Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/443 K.2024/158

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle ve sair beyanlarında özetle; davalı yanın ... sayısı ve “...” ibaresi ile başvuruda bulunduğunu, başvuruya yönelik itirazlarının Kurum tarafından hatalı bir şekilde reddine karar verildiğini, müvekkilinin tanınmış “...” markasının sahibi olduğunu, 180’den fazla ülkede, farklı meyve tatlarını tüketiciye sunan ... markası altında sunan müvekkilinin bu markayı ...’de 1985 yılından bu yana ürettiğini, Kurum nezdinde çok sayıda tescilinin bulunduğunu, 80 yıl önce yaratılmış özgün bir marka olan ... markasının müvekkilin yoğun emek ve yatırımları sonucunda dünya çapında tanınır hale geldiğini,

taraf markalarının ortalama tüketici nezdinde karıştırılmasının kaçınılmaz olduğunu, dava konusu markanın ... şeklinde, müvekkili şirkete ait ... markasının tamamen kopyalanması ve son harfinden önceki kısmına iki harf eklenmesi ile oluşturulduğunu, dava konusu markanın ... markasının ilk dört harfi olan “...” harflerini ve sonundaki “A” harfini, yine ilk dört harf ve son harf olarak aynı sırayla içerdiğini, tüketicinin “...” ibareli marka başvurusunu, yazıldığı gibi seslendireceğini, bu haliyle müvekkilinin “...” şeklinde seslendirilen marka başvurusu ile ayniyet derecesinde işitsel benzerlik taşıdığını,

müvekkilinin ... nezdinde daha evvel .... gibi markalara yönelik itirazları sonucunda anılan markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespit edildiğini, dava konusu markanın müvekkilinin markalarının tanınırlığının bulunduğu 32. Sınıf emtiaları kapsadığını, “Maden ve gazlı sular ve diğer alkolsüz içecekler; meyveli içecekler ve meyve suları;

içecek yapımında kullanılan şuruplar ve diğer müstahzarlar.” Mallarında tescil edilmek istenildiğini, müvekkilinin reklamlarında “... ...” şeklinde slogan kullandığını, “...” ibaresinin bu haliyle tüketici nezdinde bilinir hale geldiğini, müvekkili markasının çok tanınmış olması nedeniyle dava konusu markanın da müvekkili markalarının serisi gibi algılanacağını, ... isimli bir içeceğin ilk etapta ... ve ... karışımı bir içecek sanılması ve müvekkil şirketle bağlantı kurulması son derece olası olduğunu, 32. Sınıftaki malların günlük yaşamda sıkça satın alınan, ortalama tüketicilerce değerlendirilen mallar olduğunu,

müvekkili markalarının tanınırlığının Kurum nezdinde birçok kararda da kabul edildiğini, “...” markasının ... ve Dünya çapında tanınmış olmasının Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6.maddesinin 4 ve 5. fıkralarının şartlarının oluşmasına sebebiyet verdiğini, kaldı ki müvekkili markasının tanınmış markalar sicilinde de kaydı olduğunu, dava konusu markanın tescilinin, müvekkili markalarının ayırt ediciliğine zarar vereceği gibi haksız menfaat teminine yol açacağını, davalı başvurusunun kötü niyetli olduğunu,

iddia ederek 11.11.2021 tarih ve ... sayılı itirazın reddi kararının iptali ile ... sayılı ... ibareli marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı başvuru sahibi taraf vekili davaya cevap dilekçesi ve sair beyanlarıyla; müvekkili markasını taşıyan ürünlerin .... ve ...’de tüketildiğini, müvekkili markası ile davacı markaları arasında bir iltibas olmayacağını, taraf markalarının benzer olmadıklarını, müvekkili markasının kullanım sonucunda ayırt edicilik kazandığını, müvekkili markalarının bilinir hale geldiğinin müvekkiline ait web sitesine girildiğinde de görülebileceğini, markaların görsel anlamda da benzer olmadıklarını, davacı yanın markalarının jenerik hale geldiğini, bu nedenle zayıf marka olarak görülmesi gerektiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu ... ibaresinin 32. Sınıf emtialarda tescili amacıyla ... uluslararası başvuru numaraı ile ... aracılığıyla başvuru konusu edildiği, ülkemizde ... sayısı ile işleme alındığı, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 12.11.2020 tarih ve 360 sayılı bültende ilan olunduğu; söz konusu ilana karşı davacı yanın önceki tarihli “...” esas unsurlu markalarına dayalı olarak itirazda bulunduğu, davacı itirazlarını değerlendiren ...’nın 30.03.2021 tarihli kararı sonucunda itirazların reddine karar verdiği; anılan karara karşı davacı yanca yeniden itiraz edildiği,

davacı itirazlarını değerlendiren ...’nun ... sayılı kararında özetle; “... başvuru numaralı ve "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı "... ", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve sair gerekçelerle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir....yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır.

Bu nedenle, markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir...

Somut olay açısından, itiraza konu başvurunun tescilinin 6769 Sayılı SMK'nın 6/IV ve 6/V maddeleri hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde de bir kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz da haklı görülmemiştir” şeklindeki gerekçeler ile davacı taraf itirazlarının nihai olarak reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA ve EKRAPORDA özetle:

-Dava konusu ... sayılı marka kapsamında yer alan 32. Sınıf malların tamamının, davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamında aynı sınıfta yer alan mallar ile aynı, aynı tür olduğu,

- Taraf markaları arasındaki görsel, harf dizilimsel ve işitsel açıdan oluşan benzerlik ile davacı markalarının 32. Sınıf emtialardaki yüksek düzeyli tanınmışlık hali bir arada değerlendirildiğinde, işaretler arasında, ortalama tüketici nezdinde iktisadi – idari anlamda iltibas ihtimalini doğurabilecek bir benzerlik halinin mevcut olabileceği,

- Davacı markalarının SMK m. 6/4 ve 6/5 anlamındaki tanınmışlığının, taraf markaları arasında 32. Sınıfta yer alan emtialar bakımından karıştırılma ihtimalini kuvvetlendiren bir unsur olacağı gibi dava konusu markanın tescilinin de SMK m. 6/5 kapsamında aranılan koşulların da davacı aleyhine davalı lehine oluşması sonucunu meydana getirebileceği,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik Yargıtay içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, ..., ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (....).

Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Dava Konusu Marka Örnek Davacı Markaları (İşlem Dosyasına Dayanak) ... ...+... (32.sınıf) ... ... ... ... (03, 32.sınıf)

Davacı Yanın Hükümzüzlük Talepli Dava Dilekçesinde Yer Alan Markalarından Koruma Süresi Devam Ettiği Tespit Edilen Sair Markalarından Örnekler:

...

...

....

.... .....

....

... ...

... ...

... ...

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu marka başvurusu kapsamında 32. Sınıfta yer alan emtiaların tamamının, davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamında da birebir yer almakta olup taraf markalarının kapsamlarının ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmasına gerek olmaksızın benzer ihtiyaçları karşılayan, tüketiciye aynı kanaldan ve aynı tür satış yöntemi ile ulaştırılan, birbirleri ile doğrudan rekabet ilişkisi içerisinde bulunan, hedef tüketici kitleleri benzer olan, birbirlerini tamamlayan ya da birbirleri yerine ikame edilebilirliği bulunan emtiaları ihtiva ettikleri görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde; dava konusu markanın bir sözcük markası olduğu, yedi harf ve tek kelimeden oluşan markanın somut bir anlama sahip olmadığı, Türkçe’nin soldan sağa doğru ve yazıldığı gibi okunan bir dil olmasından ötürü, yazımına en uygun şekilde “...” olarak telaffuz edileceği, bu ibarenin uyuşmazlık konusu emtialar açısından ayırt edici niteliğe haiz bir sözcük olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının markalarının incelenmesinde; esas unsuru doğrudan “...” ibaresi olup beş harften oluşan bu kelimenin de dilimizde bir anlamı olmadığı, “...” şeklinde telaffuz edilecek olduğu, her ne kadar davalı tarafın bu hususta itirazının mevcut olduğu görülmüş ise de bu ibarenin de uyuşmazlık konusu emtialar açısından ayırt edici niteliğe haiz bir sözcük olduğu anlaşılmaktadır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

... 'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davalının "..." ibareli ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunup bulunmadığı incelendiğinde;

taraf markalarının esas unsurunu oluşturan “...” ve “...” kelimeleri, kelimelerin başlangıç seslerinde yer alan “...” harflerini birebir aynı sıralama içermekte olup yine her iki marka da “...” sesleri ile sonlandığı, dava konusu marka “...” şeklinde üç hecede telaffuz edilirken, davacı markası “...” şeklinde iki hecede telaffuz edileceği, markalardaki harf dizilimsel anlamda temel farkın, dava konusu markanın beşinci ve altıncı harflerini oluşturan “...” harflerinden ibaret olduğu, bu farklılığın taraf markalarının kavramsal olarak somut anlamlar edinmesine ve bu yönde derhal bir farklılaşmaya yol açmadığı,

soldan sağa okuma ilkesi uyacuna markaların harf dizilimsel açıdan benzerlik ilişkisinde oldukları, bu benzerlik işitsel olarak da markaların benzer tınısal algıları tüketiciye aktarmasına yol açacağı, taraf markalarının birbirlerinin farklı versiyonları, alternatifleri veya bir serinin devamı olarak nitelendirilmesinin mümkün olacağı, genel izlenim yönünden benzer olduğu ve aralarında ilişkilendirme ve karıştırma olasılığının bulunduğu, başvuru kapsamındaki emtiaların tamamında taraf markaları arasında benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olduğu,

taraf markaları arasındaki görsel, harf dizilimsel ve işitsel açıdan oluşan benzerlik ile davacı markalarının 32. Sınıf emtialardaki yüksek düzeyli tanınmışlık hali bir arada değerlendirildiğinde, işaretler arasında, ortalama tüketici nezdinde iktisadi – idari anlamda iltibas ihtimalini doğurabilecek bir benzerlik halinin mevcut olabileceği, davacı markalarının SMK m. 6/4 ve 6/5 anlamındaki tanınmışlığının,

taraf markaları arasında 32. Sınıfta yer alan emtialar bakımından karıştırılma ihtimalini kuvvetlendiren bir unsur olacağı gibi dava konusu markanın tescilinin de SMK m. 6/5 kapsamında aranılan koşulların da davacı aleyhine davalı lehine oluşması sonucunu meydana getirebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 127,10-TL

GİDER AVANSI :12.871,50-TL

TOPLAM :12.998,60-TL