Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/25 K.2024/15

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka tescili davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının 2008 yılından bu yana enerji sektöründe faaliyet gösterdiğini, kapsamında 04., 31., 37., 39., 40. ve 42. sınıflardaki malların ve hizmetlerin bulunduğu .... sayılı, dava konusu başvuru ile bire bir olan markanın sahibi olduğunu, ancak Covid 19 Pandemisinin etkileri devam ederken söz konusu markanın yenilenmediğini ve hükümden düştüğünü, bu nedenle dava konusu marka başvurusunda bulunulduğunu, başvurunun dava dışı üçüncü kişi ... adlı kişiye ait ... sayılı “... + ...” unsurlu marka nedeniyle 04. sınıftaki “elektrik enerjisi” emtiası bakımından SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında kısmen reddedildiğini,

söz konusu karara karşı yapılan itirazın ...’nin davaya konu kararı ile reddedildiğini, kısmen redde konu markanın kötü niyetli başvuru sonucu tescil edildiğini, kısmen redde mesnet markanın davacının, yenilenmemesi sebebiyle hükümden düşen markanın cezalı yenileme süresi içerisinde yapıldığını, kötü niyetli tescilin korunmaması gerektiğini, kısmen redde mesnet markanın, dava konusu markanın tesciline engel oluşturmaması gerektiğini, somut olayda SMK m.5/1,ç hükmünün uygulanma şartlarını oluşmadığını, 2021 yılında yayımlanan ... ’na (Kılavuz) göre;

aralarında küçük de olsa farklılık bulunan markaların SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında aynı sayılamayacağını, SMK m.5/1,ç hükmünün uygulanabilmesi için karşılaştırmaya konu işaretlerin en azından ayırt edilemeyecek derecede benzer olması gerektiğini, bu durumun ... içtihatlarıyla da ortaya konulduğunu, bu sınırı aşan benzerlik değerlendirmesinin SMK m.6/1 hükmü kapsamında yapılması gerektiğini, başvuruya konu işaretle, kısmen redde mesnet markaların farklı ... ve sözcük unsurları nedeniyle SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında farklı olduğunu, ... tarafından yapılan değerlendirmenin SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında benzerlik sınırlarını aşıp,

SMK m.6/1 hükmü bağlamında benzerlik aşamasına vardığını, Kılavuz’da SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında benzer olarak değerlendirilebilecek örnek kabilinden markalar ve konuya ilişkin Yargı kararları incelendiğinde, dava konusu markanın SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında reddi koşullarının oluşmadığı sonucuna varılması gerektiğini, ... kararının hatalı olduğunu, iddia ederek, 16.11.2022 tarihli ve ... sayılı .... kararının iptaline, ... sayılı başvurunun, kapsamında yer alan tüm mallar ve hizmetler bakımından tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı ... A.Ş. nin ... nezdinde .... sayı ile işlem görmekte olan marka tescil başvurusunun 6769 s. SMK 5/1-ç bendi gereğince verilen kısmi ret kararına karşı yapılan itirazın reddine dair ... sayılı ... kararının iptali ve ... sayılı başvurusunun başvurulan bütün sınıflar için tümden TESCİLİ taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı adına 01.02.2022 tarihinde tescil başvurusu yapılan, kapsamında 04., 31., 37., 39., 40. ve 42. sınıflardaki mallar ve hizmetler bulunan, ... sayılı marka tescil başvurusu, kapsamında yer alan 04. sınıftaki “elektrik enerjisi” emtiası bakımından SMK m.5/1,ç hükmü kapsamında ... tarafından reddedilmiş, ret kararına karşı .... nezdinde yapılan itiraz ise ....'nin 16.11.2022 tarihli ve ... sayılı kararı ile;

''... başvuru numaralı "... a.ş." ibareli başvurunun ... sayılı "..." ibareli marka/markalar ile aynılık veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlik gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca kısmen reddine yönelik ... kararına karşı yapılan itiraz incelenmiştir.

6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler marka olarak tescil edilemez. Buna göre, bir işaretin 5/1-(ç) bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bunlardan birincisi, başvuruya konu marka ile önceden tescilli/başvurusu yapılmış markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması; ikincisi ise başvuruya konu marka ile önceden tescilli/başvurusu yapılmış markanın kapsamında aynı veya aynı tür mal / hizmetlerin bulunmasıdır.

Bu hususlar çerçevesinde yapılan incelemede, işbu başvuru ile kısmen reddine gerekçe olarak gösterilen ... sayılı "..." ibareli markanın/markaların redde konu mallar/hizmetler yönünden aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, kısmi ret kararına konu mal/hizmetlerle aynı veya aynı türdeki mal/hizmetlerin kısmi ret gerekçesi markanın/markaların kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, başvuru hakkında 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca verilen kısmi ret kararı yerinde görülmüş ve başvuru sahibinin itirazının reddi gerekmiştir. İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için AYRI AYRI seçilen 2 bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

Marka vekili bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

- Dava konusu ... sayılı başvuru ile başvurunun, 04. Sınıftaki “elektrik enerjisi” emtiası bakımından kısmen reddi kararına mesnet .... sayılı markanın SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında benzer olmadığı,

-Bu yönden iptali talep edilen, 16.11.2022 tarihli ve .... sayılı .... kararından, SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında yapılan benzerlik incelemesi yönünden FARKLI görüşte olduğunu,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Makina Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

-Dava konusu ... sayılı başvuru ile başvurunun, 04. Sınıftaki “elektrik enerjisi” emtiası bakımından kısmen reddi kararına mesnet ... sayılı markanın SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında benzer olmadığı,

-16.11.2022 tarihli ve ... sayılı ... kararından, SMK m.5/1,ç hükmü bağlamında yapılan benzerlik incelemesi yönünden farklı olduğu,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

6769 sayılı SMK’nın 5/1-ç bendi “Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.” tescil edilemeyeceği hükmünü amirdir. Bu düzenleme marka hukukuna hakim olan öncelik ve bir markanın tek bir sahibi olması ilkelerini ifade eder. Böylece daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir markanın aynı veya ayırt edilmeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için bir başkası adına mükerrer tesciline engel olunması amaçlanmıştır. Aksi halin bir markanın birden fazla kişi tarafından kullanılmasına ve halkın yanıltılmasına neden olacağı kabul edilmiştir. Bu hususu ... tescil sürecinde, kendiliğinden dikkate almakla yükümlüdür.

Başvuruya konu markanın (işaretin) daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan markaların (işaretlerin) özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farlılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar. Ancak markaların farklı büyüklükte olması veya sözcük markalarının yazı karakterinin (el yazısı, büyük-küçük harf) veya yazı tipinin (.... MS gibi) farklılaştırılması aynı olma durumunu etkilemez.

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ise, karşılaştırılan markalar aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki alıcıda bıraktığı genel izlenimlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Bir başka deyişle, markalar arasındaki farklılık o kadar önemsizdir ki, müşteri kitlesi nezdinde markalar yazılış, okunuş, görsel veya işitsel olarak aynı imiş gibi algılanırlar.

Ancak 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesindeki tescil engelinin varlığı için sadece başvuru ile önceki markaların aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması yeterli değildir. Aynı zamanda başvuru ve önceki markanın kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı yada aynı tür olması zorunludur. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi durumunda yasa koyucu halkın bu iki markayı karıştırma ihtimalinin bulunduğunu kabul etmiştir.

Bu nedenle, ... ayrıca karıştırma ihtimalinin var olup olmadığı üzerinde durmaksızın başvuruyu ret edecektir. Başvuru ve redde mesnet markanın kapsamındaki mal veya hizmetlerin bire bir örtüşmesi bir diğer söyleyişle özdeş olması halinde ayniyet mevcuttur. Aynı tür kavramı ise, kural olarak aynı sınıfın aynı alt gurubu içinde bulunmayı ifade eder.

Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırmasına İlişkin ... sayılı Tebliğin 5 ve 7. maddeleri anılan ilkeyi açıkça ifade etmektedir. Bununla birlikte sınıflandırma Nice Anlaşmasının 2. maddesinde vurgulandığı üzere, tescil edilmiş herhangi bir markanın koruma kapsamının belirlenmesi bakımından bağlayıcı değildir.

Ayırt edilemeyecek kadar benzerlikten söz edilebilmesi için başvuru konusu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nazarıyla bakıldığında hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek derecede açık ve net biçimde iltibasın ortaya çıkmasının kesin olarak öngörülebilir olması gerekir.

Yüksek Mahkeme uygulamalarına bakıldığında; 07/02/2011 tarih ..... Sayılı ... +... kararı, yine aynı yönde 28/05/2014 tairh ... sayılı ... Ltd.Şti. +... kararı, ..... , ..... Sayılı ilamları,

.... . Sayılı ilamıyla ''.... ; ...... Sayılı ilamıyla .... +...; ..... Sayılı ilamıyla .... +... ile .... ; ... Sayılı ilamıyla .... ile .... +... ve ...+...; .... Sayılı ilamıyla ....+... ile ....; ..... Sayılı ilamıyla ....+... ile ....; ..... Sayılı ilamıyla ... .... . Sayılı ....; ..... Sayılı ....; markaları arasında 7/1-b maddesi kapsamında ayniyetin bulunmadığı yönündeki kararlarının bulunduğu,

Nitekim .... uygulamalarına bakıldığında da, markaların birinde kısmen de olsa ayniyet algısını ortadan kaldırır bir ... unsuru, bir mizanpaj var ise karşılaştırılan markaların özdeş olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmaktadır. ... bu durumu “....” biçimindeki bir sözcük ile aynı markanın düzensiz bir yazı stili ile yazılmış biçiminin aynı olmayacağı örneği ile açıklamıştır. Yine ...+... ve ....+... markaları, ... ile ... markaları ... nezdinde aynı olarak kabul edilmeyen markalardır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

.... 'nun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede; başvuruya konu işaret, mavinin açık ve koyu tonlarıyla oluşturulmuş,

“+” ya da rüzgar gülü şekline benzeyen hâkim ... unsuru, “...” ibaresinden

oluşan hâkim yazı unsuru ve koyu mavi zemin üzerine beyaz harflerle yazılmış “.... A.Ş.” ibaresinden oluştuğu, kısmen redde mesnet marka ise

yeşil renkli “+” işareti ile stilize “...” ibaresinden oluştuğu, bütünsel bakış açısıyla başvuru ve redde mesnet marka arasında ilk bakışta hiçbir inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmeyecek şekilde ayırt edilemeyecek bir benzerliğin olmadığı, davacı markasının kelime+...+... markası olduğu, redde mesnet markanın kelime+...+... markası olduğu, markalarda yer alan ..., renklerin tamamen farklı olduğu, ayrıca başvuru konusu markada da farklı kelime unsurlarının bulunduğu,

bu durumda ilk bakışta genel görünüm itibariyle hedef tüketici kesiminin dava konusu mal/hizmet sınıfları göz önünde bulundurulduğunda başvuru ve redde mesnet marka arasında hiç bir inceleme ve araştırma yapmayı gerekli kılmayacak şekilde bağlantı kurulma ihtimali de dahil iltibas ihtimalinin var olduğunun ve karıştırılmanın yaşanacağının söylenmesinin mümkün olmadığı,

5/1-ç anlamında aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadıkları, zira 5/1-ç maddesi kapsamında yapılacak kıyaslama da markalarının ayırt edilmelerine imkan verecek herhangi bir farklılıktan yoksun olmaları ve işaretler arasındaki benzerliğin tartışmasız olması gerektiği,

somut olayda ise başvuru ve redde mesnet marka ile karşılaşan ortalama seviyedeki tüketici kitlesinin ilk bakışta bütün olarak bıraktığı izlenim açısından hiçbir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmeyecek derecede benzerlik olmadığı ortalama tüketicinin bu markası 5/1-ç maddesi çerçevesinde karıştırmasının ve ayırt edilemeyecek derecede benzer bulunması mümkün olmadığı, başvurudaki farklılıklar nedeniyle redde mesnet marka ile davacı markası arasında benzerliğin iltibasa yol açıp açmayacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olmadığı, başvuru ve redde mesnet marka arasında sescil benzerlik olsa da;

her iki markanın içerdiği farklı ...+... ve kelime unsurunun görsel olarak farklılaştığı bu sayede ayrı işaretler olarak ortalama yararlanıcılar ve tüketiciler bakımından anlaşılabilir hale geldikleri, markalar bir bütün olarak incelendiğinde de birbirleri ile ilk bakışta hiç bir inceleme ve araştırma yapılmasına gerek olmaksızın bağlantı kurulma ihtimali de dahil iltibas ihtimalinin var olduğunun ve karıştırılma yaşanacağının söylenmesinin mümkün olmadığı; dava konusu

markada başvuru sahibinin ticaret unvanının kök kısmının bulunması, karşılaştırmaya konu

görsellerde farklı olarak algılanacak ... unsurları bulunması, yazı karakterlerinin ve hâkim

renklerin farklı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde SMK m.5/1,ç hükmü

bağlamında; başvuruya konu işaret ile itiraz gerekçesi markanın ya da tescil başvurusu

yapılmış işaretin aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer olması koşulunun

sağlanmadığı kabul edilmiştir.

Mahkememizce marka vekili ve sektör bilirkişisinden raporlar ayrı ayrı alınmıştır. Heyet raporu şeklinde alınmasının bilirkişilerin uzmanlık alanlarının farklı olması nedeniyle tercih edilmemiştir. Üç yerine iki kişi ile daha kapsamlı bir değerlendirme içeren ayrı raporlar alınmış ve neticeten mahkeme hâkimi tarafından raporlar hukuki nitelemeye ve değerlendirmeye esas alınmıştır. Heyet oluşturmak için fazladan bir bilirkişi ücreti ödenmeden usul ekonomisi sağlanmıştır. Raporlar hüküm kurmaya yetecek irdeleme ve uzmanlık içermektedir. Eldeki dava bakımından raporun heyet raporu olmasını zorunlu kılan bir mevzuat hükmü de bulunmamaktadır.

Öte yandan her ne kadar davacı vekilince dava dilekçesinde ... sayılı başvurunun başvurulan tüm sınıflar yönünden tescili talep edilmiş ise de; tescil işleminin idari işlem olması nedeniyle markanın tescili ile ilgili talep yerinde görülmemiş, tescil talebi nedeniyle davalı lehine ayrıca ücreti vekalete hükmedilmemiştir. (... HGK'nun 22/03/2017 tarih ..... Sayılı ilamı doğrultusunda)

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 385,40-TL

GİDER AVANSI :5.108,00-TL

TOPLAM :5.493,40-TL