Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/501 K.2023/85

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili ...'ın ...'da tekstil işiyle uğraştığını, özellikle çocuk giyimine yönelik tekstil ürünleri ürettiğini, kurumsallık meydana getirmek amacı ile, üretmiş olduğu logolu giysilerin marka tescil başvurusunu 27.01.2022 tarihinde yaptığın, başvuru numarası ...olduğunu, müvekkilinin başvurusunun ....

21.04.2022 tarihli kararı ile red edildiğini, red kararına karşı müvekkil ... tarafından 19.06.2022 tarihinde itiraz başvurusunda bulunulduğu, itiraz başvurusuna karşı ....

25.10.2022 tarihli kararı ile itiraz ve başvurunun reddine karar verildiğini, başvurunun reddine karar verilmesinin hukuka, mevcut duruma, mevzuata ve marka taleplerine uygun olmadığını, başvuruda belirtilen ... ... yazı ve Şekilli ibarenin kendine has yazı tipi ve şekil bütünlüğünden oluştuğunu, anlamının ve ... karşılığının ... ... şeklinde olmasının nasıl bir engel oluşturduğu red kararından anlaşılamadığını, kaldı ki ... yazısının karşılığı ...

Sözlüğüne göre, özgün olarak belirtildiğini, bu yazı logo ile belirgin bir ayırdedicilik meydana getirdiğini, ayrıca marka başvurusunda bulunduğumuz şekil ve ibare markanın kullanılacağı tekstil sektörüne farklı bir boyut getirmekte ve üretim sürecinde kendine özgü bir ayırt edicilik getireceği yolunda bütünlük arz ettiğini, bu hususların red kararında değerlendirmeye alınmadığını, marka başvurusuna özel ve resmi kurumlardan herhangi bir itirazının olmadığını, ...'nın ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, kurum kararının yerinde olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı başvurusunun 6769 sayılı SMK 5/1-b, c maddeleri gereğince mutlak red nedenine bağlı olarak reddi ile ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dava, cevap, cevaba cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile Alâkalı ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, .... Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı ... adına "... ..." ibaresinin ...

Sınıflandırma sisteminin 25. ve 35. sınıfında yer alan mal ve hizmetlerde kullanılmak üzere tescil başvurusu 27/01/2022 tarihinde yapıldığı, ... kod numarası verilerek işleme alınan marka tescil başvurusunun, yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5/1 (b) ve (c) maddesi gereğince reddedilmesine karar verildiği, ... kod numarası altında işlem gören dava konusu başvurunun reddine başvuru sahibi vekili tarafından itiraz edildiği,

...'nın ... sayılı kararıyla, “...başvuru numaralı "... ...” ibareli başvurunun 6769 s. SMK'nın 5/1-(b, c) bentleri uyarınca reddine yönelik ... kararı Kurulumuzca yeniden değerlendirilmiştir. Bilindiği gibi, 6769 s. Kanun'un 5/1-(b) bendi gereğince, ayırt edici olmadığı gerekçesiyle reddedilen işaretler, markanın asli işlevini, yani mal ve hizmetlerin kaynağını işaret etme işlevini yerine getirememektedir.

Şöyle ki, mal ve hizmetlerin kaynağını işaret etme işlevi; bir mal veya hizmeti satın alan tüketicilerin, eğer söz konusu mal veya hizmetle ilgili deneyimleri olumluysa bir sonraki sefere bunu tekrarlamalarına, ya da olumsuzsa aynı deneyimden kaçınmalarına imkan vermektedir. (....) Bu doğrultuda, bir markanın ayırt edici karakteri, ilk olarak, tescilin talep edildiği mal veya hizmetler açısından;

ikinci olarak ise, ilgili mal veya hizmetlerin tüketicilerinden oluşan hedef halk kesiminin algısı açısından değerlendirilmelidir. (....) Öte yandan, 6769 s. SMK'nın 5/1-(c) bendi "Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler"İn marka olarak tescil edilemeyeceğini belirtmektedir.

Diğer bir ifadeyle, ilgili madde hükmü, başvuru kapsamındaki mal veya hizmetler için tanımlayıcı nitelikte olan işaretleri münhasıran veya esas unsur olarak içeren başvuruların marka olarak tescil edilemeyeceğini düzenlemektedir. Tanımlayıcı markaların tescil edilmemesinin nedeni, mal ve hizmetlerin karakteristik özelliklerini belirten terimlerin herkes tarafından serbestçe kullanımını sağlamaktır.

Bu şekilde, bir firmaya, tanımlayıcı bir terimin -diğer firmalara ve rakiplerine dezavantaj yaratacak şekilde- tekel olarak verilmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Yapılan incelemede, başvuru konusu marka örneğinin büyük puntolarla yazılmış "..." ibaresi ve küçük puntolarla yazılmış "..." ibaresinden oluştuğu, "...” ve "..." ibarelerinin ... karşılıklarının "...” ve *...” olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu ibarenin ilgili tüketiciler tarafından, redde konu mallar/hizmetler bakımından, belirli bir ticari kaynağa Git bir işaret olarak algılanmayacağı, markanın asli işlevi olan belirli bir işletmeye ait mal ve hizmetleri, diğer işletmelere ait benzer mal ve hizmetlerden ayırt etmeyi sağlama işlevini yerine getiremeyeceği ve tanımlayıcı nitelikte bir ibare olduğu kanaatine varıldığından, başvurunun 6769 s. SMK'nın 5/1-(b, c) bentleri uyarınca reddine yönelik karar isabetli bulunmuştur.” gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği,

eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde 26/12/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmış, davacı vekilinin eldeki davayı ikame ettiği tetkik edilmiş, işin esasına girilmiştir.

GEREKÇE

6769 sayılı SMK 5/1-b maddesinde "Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği" mutlak ret nedenlerinden sayılmıştır. Sicilde gösterilebilir olmasına rağmen herhangi bir mal veya hizmet için ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretler tescil edilemeyecektir.

Bir marka, bir işletmenin mal ve hizmetlerini, başka işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt edilebilmesi koşuluyla, özellikle kişi adları da dâhil olmak üzere sözcükler, harfler, rakamlar, malların, seslerin veya ambalajların şekli gibi işaretlerin, kaynak gösterme vasfı o işaretin markanın soyut ayırt edici niteliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Buna karşılık bir işaretin somut ayırt edici niteliği incelenirken, tescili talep edilen işaretin tescile konu mal veya hizmetleri diğer mal veya hizmetlerden ayırt etmeye elverişli olup olmamasına bakılır. Söz konusu işaretin tescile konu mal ve hizmetler açısından ayırt edicilik fonksiyonu yoksa aksine bu mal veya hizmetlerin bir özelliğini veya kullanım amacını belirtiyorsa ya da mal veya hizmet hakkında bilgi veriyorsa, somut ayırt edici niteliğe sahip değildir . Bu nedenle bir işaret soyut ayırt edici niteliğe, dolayısıyla, marka olma özelliğine sahip olabilir, ancak bu işaret belli mal ve hizmetler için ayırt edici niteliği bulunmadığından tescil edilemez. Dolayısıyla, soyut ayırt edici nitelik somut ayırt edici niteliğe göre daha geniş kapsamlıdır.

Bu bağlamda asgari düzeyde ayırt edici niteliği olması kaydıyla, her türlü işaret marka olabilmektedir. Ayırt edici nitelik başlangıçtan itibaren olabileceği gibi sonradan kullanıma bağlı olarak da zaman içinde kazanılabilir. Ayırt edici niteliğin tespitinde temel alınan husus, markanın tescil edilmek istendiği mal ve hizmet sınıflarıdır.

Dolayısıyla soyut anlamda ayırt edicilik değerlendirmesi yapılırken mal ve hizmet sınıfı temelinde bir değerlendirme yapılmaması gerekir.

6769 Sayılı SMK’nın 5/1-c maddesine göre ise “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” in marka olarak tescil edilmesi mümkün değildir.

Bir işaretin SMK m. 5/1-c kapsamında değerlendirilebilmesi için, işaret ile mal veya hizmet arasında doğrudan ve özellikli bir ilişkinin bulunması, işaretin mal veya hizmetin karakteristik bir özelliğini, vasfını, amacını hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan, mal veya hizmet ile sıkı ilişkisi sebebiyle bir özelliğini derhal düşündürmesi ve akla getirmesi gerekmektedir.

Somut ayırt edicilik değerlendirmesi tescil edilmek istenilen mal ve hizmet gözetilerek ilgili tüketici nazarında yapılmalıdır. Bu değerlendirme kapsamında tüketici nezdinde ilgili markanın farklı bir kaynaktan geldiği ve ayırt ediciliğe haiz olduğunun kabulü gerekmektedir. Eğer bu ölçüde bir ayırt edicilik mevcut değilse aksine tanımlayıcılık mevzubahis olursa söz konusu markanın tescili mümkün olamayacaktır.

6769 s. SMK’nın 5/1-c bendine göre bir ibarenin tasviri işaretlerden sayılabilmesi için benimsenen temel kriter, işaretin, tescil edilmek istenilen emtia sınıflarında, hiçbir özel zihni çabaya gerek olmaksızın, doğrudan doğruya, mal ve hizmet ile sıkı ilişkisi nedeniyle malın veya hizmetin bir özelliğini veya kompozisyonunu derhal düşündürmesi ve akla getirmesidir. Bir mal veya hizmeti doğrudan çağrıştırmayıp akla getirmeyen ancak imada bulunan kelimelerin tescilinin bu maddeye göre engellenmesi mümkün değildir. Tüketici işareti gördüğünde kesin olarak mal veya hizmetin niteliğini tanımlayamıyor fakat olasılıkları zihninde birkaç seçeneğe kadar indirebiliyorsa o markanın tescili mümkündür.

Görüleceği üzere işaretin 6769 s. SMK 5/1-b ve 5/1-c maddeleri kapsamında kalıp kalmadığı hususu, başvuru kapsamındaki işaretin tüketici nezdinde öncelikle markasal bir algı yaratıp yaratmadığı, sonrasında ise tescili talep edilen işaretin kaynak gösterme fonksiyonuna sahip olup olmadığı ya da ilgili mal ya da hizmetin bir özelliğini ifade edip etmediği noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda dava konusu '' "... ..."'' ibareli marka başvurusunun, 6769 s. SMK’nın 5/1-b ve c maddeleri kapsamında ... kararı neticesinde mutlak ret nedenleri gereği reddine karar verilen 25 ve 35. Sınıf. (25-1) Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. (25-2) Ayak giysileri: ayakkabilar, terlikler, sandaletler. (25-3) Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

(35-1) Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri. Alıcı ve salıcılar için online pazaryeri finternet silesi) sağlama hizmetleri.

(35-5) Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yeralmayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar.

Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfarı, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. Koruyucu” amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şailar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Danteiler ve nakışlar (aplikeler), güpürler, fstolar, dar dokumalar, şeriler ve kurdeleler, eksiraforlar, ftiler, giysiler için kumaştan yapılmış hazır harter ve rakamlar, armalar, rütbe işaretleri, vatkalar. Giysiler için düğmeler, kopçalar, halkalar, fermuarlar, ayakkabı ve kemer Tokaları, perçinler, yapışkan banllar, bağlar, toplu iğneler, iğneler, dikiş İğneleri, dikiş makinesi iğneleri, tığlar ve örgü şişleri, iğne kuluları ve iğnelikler.

Yapma çiçekler, “yapma meyveler, Saç tokaları, saçı bağlamak için halkalar, taçlar, değerli metalden olmayan saç süsleri, takma saçlar, postişler, elektrikli veya elekiriksiz bigudiler.

Mallarının bir araya getirimesi hizmetleri; (belirilen hizmetler perakende, toptar satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) emtiaları yönünden hiçbir özel zihni çabaya gerek olmaksızın, doğrudan doğruya, mal ile sıkı bir ilişki içerisinde olup olmadığı, malın bir özelliğini veya kompozisyonunu derhal düşündürüp düşündürmediği ve akla getirip getirmediği, tüketicinin işareti gördüğünde kesin olarak malın niteliğinin tanımlayabilip tanımlayamadığıdır.

Başvuru konusu marka örneğinin büyük puntolarla yazılmış "..." ibaresi ve küçük puntolarla yazılmış "...” ibaresinden oluştuğu, "..." ve "..." ibarelerinin ... karşılıklarının "..." ve "..." olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu ibarenin ilgili tüketiciler tarafından, redde konu mallar/hizmetler bakımından, belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağı, markanın asli işlevi olan belirli bir işletmeye ait mal ve hizmetleri, diğer işletmelere ait benzer mal ve hizmetlerden ayırt etmeyi sağlama işlevini yerine getiremeyeceği ve tanımlayıcı nitelikte bir ibare olduğu kanaatine varılmıştır.

Diğer bir ifadeyle başvurunun 25 ve 35. Sınıf. (25-1) Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. (25-2) Ayak giysileri: ayakkabilar, terlikler, sandaletler. (25-3) Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

(35-1) Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri. Alıcı ve salıcılar için online pazaryeri finternet silesi) sağlama hizmetleri.

(35-5) Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yeralmayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar.

Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfarı, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. Koruyucu” amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şailar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Danteiler ve nakışlar (aplikeler), güpürler, fstolar, dar dokumalar, şeriler ve kurdeleler, eksiraforlar, ftiler, giysiler için kumaştan yapılmış hazır harter ve rakamlar, armalar, rütbe işaretleri, vatkalar. Giysiler için düğmeler, kopçalar, halkalar, fermuarlar, ayakkabı ve kemer Tokaları, perçinler, yapışkan banllar, bağlar, toplu iğneler, iğneler, dikiş İğneleri, dikiş makinesi iğneleri, tığlar ve örgü şişleri, iğne kuluları ve iğnelikler.

Yapma çiçekler, “yapma meyveler, Saç tokaları, saçı bağlamak için halkalar, taçlar, değerli metalden olmayan saç süsleri, takma saçlar, postişler, elektrikli veya elekiriksiz bigudiler.

Mallarının bir araya getirimesi hizmetleri; (belirilen hizmetler perakende, toptar satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) mallar/hizmetler bakımından 6769 s. SMK'nın 5/1-(b,c) tescil engeline haiz olduğu anlaşılmış, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸ ¸