Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/76 K.2024/51

... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 03/03/2022

KARAR TARİHİ : 27/02/2024

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; dava konusu markanın, müvekkiline ait “...” ibareli seri markalar ile ayniyet derecesinde benzer olup, aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, dava konusu marka başvurusu ile müvekkiline ait “...” ibareli markalar arasındaki tek farkın, markanın başında yer alan “...” harfinin çıkarılması olduğunu, dava konusu marka kapsamında yer alan “...” ibaresi, tanımlayıcı bir ibare olup, davanın konusunu oluşturan 9. Sınıfa özgülenmiş 35. sınıf hizmet bakımından herhangi bir marka vasfı taşımadığını, herkesin kullanımına açık olan “...” ibaresinin, markaya herhangi bir ayırt edicilik katmamış olduğunu,

dava konusu markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğunu, “...” ibaresinin, “...” ibaresinden renk kullanımı bakımından da ayrılmış olduğunu, müvekkiline ait “...” ibareli markaların .... sınıflarda tescilli olduğunu, buna karşılık dava konusu marka başvurusu için ise 35. sınıfta tescil talep edilmiş olduğunu,

davalı yan markayı farklı bir sınıf için tescil ettirmek istese dahi ki markayı gören tüketicilerin aklına müvekkilinin tanınmış “...” markaları akıllara gelecek ve tüketiciler mezkûr markayı müvekkilin seri markalarından biri zannedecek veyahut markanın farklı bir firmaya ait olduğunu anlasalar dahi müvekkili şirket ile davalı şirket arasında herhangi bir şekilde irtibat bulunduğu kanısına varabileceklerini,

tüketiciler işletmeler arasında bağlantı bulunduğu yönünde bir kanıya varmasalar dahi ayırt ediciliği yüksek “... ibarelerinin davalı markasındaki varlığı sebebiyle davalı şirkete ait ürünler daha kolay hatırlanır olacak ve bu da müvekkilinin itibarından haksız şekilde yararlanılmasına sebep olacağını, “...” ibaresi “marka” olarak tescilli olmanın yanı sıra müvekkiline ait birer sınai mülkiyet hakkı olan alan adının (...) ve ticaret unvanının (...

A.Ş) da esas unsurunu oluşturduğunu, dava konusu marka başvurusunun, 6769 sayılı SMK md. 6/6 gereği tesciline engel olunması gerektiğini, dava konusu marka başvurusunun, kötü niyetin göstergesi olduğunu iddia ederek ... sayılı kararının iptaline, dava konusu ... “...” ibareli markanın tescili halinde hükümsüz sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiş, sair beyanlarıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ...kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davalı şirket tarafından 09.11.2020 tarihinde ... başvuru numarası ile “...” ibareli marka için 35. sınıfta marka başvurusunda bulunulmuş; söz konusu marka başvurusu ... tarafından kabul edilerek 27.01.2021 tarihli ve 365 sayılı ...'nde ilan edilmiş, söz konusu yayına davacı şirket tarafından itiraz edilmiş, işbu itirazın reddedilmesi üzerine, davacı şirket tarafından söz konusu ret kararına .... nezdinde yapılan itiraz, .... tarafından incelenmiş ve ... tarafından .... sayılı kararıyla;

''.... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı "... ... "...'le neden olmasın", "...", "...", "...", "...", "... ...", "... ...", "... şekil" ibareli markalar gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir..

Yapılan incelemede, markaların -tüketicilerin dikkatinin yoğunlaştığı- başlangıç kısımlarının birbirinden farklı olması ve başvuru konusu marka ile itiraz gerekçesi markaların tertip tarzı farklılığı hususları birlikte göz önüne alındığında başvuru konusu işaret ile itiraz gerekçesi markaların bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer olmadıkları görüşüne varılmıştır.

Dolayısıyla, başvuru ile itiraz gerekçesi marka arasında karıştırılma, ilişkilendirilme ihtimallerinin ortaya çıkmayacağı sonucuna varılmış ve itiraz haksız bulunmuştur. İbareler benzer görülmediğinden eskiye dayalı kullanım ve tanınmışlıktan haksız yarar sağlama gerekçeli itirazlar da kabul edilmemiştir.

Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia da somut delillerle ispatlanmadığı gibi, sadece markalar arasındaki benzerlik iddiasına dayandırıldığından ve Kurul'un kanaatine göre, markalar arasındaki benzerlik veya karıştırılma ihtimali, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına, kötü niyet iddiasının kabulü için yeterli bir kanıt teşkil etmediğinden (aynı yönde bkz. .... , 01/02/2012 tarih, .... sayılı kararı, para.

90) bu gerekçeye dayalı itiraz da yerinde ve haklı görülmemiştir.'' gerekçesiyle ''İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA ve EK RAPORDA özetle:

1- Dava konusu marka başvurusunun kapsamındaki 4.1.1. bölümünde hizmetlerin davacının markalarının kapsamında aynı/aynı tür/benzer/ilişkili olarak yer aldığı,

2- Dava konusu marka başvurusu ile davacı markaları arasında marka işaretleri bakımından benzerlik olmadığı,

3- Dava konusu marka ile davacı markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı,

4- Davacının tanınmışlık gerekçeli itirazının yerinde olmadığı,

5- Davacının SMK 6/6 maddesi kapsamındaki itirazlarının yerinde olmadığı,

6- Dava konusu ... Sayılı ...kararının yerinde olduğu

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (....).

Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı Markası Örnek Davacı Markaları

... ... ... (35. sınıf) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... (...09, 35, ...)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu markanın kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler.

Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar.

Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” HARİCİNDEKİ hizmetlerin davacı markalarının kapsamında (... sayılı marka HARİÇ) aynı/aynı tür/benzer/ilişkili olarak yer aldığı, şöyle ki; dava konusu markanın kapsamındaki yukarıda belirtilen hizmetlerin .... sayılı markaların kapsamında aynı/aynı tür/benzer olarak, .... sayılı markaların kapsamında ise ilişkili olarak yer aldığı (Bkz. .... ) görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde; dava konusu “...” ibareli marka, turuncu kare zemin üzerinde, siyah bir daire

içinde, turuncu renkte “es”, beyaz renkte “tel” ve turuncu renkte “...” ibarelerinin yan yana yer

aldığı bir marka olduğu, dava konusu markada yer alan “...” ibaresinin ayırt edici niteliğe haiz

olmayan bir ibare olması nedeniyle dava konusu markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının markalarının incelenmesinde; davacının markalarının bir kısmı münhasıran sadece “...” ibaresinin yer aldığı, bir kısmının ise “...” ibaresi ile birlikte “... serisi”, “...”, “neden olmasın” gibi ibarelerinin yer aldığı herhangi bir ayırt edici şekil unsuru içermeyen kelime markaları olduğu, davacı markalarının esas unsurlarının “...” ibaresi veya “...” harfi olduğu, zira davacı markalarının bir kısmında yer alan “...” ibaresinin çatı marka olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

...'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli ... / ... esas ibareli markalar ile davalının "..." ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunup bulunmadığı incelendiğinde; dava konusu marka ile davacı markalarındaki farklılığın davacı markalarının ilk harfi olan “...” harfinden kaynaklandığı;

söz konusu tek harf değişikliğinin iltibasa yol açacağı iddia edilse de, bu hususun her somut olayın özelliğine göre değerlendirilmesi gerekmekte olup, somut uyuşmazlıkta bu farklılığın görsel, işitsel, yazılış ve anlamsal bakımından dava konusu markanın üzerinde kullanılacağı emtianın ortalama tüketicileri nezdinde iltibası önleyici mahiyette olduğu, dava konusu markanın ilk hecesi olan “es”in turuncu renkte, ikinci hecesi olan “tel”in beyaz renkte olduğu, dolayısıyla dava konusu marka ile davacı markalarının tertip tarzlarının farklı olduğu,

ilk harfteki farklılığın tüketiciler tarafından fark edilebileceği dolayısıyla işletmeler arasında bir farklılığa yol açacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu marka ile davacının markaları arasında marka işaretleri bakımından işitsel, görsel ve anlamsal olarak belirli düzeyde bir benzerlik bulunmadığı; bununla birlikte, ..... 2020/20 T.

6.1.2020 tarihli kararında “...” ile “...” ibareleri arasında benzerlik bulunmadığı ifade edilmiş ve .... sayılı ve .... sayılı ilamlarına atıfta bulunulduğu, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği,

tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı, taraf markaları arasında iltibas bulunmadığı, iltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının uygulama alanı bulmayacağı; öte yandan davacının ticaret unvanı, “... Ve Tic.

A.Ş.” olup ek unsurunun “...” olduğu; davacının ... uzantılı internet alan adının da esas unsurunun “...” ibaresi olduğu, dava konusu markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğu, somut uyuşmazlık bakımından incelendiğinde, davacıya ait ticaret unvanının “ek” unsurunun ve internet alan adının “...” ibaresi olduğu, davalının dava konusu markasının esas unsurunun “...” ibaresi olduğu,

yukarıda SMK 6/1 kapsamında yapılan değerlendirmede detaylı bir şekilde ifade edildiği üzere dava konusu markanın esas unsuru ile davacının ticaret unvanının ek unsuru ve internet alan adı arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak karıştırılma ihtimali bulunmadığı, dolayısıyla davacının SMK 6/6 kapsamındaki itirazının yerinde olmadığı da dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim .... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır