tespiti adına ...

D.İş sayılı dosyası ile davalı yan tarafından yapılan marka hakkı ihlallerine yönelik bilirkişi marifetiyle tespit yaptırılmış olduğunu, tüm açıklamalar ışığında davalıların mevcut kullanımlarının tamamının müvekkili şirkete ait tescilli markasının kapsamında kaldığı hususunda bir tereddütün bulunmadığını, davalı taraflarca haksız ve hukuksuz olarak ... alan adlı internet sitesi başta olmak üzere müvekkili adına tescilli “...” ibareli markaları ihlal eder kullanımlarının mevcut olduğunu, davalıların marka hukukuna aykırı kullanımlarının aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, davalılardan ....

Şirketinin diğer davalıların internet sağlayıcısı olup müvekkilinin uğradığı zararlardan diğer davalılar kadar sorumlu olduğunu, zira ihlale konu internet sitesinin kurulumu, yayınlanması yer sağlayıcılığı hizmetlerinin sağlanması vb. hizmetlerinin tamamının davalı firma tarafından yapılmakta olup müvekkilinin uğradığı tüm zararlardan diğer davalılar gibi müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunu ifade ederek;

müvekkili adına tescilli ... sayılı “... ...”, ... sayılı “... ” ibareli markalarından doğan haklarına tecavüz edildiğinin 6769 s. SMK uyarınca tespiti, tecavüz teşkil eden eylemlerin men ve ref’ine, davalı eylemlerinin müvekkili markalarına tecavüz etmesinin yanında ayrıca TTK hükümleri haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6769 s. SMK uyarınca tescilli markalardan doğan hakların davalılarca ihlal edilmesi nedeniyle 7.500 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tazminine, tecavüz yönünde verilecek mahkeme kararının,

masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, Türkiye’ de tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına, tespit dosyasında yapılan yargılama giderleri ve tüm icra masrafları da dâhil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... cevap dilekçesiyle; firmanın bilgisayar programları yazılımları, ekipmanları alım-satım ve teknoloji hizmetleri faaliyetlerini gerçekleştirme amacı ile kurulmuş olduğunu, web siteleri için alan adı, hosting, sunucu vb. hizmetleri online internet üzerinden sunmakta olduğunu ve bünyelerinde 200.000 den fazla alan adı-web sitesi hizmeti barındığını, tüm hizmetlerini online olarak .... web siteleri üzerinden sunduğunu, bu işlemi ... tarafından verilen yetki kapsamında yaptıklarını, şikayete konu olan, marka hakkını ihlal eden “...” web sitesinin kendilerine ait olmadığını,

firmalarından online olarak matbu sözleşme ile sipariş geçilerek alınan “...” web sitesi alan adının 24 Mart 2021-24 Mart 2022 tarihleri arasında kullanılmak üzere online olarak “...” adlı üye tarafından ödeme yapılarak alındığının tespit edilmiş olduğunu, firmalarının sadece sanal ortamda online olarak yetki kapsamında hizmet sunmakta olup, ilgili üyeyi, soruşturmada adı geçen şahısları bizzat tanımadıklarını, marka ihlali yapan kişinin firmaları olmayıp, hizmet alan kişi üzerinden işlemlerin sürdürülmesi gerektiğini, firmalarının sadece ilgili web sitesi ismini Yer Sağlayıcılığı yetkisi ile sağlamış olduğunu,

web sitelerinin içeriğini ve ne işlem yaptıklarını bilemediklerini, bu durumdan sorumlu olmadıklarını, firmalarının soruşturmada “bilgisi alınması gereken kurum” olarak geçmesinin gerektiğini belirterek davanın reddine, hizmet alan “...” isimli üye hakkında işlemlerin sürdürülmesine, tüm maddi ve manevi iş kayıplarının davacı tarafça tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti. davaya cevap vermemiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının kullandığı ... ibaresinin davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

.... ’nin 08.07.2021 tarihli ve ... D.İş Sayılı bilirkişi raporunda:

1. Aleyhine tespit incelemesi yapılan “....” adresinde faaliyet gösteren işletmenin dava dışı ...adına kayıtlı olduğu, işletmenin aleyhine tespit istenen taraf olan ... ... TİC. LTD. ŞTİ. adına kayıtlı olmadığı, bu işletmenin tabelasında, tanıtım ve resmi evraklarında markasal nitelikte kullanılan “...” ibarelerinin ise tespit isteyen adına tescilli olan ... sayılı “...” markaları ile aynı ya da benzer olmadığı ve markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı,

2. ...” web sitesinde “...” ibaresinin markasal nitelikte kullanıldığı, web sitesinde bu marka altında “asansörlü nakliyat, büro ve ofis taşımacılığı, eşya depolama ve ... hizmetlerinin” reklam ve tanıtımının yapıldığı, web sitesinde markasal nitelikte kullanılan “...” ibaresi ile tespit isteyen adına tescilli olan .... sayılı “...” markaları arasında güçlü bir benzerlik bulunduğu, ayrıca web sitesinde reklam ve tanıtımı yapılan hizmetlerin de davacı markalarının tescil kapsamında bulunan hizmetlerle aynı ya da benzer türde hizmetlerden olduğu, bu nedenle “...” web sitesindeki kullanımların tespit isteyen adına tescilli markalarla karıştırılmaya neden olacak nitelikte kullanımlardan olduğu,

şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda bilirkişilerden rapor alınmıştır.

İlk Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen RAPORDA ve EK RAPORDA özetle:

1.Davalılardan ... Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti.’nin kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz etmediği,

2.Her ne kadar dava konusu ... uzantılı internet sitesindeki kullanımlar davacının marka hakkına tecavüz teşkil etse de, davalılardan ....’nin dava konusu ... uzantılı internet sitesinin yayınlanmasından sorumlu olmadığı anlaşıldığından bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu,

3.Davalılardan ... Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti.’nin, davacının marka hakkına tecavüz etmediği anlaşıldığından davacının tazminat talebinin yerinde bulunmadığı,

4.Her ne kadar dava konusu ... uzantılı internet sitesindeki kullanımlar davacının marka hakkına tecavüz teşkil etse de, davalılardan ....’nin dava konusu ... uzantılı internet sitesinin yayınlanmasından sorumlu olmadığı anlaşıldığından manevi tazminat talebinin söz konusu şirkete yönlendirilemeyeceği,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

İkinci Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen RAPORDA/ EK RAPORDA özetle:

Marka Hakkına Tecavüz Açısından

Davalılardan ... Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti.’nin kullanımlarının davacı adına .... sayı ile tescilli ve “...” ibareli/ibaresini ihtiva eden markalardan doğan haklara tecavüz etmediği,

Dava konusu ... uzantılı internet sitesindeki ... şeklindeki kullanımlar davacının marka hakkına tecavüz teşkil etse de davalılardan ....’nin dava konusu ... uzantılı internet sitesinin yayınlanmasından sorumlu olmadığı kanaatine ulaşılmakla birlikte takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Haksız Rekabet Açısından

Davalılardan ... Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti.’nin kullanımlarının davacı ile haksız rekabete neden olmadığı,

Dava konusu ... uzantılı internet sitesindeki kullanımlardan davalılardan .... sorumlu olmadığından bu davalının kullanımlarının da davacı ile haksız rekabete neden olmadığı,

Manevi Tazminat Açısından

Manevi tazminatın Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

bildirilmiştir.

Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun “Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiilleri” içeren 29. maddesinin (a) bendi uyarınca; “Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.” marka hakkına tecavüz olarak değerlendirmektedir.

SMK’nun “Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları” başlığı ile düzenlenen 7. maddesi ise aşağıdaki şekildedir:

(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.

(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:

a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.

b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.

c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.

(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:

a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.

b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.

c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.

ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.

d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.

e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.

f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.

(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.

(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:

a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.

b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.

c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.”

6769 sayılı SMK'nın 29 maddesinde, marka hakkına tecavüz sayılan fiiller belirtilmiş olup;

(1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.

b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

(2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.

6769 sayılı SMK'nın 149 ncu maddesine göre, sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:

a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.

b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.

c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.

ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.

6769 sayılı SMK 150 maddesine göre; Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlü olduğu bildirilmiş olup, sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir.

Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.

6100 sayılı TTK’nın 54. Maddesine göre, “Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Davacı Markaları Davalı Kullanımları ... (....) ... .... ... ... Tüm dosya kapsamına göre:

...” web sitesinde “...” ibaresinin markasal nitelikte kullanıldığı, web sitesinde bu marka altında “asansörlü nakliyat, büro ve ofis taşımacılığı, eşya depolama ve ... hizmetlerinin” reklam ve tanıtımının yapıldığı, web sitesinde markasal nitelikte kullanılan “...” ibaresi ile davacı adına .... sayı ile tescilli ve “...” ibareli/ibaresini ihtiva eden markaları arasında güçlü bir benzerlik bulunduğu gibi web sitesinde reklam ve tanıtımı yapılan hizmetlerin de davacı markalarının tescil kapsamında bulunan hizmetlerle aynı ya da benzer türde hizmetlerden olduğu,

bu nedenle “...” web sitesindeki şeklindeki kullanımların davacı adına .... sayı ile tescilli ve “...” ibareli/ibaresini ihtiva eden markalar ile karıştırılmaya neden olduğu; ancak, “...” web sitesindeki kullanımların davalılardan .... Ltd. Şti. ile ilişkilendirilmesine konu olacak herhangi bir ispat vasıtasının dosya kapsamında bulunmaması karşısında davalılardan .... Ltd.

Şti. bakımından davacının marka hakkını ihlal ettiği yönünde bir kanaate ulaşılmasının mümkün olmayacağı; davalılardan .... tarafından sunulan faturada ... alan adının 24.03.2021 tarihinde yani tespitten önce, 1 yıllık süre boyunca dava dışı ... adına kaydedildiğinin anlaşıldığı, davalılardan .... tarafından sunulan belgelerin ve ...’nun resmi internet sitesinin incelenmesi neticesinde, davalının 13.03.2019 tarihi itibarıyla alan adı barındırma hizmeti veren yer sağlayıcısı olduğu dolayısıyla ... isimli alan adının yönetici veya içerik sağlayıcısı olmadığı;

davacı tarafından davalılardan ....’nin yer sağlayıcı değil içerik sağlayıcı olduğunu ispatlayan herhangi bir delili dava dosyasına sunulmadığı, bu durumda davalılardan ....’nin ... isimli alan adının içeriğindeki kullanımdan sorumlu olmadığı, .... tarafından ... adına düzenlenen 24.03.2021 tarihli faturanın ise ilgili internet sitesinin sahibinin ve yayınlanmasından sorumlu kişinin ... olduğunu gösterdiği sonucuna ulaşıldığı, “...” web sitesindeki kullanımların doğrudan davalılardan ... ...

TİC. LTD. ŞTİ.

İle ilişkilendirilmesini sağlayacak somut bir veri bulunmaması karşısında belirtilen davalının, davacı adına ... sayı ile tescilli ve “...” ibareli/ibaresini ihtiva eden markalar ile haksız rekabet yaratmadığı; “...” web sitesindeki kullanımların davacı adına .... sayı ile tescilli ve “...” ibareli/ibaresini ihtiva eden markalar ile karıştırılmaya yol açtığı ve bu durumun dürüst rekabete aykırı olduğu ancak bu kullanımlardan davalılardan (yer sağlayıcı olduğu tespit edilen) ....’nin sorumlu olmadığı; davalılardan ...

Nak. Otomotiv Emlak Tic. Ltd.Şti.’nin kullanımlarının davacı ile haksız rekabete neden olmadığı, dava konusu ... uzantılı internet sitesindeki kullanımlardan davalılardan .... sorumlu olmadığından bu davalının kullanımlarının da davacı ile haksız rekabete neden olmadığı anlaşılarak tüm dosya kapsamına göre. Davalı ... Limited Şirketi bakımından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Nakliyat Otomotiv.

Şirketi bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aksi yöndeki beyan ve görüşlere itibar edilmemiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır