Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/84 K.2024/322

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/06/2021 tarih ve 2019/56 E. - 2021/220 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar .... Şti., ... ile ... vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, müvekkili şirketin mühendislik üzerine bilgisayar yazılımı üreten sayılı firmalardan biri olduğunu, müvekkili firmanın lisans hakkı kendilerine ait olan ... isimli bilgisayar yazılımının FSEK mevzuatı uyarınca eser sahibi olduğunu, müvekkilinin sahip olduğu programların kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması vb hiçbir konuda hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermediğini, müvekkili şirkete gelen ihbarlar ve şikayetler dikkate alınarak,

İznik Sulh Ceza Hakimliği'nin 2017/260 D.İş sayılı dosyasından yapılan arama sonucunda düzenlenen 29.09.2017 tarihli arama tutanağında belirtildiği üzere; karşı tarafın iş sahibi olduğu "İznik Kıyı Bandı Düzenleme İşi Şantiyesi"nde, davalı yana ait "..." markalı bilgisayarda mali hakları müvekkili şirkete ait ...

5.1 ve ... modüllerinin kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun, ayrıca müvekkil şirket programları kullanılarak proje üretildiğinin tespit edildiğini, bu şekilde müvekkili şirket yazılımlarının izinsiz olarak korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğunu ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000,00-TL telif tazminatının öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, bunun mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 27.01.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile,

talep sonucunu 52.462,40-TL arttırmak suretiyle toplam 62.462,40-TL'nin haksız eylemin gerçekleştiği 16.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... ile birleşen davada davalı ... vekili, davanın dayanağının İznik Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan 2018/32 sayılı soruşturma neticesinde İznik Asliye Ceza Mahkemesi'nin (FSHCM Sıfatıyla) 2018/54 Esas 2019/104 Karar sayılı kararı, başka bir deyişle bahsi geçen soruşturma ve davada elde edilen deliller olduğunu, soruşturma ve ceza dosyası incelendiğinde;

şirket yetkilisinin soruşturmaya dahil edilmediğini, arama kararında arama yapılacak adresin CMK'nın 119. maddesine aykırı olarak "..." olarak gösterildiğini, arama tutanağında da arama yapılan yerin "..." olarak gösterildiğini, nerede yapıldığı belli olmayan aramada hazır bulunan ...'nun şirkete temsili yetkili olmadığı halde şirket yetkilisi olarak tutanağa yazıldığını, soruşturmanın şirket yetkilisi olmayan ... ve yazılımın yüklü olduğu iddia edilen laptopun maliki ...aleyhine devam ettirilerek bu iki kişi aleyhinde iddianame düzenlenip dava açıldığını, müvekkillerinin ceza davasının tarafı olmadığını,

ceza davasında hükme esas alınan delillerin iş bu davada müvekkilleri aleyhine kullanılamayacağını savunarak, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkillerinin taraf olmadığı ceza yargılamasında elde edilen delil ve yargılama sonucunda verilen mahkumiyet kararının deliller arasından çıkartılarak dayanağı olmadan açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... ile birleşen davada davalılar ... ve ..., davaya cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, İznik Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/54 Esas sayılı ceza dosyasına göre davacı... A.Ş. vekilinin iş bu davayı açmadan evvel yaptığı şikayet üzerine, İznik Sulh Ceza Hakimliğinin 29.09.2017 tarih ve 2019/620 D.İş sayılı kararı ile ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. firmasının ... adresinde 29.09.2017 tarihinde arama yapıldığı, davalı işyerinde yapılan arama sonucunda kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen arama tutanağında ... marka 20128695R seri numaralı laptop bilgisayarda ...

5.1 programının kurulu ve çalışır durumda olduğunun tespit edildiği ve bilgisayara el konulduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda programın yükleme tarihinin 16.09.2017 olduğunu gösteren ekran görüntülerinin sunulduğu; ... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu; dosya içerisinde mevcut 2016/335805 ihale kayıt numaralı "İzmir Tarihi Kıyı Bandı Rekreasyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi"ne ilişkin sözleşmeye göre, davalı ...

İnşaat ile birleşen davalı İnşaatın birlikte ve adi ortaklık biçimi ile söz konusu ihaleyi yüklenici olarak aldıkları, dolayısıyla arama yapılan işyerinin adı geçen adi ortaklığın fiili hakimiyet altında bulunduğunun kabul edilmesinin gerektiği, arama esnasında işyerinde bulunan ve yapılan arama ile el koyma işlemine ihtirazi kayıt ileri sürmeyen ...'nun adi ortaklık çalışanı olduğunun dosyada mevcut sigortalı hizmet listesinden anlaşıldığı, her ne kadar el konan laptop bilgisayarın dava dışı ...'e ait olduğu yönünde fatura ceza dosyasına ibraz edilmişse de, arama tarihi itibariyle adı geçen ...'ün işyerinde çalışmadığı,

bu bilgisayarın adi ortaklık uhdesine bırakılmış olduğu, nitekim ...'nun ceza dosyasında vermiş olduğu savunmasında, söz konusu bilgisayarın şirketin genel ihtiyaçları için kullanıldığını belirttiği; adi ortaklık işyerinde tespit edilen bilgisayarda ...

5.1 ana modül, ve Netmap (İmar – Kadastro), Netpro, Netsurf, RASVEK (Vectory) modüllerinin yüklü ve kullanabilir durumda olduğu; yazılımın, “kırık (Crack)” olarak tabir edilen bir kurulum dosyasından kurulduğu, diğer bir ifadeyle, yazılımın lisanslı alınması halinde yazılım CD’si ve beraberinde gelen kilit aparatı (dongle) mevcut olmadığı halde, bilgisayarca “varmış gibi algılanacak şekilde düzenlenmiş bir kurulum dosyasından” yüklendiği, olayda, davacıya ait eserin adi ortaklık uhdesinde bulunan bilgisayara yüklenebilmesi için, hak sahibinin izninin alındığını gösteren bir belgenin dosyada mevcut olmadığı,

yine olayda mali hakları davacının tasarrufunda olan bilgisayar programının, adi ortaklığın kontrolünde olan bir bilgisayara izinsiz (lisanssız) yüklenerek çoğaltılmasının söz konusu olduğu, dolayısıyla hak sahibinin FSEK'in 22. maddesinden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlal edildiği, davaya konu ihlal eylemi adi ortaklık uhdesindeki işyerinde meydana geldiğinden, FSEK'in 66/2. maddesi hükmü uyarınca bu ihlal eyleminden adi ortaklar ... ve ...

İnşaat'ın birlikte sorumlu oldukları, yine TMK'nın 50/2. maddesi hükmü uyarınca ... yetkilisi ... ile ... İnşaat yetkilisi ...'ın da şahsen sorumluluklarının bulunduğu, ancak haksız eylem tarihinde davalı ... İnşaat yetkilisi olmayan ...'nın söz konusu ihlal eylemlerinden kaynaklı olarak hukuki sorumluluğunun bulunmadığı; her ne kadar davalı ...

İnşaat vekili ile birleşen davalı ... vekili; ceza davasında elde edilen delillerin iş bu davada hükme esas alınamayacağını ileri sürse de, davalı ...

İnşaat yetkilisinin mahkememize ibraz ettiği 31.12.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde; davaya konu programların adi ortaklığa ait şantiyede bulunduğu hususu ikrar edilmiş olup, şirkete ait olmadığı iddiası ile sorumluluğunun bulunmadığının ileri sürüldüğü, ancak; davaya konu programların iş ortaklığına ait şantiyede bulunduğu hususunun sabit olduğu, el konan bilgisayar ister davalı ... şirketine ait olsun, ister olmasın, adi ortaklık fiili hakimiyetinde bulunan bu bilgisayar içinde yer alan ihlale konu yazılımlardan kaynaklı olarak FSEK'in 66/2 maddesi uyarınca adi ortaklığı oluşturan her bir şirketin hukuki sorumluluğunun bulunduğu;

davaya konu ... anamodül ve ek modüllerin toplam birim tutarının 26.026,00 TL olduğu, ancak söz konusu bedelin 2017 yılına ait güncel sürümlere ilişkin olduğu, ...

5.1 sürümüne ilişkin olmadığı, dava konusu ana modül ve ek modüllerin daha eski sürüme sahip olmaları, yeni sürümlere göre teknolojik olarak bir takım dezavantajlı özellikler içermeleri nedeniyle güncel sürüm üzerinden tespit edilen birim tutarı üzerinde %20 oranında eskime indirimi yapılmak suretiyle dava konusu sürüme ilişkin varsayımsal sözleşme bedelinin belirlenebileceği, buna göre tazminat bedelinin 20.820,80 TL x 3 = 62.462,40-TL olabileceği gerekçesiyle, asıl davada davalı ...'ya yöneltilen davanın Pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, asıl davada davalı ... ile birleşen davada davalılar ...,

... ve ...'ne yöneltilen davanın kabulü ile, 62.462,40-TL telif tazminatının 16.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki reeskont faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen davalı ... ile birleşen davalılar ..., ... ve ...'nden alınarak davacı-birleşen davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

asıl davada davalı ... ile birleşen davada davalılar ..., ... ve ... vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürdükleri iddiaların tartışılmadığını, husumet itirazları hakkında karar verilmediğini, itirazlarının neden kabul görmediği hususunda açıklama yapılmadığını, ceza davasında sanık sıfatıyla yer almayan kişilerin savunma yapabilme hakkına sahip olmadıkları bir yargılamada elde edilen delil ve ulaşılan sonuçlar aleyhlerine kullanılarak karar verildiğini, CMK'nın 134. maddesine göre dijital delilin öncelikle şüpheli veya sanıktan ele geçirilmesi gerektiğini,

ele geçirilen delilin iş akdi arama kararından kısa süre önce sona eren ... isimli harita mühendisine ait olduğunu, arama tutanağını imzalayan ...'nun şirketi temsile yetkisinin bulunmadığını, şirket merkezi olmayan, açık adresi belirtilmeyen yerde ve üçüncü şahsa ait bilgisayarda ele geçirildiğini, bilgisayar üzerindeki adli incelemenin usulüne uygun yapılmadığını, bilgisayarın imajı alınmadığını ve ilgilisine bir kopyasının verilmediğini, bilirkişi raporunun 7/4. bendinde yükleme tarihinin belirlenemediği belirtilmişken 16.07.2017 tarihinde yüklendiğine hükmedildiğini,

yazılımın kullanılmadığı ve yazılım ile üretilmiş ürün bulunmadığı tespitlerinin görmezden gelindiğini, programın demo olup olmadığının de incelenmediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, telif tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, İznik Sulh Ceza Hakimliğinin 2017/620 D.İş sayılı kararı uyarınca davalı şirketlere ait iş yerinde yapılan aramada bir adet bilgisayarda ... programı ve ara modüllerinin yüklü ve çalışır durumda olduğunun tespit edildiği, arama tutanağında SGK kayıtlarına göre o tarihte şirket çalışanı olan ve ceza dosyasında alınan ifadesinde kendisini proje müdürü olarak tanıtan ...'nun da imzasının bulunduğu, adı geçen şirket çalışanının arama işlemine itiraz etmediği,

her ne kadar bilgisayarın ...'e ait olduğu iddia edilmiş ise de, söz konusu şirket çalışanının arama tarihinden çok önce işyerinden ayrıldığı, ceza yargılamasında alınan ifadesinde bilgisayara şirketten ayrılırken şirkete bıraktığını kabul ettiği, yapılan yargılama neticesinde ...'ün beraat ettiği, davalı ... ...'da verilen para cezasının da kesinleştiği, bu hale göre, dava konusu programın davalıların sorumluluğunda olan bilgisayarda tespit edildiği, İznik Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde dava konusu programın 16.07.2017 tarihinde yüklendiğinin tespit edildiği,

4721 sayılı TMK'nın 50/3 maddesi hükmü uyarınca eldeki uyuşmazlıkta davalı şirketlere ait iş yerinde tespit edilen lisanssız bilgisayar programından kaynaklı olarak davacıya karşı, davalı şirket ortakları olan diğer davalıların da sorumluluğunun bulunduğu, öte yandan bilgisayar üzerindeki incelemenin usulüne uygun yapılmadığına ilişkin bir ispat da bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar ....

Şti., ... ile ... vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/03/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...