Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/104 K.2024/308

Mahkememizden verilen 03/10/2019 tarih ve ... sayılı kararı .... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 18/01/2024 tarih ve .... sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek iade edilmiş olup dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmış olmakla:

DAVA

Davacı vekil dava dilekçesiyle; müvekkili adına tescilli ... sayılı ve "..." ibareli markanın ülkemizde ve dünyada ulaşmış olduğu tanınmışlık derecesi ile ...

Sözleşmesi’nin 1. mükerrer 6. maddesi ve 556 sayılı KHK’nin 8/4 maddesi uyarınca koruma altına alınacak niteliğe kavuştuğunu, anılan markanın ... nezdinde tanınmış marka olarak tescili talebi ile başvuru yaptıklarını, ... başvurunun reddedildiğini, bu karara karşı ... nezdinde itiraz edildiğini, ...’nın itirazın reddine karar verdiğini oysa müvekkilinin "..." markasının özellikle gayrimenkul, sigorta ve finans (bankacılık, mortgage sistemleri) sektörü bakımından ve bu sektöre dahil olan tüm kişiler bakımından refleks olarak bilindiğini, bu sektöre dahil kimselerin Türkiye nüfusunun büyük bir bölümünü oluşturduğunu,

bu durumun ... markasının tanınmışlığının yeterli seviyede olduğunu gösterdiğini, Eylül 2006 itibariyle finans yani bankacılık sektörünün Türk mali sektörünün %88,2’sini oluşturduğunu, sektörde binlerce insan çalıştığını, bu sektörle ilişkili kişilerin ... markasını mutlaka bileceğini, müvekkilinin yapmış olduğu pazarlama ve reklam faaliyetlerinden en önemlisinin 2015 yılında gerçekleştirildiğini, ... markasının Türk Basketbol liginin sponsoru olduğunu, bu vesileyle yüzlerce insanın hafızasına kazındığını, aynı zamanda ... ile dünyaca ünlü ... karakterinin imzaladığı reklam ve sponsorluk anlaşması ile tanınmışlığın perçinlendiğini,

... markasının sadece ülkemizde değil, başta menşe ülke ... olmak üzere dünya çapında yüzlerce ülkede tanınmış marka statüsünde olduğunu, doktrinde yerleşik görüş itibariyle marka Türkiye’de kullanılmıyor olsa bile ...

Sözleşmesi’ne üye herhangi bir devlette tanınmış ise ülkemizde de tanınmış marka olarak kabul edilmesi gerektiğini, ...’in ... ile uyumlu şekilde belirlediği tanınmış marka kriterleri ışığında "..." markasının tanınmış marka olduğunu, markanın 148 yıllık bir geçmişe sahip bulunduğunu, "..." markasının dünya çapında tanınmışlığını gösteren bir çok ülkeden mahkeme kararları bulunduğunu ileri sürerek ... sayılı ... kararının iptaline, "..." markasının tanınmışlığının tespitine ve Tanınmış Markalar Siciline kaydı işlemlerinin tamamlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, davacıya ait "..." markasının Türkiye’de tanınmışlık için gereken bilinirlik eşiğine eriştiğinin kanıtlanamadığını, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Mahkememizce, 03/10/2019 tarih ve ... . sayılı karar ile; davacının tescilli "..." markasının tanınmış marka olmadığı ve 5000 sayılı Yasanın 13/d maddesi gereği ... tarafından tutulan Özel Sicile “Tanınmış Marka” olarak tescil edilme koşullarını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. .... 'nin 18/01/2024 tarih ve .... .sayılı ilamıyla;

''Dava, davacı markasının tanınmış marka olarak tescili talebinin reddine dair ... kararının iptali ile davacı markasının Tanınmış Markalar Siciline tescili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır.

Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “Kamu Düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir (6100 sayılı HMK'nın 114 - 115. maddeleri).

Bu kapsamda, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-h maddesinde, “Dava açmakta hukuk yararın bulunması” dava şartlarından sayılmıştır. Hukuki yarara ilişkin dava şartının sonradan tamamlanması da mümkün değildir. İlk Derece Mahkemesince, dava konusu "...” markasının, tanımış marka kriterlerini taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, ....

Dairesi'nin 05/02/2020 tarih, ....sayılı ilamında da açıklandığı üzere her ne kadar davalı Kurum tarafından, kendisine başvuru halinde başvuru konusu markanın tanınmışlık niteliğini haiz olup olmadığı konusunda inceleme yaparak bu nitelikte gördükleri markalar için sicil oluşturulmuş ise de; davalı Kurumun kanunen böyle bir sicil oluşturma yetkisi olmadığı gibi, tanınmışlık özelliği sabit bir olgu olmadığından, ....

Dairesinin yerleşik kabullerine göre de, herhangi bir davada dayanılan markanın tanınmış olduğunun ileri sürülmesi halinde, her bir somut olayda o markanın tanınmış olup olmadığının ve tanınmışlığını sürdürüp sürdürmediğinin münferiden ispatlanması gerektiği kabul edilmektedir.

O halde İlk Derece Mahkemesince, yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alınarak, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu sebeple resen kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK'nın 114/1-h maddesinde dava şartı olarak öngörülen hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince işin esası incelenmeden kararın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' gerekçesiyle, ''Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince KABULÜ ile ....

Mahkemesince verilen 03/10/2019 gün ve .... sayılı kararının KALDIRILMASINA, Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE, Kararın niteliğine göre davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA...'' şeklinde karar verilmiştir.

Dava mahkememizin .... E. Sırasına kaydedilmiştir.

GEREKÇE

6100 Sayılı HMK'nın 114. Maddesinde dava şartları şu şekilde sayılmıştır.

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.

6100 Sayılı HMK'nın 115. Maddesine göre,

(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.

Davalı kurumun, tanınmış marka sicili oluşturarak, tanınmış markaları bu sicile kayıt yetkisi bulunmamaktadır. Zira, ...'na bu yönde yetki ve görev veren bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, tanınmışlık sabit bir olgu olmayıp, her somut olayda münferiden ispatlanması gereken bir vakıadır. Bu nedenle, iş bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığının kabulü gerekir. .... Dairesinin 05.02.2020 gün, .... sayılı ilamında da aynı sonuçlara ulaşılmıştır. Hukuki yarar ise dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re’sen göz önüne alınması gereken bir husustur. Bu itibarla, iş bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır